Çukurova’nın kalbi Kozan: Tarımda üretim rekorları ve sulama çıkmazı
Adana’nın bereketli topraklarına sahip olan Kozan, Türkiye'nin en stratejik tarım merkezlerinden biridir
04.01.2026 00:20:00
Abdülkadir Gündoğdu
Abdülkadir Gündoğdu
Adana'nın bereketli topraklarına sahip olan Kozan, Türkiye'nin en stratejik tarım merkezlerinden biridir. Çukurova'nın mikroklima özelliklerini taşıyan bu bölge, hem narenciyesiyle hem de son yıllarda yükselen yeni ürünleriyle dikkat çekiyor.
Adana'nın Kozan ilçesi, sahip olduğu geniş arazi varlığı ve iklim avantajıyla Türkiye'nin "gıda deposu" olma unvanını koruyor. Ancak son yıllarda yaşanan iklim değişikliği ve altyapı sorunları, bölge tarımını hem dönüştürüyor hem de zorluyor.
1. Kozan'ın Altın Ürünleri: Portakaldan Safrana
Kozan'da tarım, sadece geleneksel ürünlerle sınırlı kalmayıp modern ve katma değerli ürünlere doğru evriliyor.
Tescilli Kozan Portakalı: Coğrafi işarete sahip olan Kozan portakalı, aromasının yoğunluğuyla bilinir. 2026 Ocak ayı itibarıyla hasadı süren portakal, hem iç piyasada hem de ihracatta ilçenin lokomotif ürünüdür.
Trabzon Hurması (Kozan Hurması): Türkiye üretiminin yaklaşık %40'ı Kozan'da gerçekleşmektedir. Artık "Kozan Hurması" adıyla markalaşma yolunda olan bu ürün, cips haline getirilerek katma değeri artırılan bir ihraç kalemine dönüştü.
Keçiboynuzu: Türkiye'deki keçiboynuzu üretiminin de %40'ına yakını Kozan topraklarından sağlanmaktadır.
Arıcılık ve Bal: Türkiye'nin en çok bal üretilen ilçelerinden biri olan Kozan, Anavarza Balı gibi markalarla arıcılıkta dünya standartlarında üretim yapmaktadır.
Yeni Nesil Ürünler: Bölgede son yıllarda safran üretimi denemeleri yapılmakta, ayrıca ejder meyvesi, avokado ve passiflora gibi tropik meyveler narenciyeye alternatif olarak bahçelerdeki yerini almaktadır.
2. Çiftçilerin Yaşadığı Temel Sorunlar
Bereketli topraklara rağmen Kozan çiftçisi son yıllarda ciddi darboğazlarla mücadele ediyor:
Sulama Altyapısı ve Arızalar: En büyük sorun, DSİ bünyesindeki kapalı sulama sistemlerinde yaşanan aksaklıklardır. Boru patlamaları ve filtrelerin tıkanması nedeniyle mısır ve narenciye bahçeleri kuruma riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.
Yüksek Girdi Maliyetleri: Mazot, gübre ve ilaç fiyatlarındaki artış, çiftçinin kâr marjını neredeyse sıfıra indirmektedir.
İklim Krizi ve Kuraklık: Düzensiz yağışlar rekolteyi düşürmektedir. Özellikle safran ve hububat üretiminde kuraklık nedeniyle verim kayıpları yaşanmaktadır.
Taklit ve Tağşiş (Balda Sahtecilik): Arıcılar, piyasadaki sahte balların gerçek üreticinin kazancına engel olmasından ve fiyatları aşağı çekmesinden şikayetçidir.
Gelecek Beklentisi
Kozan tarımının geleceği, sulama sistemlerinin modernize edilmesine ve ürünlerin sanayi ile birleşerek (kurutma tesisleri, paketleme fabrikaları vb.) işlenmesine bağlı.
2026 yılı için açıklanan tarımsal desteklemelerin artması çiftçiye bir nebze nefes aldırsa da, kalıcı çözüm için "afet bölgesi" ilanı ve altyapı yatırımları bekleniyor.
Adana'nın Kozan ilçesi, sahip olduğu geniş arazi varlığı ve iklim avantajıyla Türkiye'nin "gıda deposu" olma unvanını koruyor. Ancak son yıllarda yaşanan iklim değişikliği ve altyapı sorunları, bölge tarımını hem dönüştürüyor hem de zorluyor.
1. Kozan'ın Altın Ürünleri: Portakaldan Safrana
Kozan'da tarım, sadece geleneksel ürünlerle sınırlı kalmayıp modern ve katma değerli ürünlere doğru evriliyor.
Tescilli Kozan Portakalı: Coğrafi işarete sahip olan Kozan portakalı, aromasının yoğunluğuyla bilinir. 2026 Ocak ayı itibarıyla hasadı süren portakal, hem iç piyasada hem de ihracatta ilçenin lokomotif ürünüdür.
Trabzon Hurması (Kozan Hurması): Türkiye üretiminin yaklaşık %40'ı Kozan'da gerçekleşmektedir. Artık "Kozan Hurması" adıyla markalaşma yolunda olan bu ürün, cips haline getirilerek katma değeri artırılan bir ihraç kalemine dönüştü.
Keçiboynuzu: Türkiye'deki keçiboynuzu üretiminin de %40'ına yakını Kozan topraklarından sağlanmaktadır.
Arıcılık ve Bal: Türkiye'nin en çok bal üretilen ilçelerinden biri olan Kozan, Anavarza Balı gibi markalarla arıcılıkta dünya standartlarında üretim yapmaktadır.
Yeni Nesil Ürünler: Bölgede son yıllarda safran üretimi denemeleri yapılmakta, ayrıca ejder meyvesi, avokado ve passiflora gibi tropik meyveler narenciyeye alternatif olarak bahçelerdeki yerini almaktadır.
2. Çiftçilerin Yaşadığı Temel Sorunlar
Bereketli topraklara rağmen Kozan çiftçisi son yıllarda ciddi darboğazlarla mücadele ediyor:
Sulama Altyapısı ve Arızalar: En büyük sorun, DSİ bünyesindeki kapalı sulama sistemlerinde yaşanan aksaklıklardır. Boru patlamaları ve filtrelerin tıkanması nedeniyle mısır ve narenciye bahçeleri kuruma riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.
Yüksek Girdi Maliyetleri: Mazot, gübre ve ilaç fiyatlarındaki artış, çiftçinin kâr marjını neredeyse sıfıra indirmektedir.
İklim Krizi ve Kuraklık: Düzensiz yağışlar rekolteyi düşürmektedir. Özellikle safran ve hububat üretiminde kuraklık nedeniyle verim kayıpları yaşanmaktadır.
Taklit ve Tağşiş (Balda Sahtecilik): Arıcılar, piyasadaki sahte balların gerçek üreticinin kazancına engel olmasından ve fiyatları aşağı çekmesinden şikayetçidir.
Gelecek Beklentisi
Kozan tarımının geleceği, sulama sistemlerinin modernize edilmesine ve ürünlerin sanayi ile birleşerek (kurutma tesisleri, paketleme fabrikaları vb.) işlenmesine bağlı.
2026 yılı için açıklanan tarımsal desteklemelerin artması çiftçiye bir nebze nefes aldırsa da, kalıcı çözüm için "afet bölgesi" ilanı ve altyapı yatırımları bekleniyor.
