Çay sektörüne siyaset darbesi
Türkiye'de binlerce vatandaş çay üretimiyle geçiniyor. Fakat her geçen yıl çay üreticisine daha az kazandırıyor hatta zarar ettiriyor. Yeni Mesaj'ın yaptığı araştırma 1973 yılında 10 kg çayla 1 gram altın alınabiliyorken 2012 yılında 78 kg çay
20.05.2012 00:00:00
YENİ MESAJ - ORHAN DEDE
Çay üreticisi dertli. Çünkü ürettiği çaydan kazanç elde edemiyor. 2012 yılı yaş çay alım taban fiyatı destekleme primiyle birlikte 1 lira 22 kuruş olarak açıklandı. Açıklamayı yapan Tarım Bakanı Mehdi Eker'i çay üreticileri yanlarında getirdikleri topba torba çayları yola dökerek protesto etti. Yeni Mesaj'ın araştırması çay sektörünün yıllar geçtikçe gerilediğini gözler önüne serdi. Özellikle AKP hükümeti döneminde çay sektörünün adeta öksüz kaldığını gösteren araştırmaya göre 1973 yılında 10 kilogram yaş çay satan çay üreticisi 1 gram altın alabiliyordu. Geçen hafta Tarım Bakanı Mehdi Eker tarafından destekleme primiyle birlikte 1 lira 22 kuruş olarak açıklanan 2012 yılı yaş çay alım fiyatı göz önüne alındığında çay üreticisi 1 gram altın alabilmek için günümüzde yaklaşık 78 kilogram yaş çay satması gerekecek.
Çay değerini kaybetti
1 gram altın satın alabilmek için sırasıyla 1981 yılında 38 kg, 1982'de 32 kg, 1983'da 48 kg, 1984'de 42 kg, 1985'te 39 kg yaş çay satmak gerekti. 1996'da 39 kg, 1997'de 31 kg, 1998 ve 99'da 30 kg, 2000'de 34 kg, 2001 yılında ise 39 kilogram yaş çayla 1 gram altın satın alınabildi. 2002 yılında AKP hükümetiyle tanışan Türkiye'de o yıl yaş çaya hükümet destekleme primiyle birlikte bugünün parasıyla 320 kuruş ödeme yaptı. Bu fiyatlarla çayını satan üretici 1 gram altın satın alabilmek için 45 kg çay satmak zorunda kaldı. Sonraki yıllarda çay alım fiyatları düşerken altın sürekli değer kazandı. 2003 yılında 1 gram altın almak için 37 kg çay satmak zorunda kalan üretici sırasıyla 2004'te 36 kg, 2005'te 32 kg, 2006'da 47 kg, 2007'de 40 kg, 2008'de 44 kg, 2009'da 52 kg, 2010'da 60 kilogram çay sattı. 2011 yılında ise üretici 72 kilogram çay satarak 1 gram altın satın alabildi. Geçtiğimiz hafta 2012 yılı için destekleme primiyle birlikte yaş çay alım fiyatı 1 lira 22 kuruş olarak açıklandı. Geçen hafta sonu itibarıyla 1 gram altının satış fiyatının 95 lira 16 kuruş olduğu göz önünde bulundurulursa 2012 yılında 1 gram altın satın almak için çay üreticisi 78 kilogram çay satmak zorunda kalacak.
Çay ihracatı da geriledi
1989 yılında 25 bin tondan fazla çay ihraç eden Türkiye, geçtiğimiz yıl 2 bin 131 ton çay ihracatı gerçekleştirebildi. 1990 yılında 28 bin 183 ton, 1993 yılında 34 bin 489 ton, 1997'de 15 bin 622 ton, 1998'de 16 bin 968 ton çay ihracatı gerçekleştiren Türkiye'nin çay ihracatı AKP hükümetiyle tanıştığı 2002 yılında sonra her geçen yıl geriledi. Türkiye 2002 yılında 5 bin 161 ton çay ihraç etti. Sonraki yıllarda sırasıyla 2003'te 7 bin 043 ton, 2004'de 5 bin 940 ton, 2005'te 5 bin 860 ton, 2006'da 2 bin 839 ton, 2007'de 2 bin 802 ton, 2008'de 3 bin 107 ton, 2009'da 2 bin 505 ton 2010'da bin 842 ton ve 2011 yılında ise 2 bin 131 ton çay ihraç etti.
Çay üreticisi dertli. Çünkü ürettiği çaydan kazanç elde edemiyor. 2012 yılı yaş çay alım taban fiyatı destekleme primiyle birlikte 1 lira 22 kuruş olarak açıklandı. Açıklamayı yapan Tarım Bakanı Mehdi Eker'i çay üreticileri yanlarında getirdikleri topba torba çayları yola dökerek protesto etti. Yeni Mesaj'ın araştırması çay sektörünün yıllar geçtikçe gerilediğini gözler önüne serdi. Özellikle AKP hükümeti döneminde çay sektörünün adeta öksüz kaldığını gösteren araştırmaya göre 1973 yılında 10 kilogram yaş çay satan çay üreticisi 1 gram altın alabiliyordu. Geçen hafta Tarım Bakanı Mehdi Eker tarafından destekleme primiyle birlikte 1 lira 22 kuruş olarak açıklanan 2012 yılı yaş çay alım fiyatı göz önüne alındığında çay üreticisi 1 gram altın alabilmek için günümüzde yaklaşık 78 kilogram yaş çay satması gerekecek.
Çay değerini kaybetti
1 gram altın satın alabilmek için sırasıyla 1981 yılında 38 kg, 1982'de 32 kg, 1983'da 48 kg, 1984'de 42 kg, 1985'te 39 kg yaş çay satmak gerekti. 1996'da 39 kg, 1997'de 31 kg, 1998 ve 99'da 30 kg, 2000'de 34 kg, 2001 yılında ise 39 kilogram yaş çayla 1 gram altın satın alınabildi. 2002 yılında AKP hükümetiyle tanışan Türkiye'de o yıl yaş çaya hükümet destekleme primiyle birlikte bugünün parasıyla 320 kuruş ödeme yaptı. Bu fiyatlarla çayını satan üretici 1 gram altın satın alabilmek için 45 kg çay satmak zorunda kaldı. Sonraki yıllarda çay alım fiyatları düşerken altın sürekli değer kazandı. 2003 yılında 1 gram altın almak için 37 kg çay satmak zorunda kalan üretici sırasıyla 2004'te 36 kg, 2005'te 32 kg, 2006'da 47 kg, 2007'de 40 kg, 2008'de 44 kg, 2009'da 52 kg, 2010'da 60 kilogram çay sattı. 2011 yılında ise üretici 72 kilogram çay satarak 1 gram altın satın alabildi. Geçtiğimiz hafta 2012 yılı için destekleme primiyle birlikte yaş çay alım fiyatı 1 lira 22 kuruş olarak açıklandı. Geçen hafta sonu itibarıyla 1 gram altının satış fiyatının 95 lira 16 kuruş olduğu göz önünde bulundurulursa 2012 yılında 1 gram altın satın almak için çay üreticisi 78 kilogram çay satmak zorunda kalacak.
Çay ihracatı da geriledi
1989 yılında 25 bin tondan fazla çay ihraç eden Türkiye, geçtiğimiz yıl 2 bin 131 ton çay ihracatı gerçekleştirebildi. 1990 yılında 28 bin 183 ton, 1993 yılında 34 bin 489 ton, 1997'de 15 bin 622 ton, 1998'de 16 bin 968 ton çay ihracatı gerçekleştiren Türkiye'nin çay ihracatı AKP hükümetiyle tanıştığı 2002 yılında sonra her geçen yıl geriledi. Türkiye 2002 yılında 5 bin 161 ton çay ihraç etti. Sonraki yıllarda sırasıyla 2003'te 7 bin 043 ton, 2004'de 5 bin 940 ton, 2005'te 5 bin 860 ton, 2006'da 2 bin 839 ton, 2007'de 2 bin 802 ton, 2008'de 3 bin 107 ton, 2009'da 2 bin 505 ton 2010'da bin 842 ton ve 2011 yılında ise 2 bin 131 ton çay ihraç etti.
