Çekme katlı binalar depremde çok riskli

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ), Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlere yönelik yeni bir deprem raporu yayımladı.
DEÜ Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği, Jeofizik Mühendisliği ve Jeoloji Mühendisliği bölümleri ile Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DEÜ-DAUM) bilim insanları tarafından hazırlanan 72 sayfalık raporda, depremlere ait saha gözlemleri, sismolojik ve jeodezik veriler ile oluşan bina hasarlarına ilişkin bulgu ve değerlendirmelere yer verildi.
Raporda "Hasarlı ve göçen binalar genellikle deprem yükleri altında sıvılaşabilen zemin üzerinde yer almakta ve temel sistemlerinde yetersizlik bulunmaktadır. Bu binalarda beton ve donatı malzeme kalitesi ile işçilik son derece yetersizdir" denildi.

Yumuşak ve çekme katlar sorunlu

Raporda, depremlerde binaların çökmesinde etkin rolü gözlemlenen 'yumuşak kat' düzensizliğine vurgu yapılan açıklamaya şöyle devam edildi: "Hasarlı ve göçen çoğu binanın zemin katında çeşitli dükkanlar yer almakta olup, yumuşak kat düzensizliği bulunmaktadır. Hasarlı ve göçen bazı binalarda çekme kat bulunması nedeni ile rijitlik (esneme yapmama) düzensizliği yer almaktadır. Kolon kiriş birleşim bölgelerinde etriye sıklaştırması yapılmamış binalarda hasarın bu bölgede yoğunlaştığı ve yapının ağır hasar almasına neden olduğu hatta çoğu zaman yapının tamamen göçmesine neden olduğu görülmüştür."
Deprem yönetmeliklerine uygun olarak inşa edilen, beton ve donatı kalitesinin yeterli olduğu binalarda önemli hasar oluşmadığına dikkat çekilen açıklamada, "Coulomb gerilimin diyagramının kırmızı renkli bölgelerine karşılık gelen kuzeybatıda Sivas ve çevresi, kuzeydoğuda Malatya ve çevresi, güneydoğuda Gaziantep'in güneyi ve Suriye, güneybatıda Hatay ve çevresi, batıda ise Aksaray'a kadar gerilim artımının olması nedeniyle deprem riskinin yüksek olduğu söylenebilir" değerlendirmesinde bulunuldu. Betonarme binaların bazı katlarında özellikle zemin katlarında deprem esnasında çökmenin en mühim mimari tasarım hatalarından birisini 'yumuşak kat' meydana gelmesi teşkil ediyor. HABER MERKEZİ