Ceviz ve bademde ithalata devam
Bahçe bitkilerinden tarla ürünlerine, sebzeden meyveye, üretimden rafa kadar her alanda tarımın derinleşen sorunları olduğuna dikkat çeken Niğde Milletvekili Gürer, ceviz ve badem gibi ürünlerde ithalatın devam ettiğine dikkatleri çekti
10.08.2024 16:13:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi
Küresel iklim değişikliğine ek olarak düşük alım fiyatlarının da etkisiyle kamunun tüm alanı tüccarın insafına bırakmasının çiftçi ve üreticiyi çok zor duruma düşürdüğüne işaret eden CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu üyesi Ömer Fethi Gürer, "Ürün tarlada ya da dalda kalıyor. İşçilik ücretini dahi karşılamayan fiyatlar ürünlere veriliyor. Aracıların eline geçen ürün ise tüketiciye fahiş fiyatlarla ulaşıyor. İktidar ise vurdumduymazlıkla süreci kendi haline bırakarak binlerce ton ürünün heder olmasını seyrediyor. Bu arada, sorun olmayacağı düşünülen ürünlerde dahi süreç yönetiminden kaynaklanan olumsuzluklar yaşanıyor. Bu bağlamda sert kabuklu ürün veren ceviz, badem, fındık ve Antep fıstığında artan ağaç sayısına rağmen rekolte düşüşleri dikkat çekiyor. Ceviz ve bademde dikilen ağaçlar doğru seçilse ithalatın bitmesi gerekirken, ithalat hâlâ devam ediyor" diye konuştu.
Gürer, 2023 yılında 37 bin 857 ton badem ithalatına karşılık 152 milyon 270 bin dolar ödendiğini, 2024 yılının ilk yarısında ise 19 bin 991 ton ithalat karşılığında 73 milyon 221 dolar ödendiğini belirtti. Badem fiyatlarının ise ithalata rağmen arttığını vurgulayan Gürer, ülkemizde badem ağacı sayısındaki artışa rağmen ithalatın bitmediğini ifade etti. Gürer, "2022 yılı itibarıyla badem ağacı sayısı 13.616'sı meyve veren, 7.670'i ise meyve vermeyen olmak üzere toplamda 21.286'ya ulaştı ve bu dönemde badem üretiminin 190 bin ton olarak gerçekleşti. 2023 yılında ise badem ağacı sayısı 14.592'si meyve veren ve 7.717'si meyve vermeyen olmak üzere 22.309'a yükseldi. Ancak, badem üretiminin 200 bin tondan 170 bin tona düşerek önemli bir gerileme gösterdi. Ağaç sayısındaki artışa karşın badem üretimindeki bu düşüş dikkat çekici.
Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, net ihracatçı olduğumuz ender ürünlerden biri olan fındıkta da düşük alım politikasının sorun yarattığını belirtti. En az 160 TL alım fiyatı beklenen fındık için düşük fiyat verildiğini ifade eden Gürer, "130 TL alım fiyatı, üreticiyi fındıktan soğutuyor" dedi. Fındık bahçesi olan ancak yeterli bakım yapacak geliri olmayan üreticilerin sorunlarla karşılaştığını vurgulayan Gürer, "2022 yılında fındık ağacı sayısı 395.994'ü meyve veren, 12.987'si meyve vermeyen olmak üzere toplam 408.981 olarak kaydedilmiş ve bu dönemde fındık üretimi 765 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Ancak 2023 yılında, meyve veren fındık ağacı sayısı 397.211'e, meyve vermeyen ağaç sayısı ise 12.489'a ulaşmış, toplamda 410.700 ağaç olmasına rağmen, üretim 115 bin ton azalarak 650 bin tona gerilemiştir. Bu verileri ülkeyi yönetenler iyi okumalıdır. Bu gidiş, iyi bir gidiş değildir" dedi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üreticinin kazanmadığı ancak tüccarın fiyatı üç kata yakın artırarak tüketiciye yansıttığı Antep fıstığında da gerileme yaşandığını belirtti. Gürer, "2022 yılında 51.144'ü meyve veren ve 25.470'i meyve vermeyen olmak üzere toplamda 83.614 Antep fıstığı ağacı bulunurken, üretim 239 bin 289 ton olarak kaydedilmişti. 2023 yılında ise meyve veren Antep fıstığı ağacı sayısı 60.549'a, meyve vermeyen ağaç sayısı ise 26.617'ye yükselerek toplamda 87.166 ağaca ulaşmış, ancak üretim 63 bin 289 ton azalarak 176 bin tona düşmüştür. Bu sonuçları irdelemek ve doğru okumak gerekir" dedi.
Gürer, cevizde ithalat ile açığımızı giderdiğimizi, ancak ithalata rağmen fiyat artışının durmadığını belirtti. 2023 yılında 63 bin 885 ton ceviz ithalatı karşılığında 129 milyon 728 bin dolar, 2024 yılının ilk yarısında ise 41 bin 985 ton ithalat karşılığında 85 milyon 617 bin dolar ödendiğine dikkat çeken Gürer, ceviz ithalatının devam ettiğini vurguladı. Gürer, "Önceki Bakan Vahit Kirişçi, cevizin yeterlilik oranını yüzde 80,8 olarak ifade ederken, yüzde 20 ithalat zorunluluğuna da yanıtında yer vermişti. Fidan dağıtımından bu yana geçen süreçte ithalatta mecburiyet devam ediyor. Diğer sert kabuklu meyve ağaçlarında meyve veren ve meyve vermeyen ağaç sayıları arasında makul bir oran bulunurken, ceviz ağaçlarında meyve vermeyen ağaç sayısının meyve veren ağaç sayısına neredeyse eşit olması, üretim kapasitesi ve verimlilik açısından dikkat çekicidir. 2022 yılında ceviz ağacı sayısı 15.327'si meyve veren ve 12.246'sı meyve vermeyen olmak üzere toplamda 27.573'e ulaşmış ve ceviz üretimi 335 bin ton olarak gerçekleşmişti. 2023 yılında ise meyve veren ceviz ağacı sayısının 16.777'ye, meyve vermeyen ağaç sayısının ise 12.628'e yükselerek toplamda 29.405'e ulaştığını ve üretimin 360 bin ton seviyesindeydi. Ancak, meyve vermeyen ağaç sayısının yüksekliği bu bağlamda bir sorunun varlığının göstergesidir. Tarımda yaşanan sorunların temelinde çözüm odaklı çalışmalarda öngörü ve planlama eksikliği olduğu somut bir şekilde görülmektedir. Tarımda kamucu bir anlayışla, planlı ve öngörülebilir bir şekilde, küresel iklim değişikliği ve ani hava durumları dikkate alınarak ağaç dikiminde cins seçiminde gereken hassasiyetin gösterilmemesi durumunda, ürün kaybı ve verimlilik sorunları devam edecektir" dedi.
Bademde ithalat bitmedi
Gürer, 2023 yılında 37 bin 857 ton badem ithalatına karşılık 152 milyon 270 bin dolar ödendiğini, 2024 yılının ilk yarısında ise 19 bin 991 ton ithalat karşılığında 73 milyon 221 dolar ödendiğini belirtti. Badem fiyatlarının ise ithalata rağmen arttığını vurgulayan Gürer, ülkemizde badem ağacı sayısındaki artışa rağmen ithalatın bitmediğini ifade etti. Gürer, "2022 yılı itibarıyla badem ağacı sayısı 13.616'sı meyve veren, 7.670'i ise meyve vermeyen olmak üzere toplamda 21.286'ya ulaştı ve bu dönemde badem üretiminin 190 bin ton olarak gerçekleşti. 2023 yılında ise badem ağacı sayısı 14.592'si meyve veren ve 7.717'si meyve vermeyen olmak üzere 22.309'a yükseldi. Ancak, badem üretiminin 200 bin tondan 170 bin tona düşerek önemli bir gerileme gösterdi. Ağaç sayısındaki artışa karşın badem üretimindeki bu düşüş dikkat çekici.
Fındıkta da sorunlar devam ediyor
Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, net ihracatçı olduğumuz ender ürünlerden biri olan fındıkta da düşük alım politikasının sorun yarattığını belirtti. En az 160 TL alım fiyatı beklenen fındık için düşük fiyat verildiğini ifade eden Gürer, "130 TL alım fiyatı, üreticiyi fındıktan soğutuyor" dedi. Fındık bahçesi olan ancak yeterli bakım yapacak geliri olmayan üreticilerin sorunlarla karşılaştığını vurgulayan Gürer, "2022 yılında fındık ağacı sayısı 395.994'ü meyve veren, 12.987'si meyve vermeyen olmak üzere toplam 408.981 olarak kaydedilmiş ve bu dönemde fındık üretimi 765 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Ancak 2023 yılında, meyve veren fındık ağacı sayısı 397.211'e, meyve vermeyen ağaç sayısı ise 12.489'a ulaşmış, toplamda 410.700 ağaç olmasına rağmen, üretim 115 bin ton azalarak 650 bin tona gerilemiştir. Bu verileri ülkeyi yönetenler iyi okumalıdır. Bu gidiş, iyi bir gidiş değildir" dedi.
Antep fıstığında üretim geriledi
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üreticinin kazanmadığı ancak tüccarın fiyatı üç kata yakın artırarak tüketiciye yansıttığı Antep fıstığında da gerileme yaşandığını belirtti. Gürer, "2022 yılında 51.144'ü meyve veren ve 25.470'i meyve vermeyen olmak üzere toplamda 83.614 Antep fıstığı ağacı bulunurken, üretim 239 bin 289 ton olarak kaydedilmişti. 2023 yılında ise meyve veren Antep fıstığı ağacı sayısı 60.549'a, meyve vermeyen ağaç sayısı ise 26.617'ye yükselerek toplamda 87.166 ağaca ulaşmış, ancak üretim 63 bin 289 ton azalarak 176 bin tona düşmüştür. Bu sonuçları irdelemek ve doğru okumak gerekir" dedi.
Cevizde ağaç sayısı arttı ithalat azalmadı
Gürer, cevizde ithalat ile açığımızı giderdiğimizi, ancak ithalata rağmen fiyat artışının durmadığını belirtti. 2023 yılında 63 bin 885 ton ceviz ithalatı karşılığında 129 milyon 728 bin dolar, 2024 yılının ilk yarısında ise 41 bin 985 ton ithalat karşılığında 85 milyon 617 bin dolar ödendiğine dikkat çeken Gürer, ceviz ithalatının devam ettiğini vurguladı. Gürer, "Önceki Bakan Vahit Kirişçi, cevizin yeterlilik oranını yüzde 80,8 olarak ifade ederken, yüzde 20 ithalat zorunluluğuna da yanıtında yer vermişti. Fidan dağıtımından bu yana geçen süreçte ithalatta mecburiyet devam ediyor. Diğer sert kabuklu meyve ağaçlarında meyve veren ve meyve vermeyen ağaç sayıları arasında makul bir oran bulunurken, ceviz ağaçlarında meyve vermeyen ağaç sayısının meyve veren ağaç sayısına neredeyse eşit olması, üretim kapasitesi ve verimlilik açısından dikkat çekicidir. 2022 yılında ceviz ağacı sayısı 15.327'si meyve veren ve 12.246'sı meyve vermeyen olmak üzere toplamda 27.573'e ulaşmış ve ceviz üretimi 335 bin ton olarak gerçekleşmişti. 2023 yılında ise meyve veren ceviz ağacı sayısının 16.777'ye, meyve vermeyen ağaç sayısının ise 12.628'e yükselerek toplamda 29.405'e ulaştığını ve üretimin 360 bin ton seviyesindeydi. Ancak, meyve vermeyen ağaç sayısının yüksekliği bu bağlamda bir sorunun varlığının göstergesidir. Tarımda yaşanan sorunların temelinde çözüm odaklı çalışmalarda öngörü ve planlama eksikliği olduğu somut bir şekilde görülmektedir. Tarımda kamucu bir anlayışla, planlı ve öngörülebilir bir şekilde, küresel iklim değişikliği ve ani hava durumları dikkate alınarak ağaç dikiminde cins seçiminde gereken hassasiyetin gösterilmemesi durumunda, ürün kaybı ve verimlilik sorunları devam edecektir" dedi.
