Deprem sanayide etkisini göstermeye başladı

M. YASİN ERKOL / DETAY HABER

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en hızlı ve güvenilir referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) anketinin Şubat 2023 dönemi sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50.0'nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, manşet PMI Şubat ayında bir önceki aya göre değişmeyerek 50.1 düzeyinde gerçekleşti ve faaliyet koşullarının imalat sektörü genelinde yatay seyrettiğine işaret etti. Bununla birlikte, manşet endeksin eşik değer 50.0'nin üzerinde kalmasında tedarikçilerin teslimat sürelerindeki belirgin artış etkili oldu.

Deprem teslimat sürelerini uzattı

Depremin girdi temini ve teslimatında yol açtığı zorluklar nedeniyle tedarikçilerin teslimat sürelerinde son 10 ayın en yüksek oranlı artışı kaydedildi. Deprem, tedarik zincirleri üzerindeki etkilerinin yanı sıra bazı firmalarda operasyonları kesintiye uğratarak sektörde üretim hacminin azalmasına da yol açtı. Yine de söz konusu azalış ılımlı düzeyde kaldı ve son bir yıllık dönemin ikinci en düşük oranında gerçekleşti.
Yeni siparişlerdeki yavaşlama da depreme bağlı olarak hız kazandı. Bununla birlikte düşüş son 16 ayın ikinci en ılımlı seviyesinde kaydedildi. Şubat'ta hem toplam yeni siparişlerde hem de yeni ihracat siparişlerinde ivme kaybı gözlendi. Üretim hatlarındaki duraksama ve ürün temininde yaşanan zorluklar, imalatçıların satın alma faaliyetlerini düşürmesine ve girdi stoklarının azalmasına neden oldu. Arz ve üretim ile ilgili sorunlar, bazı firmaların sipariş gereksinimlerini karşılamak için mevcut stoklara yönelmesine yol açtı. Bunun sonucu olarak nihai ürün stokları Aralık 2021'den bu yana en yüksek oranda azaldı.

Maliyetler artıyor

Ham madde maliyetleri ve ücret artışlarının yanı sıra döviz kuru gelişmeleri, girdi fiyatlarının Şubat ayında da belirgin şekilde yükselmesine yol açtı. Girdi fiyatları enflasyonu Ocak ayına göre çok az değişim gösterdi ve genel olarak seri ortalamasına yakın düzeyde gerçekleşti. Buna bağlı olarak nihai ürün fiyatları da keskin şekilde arttı, ancak söz konusu artış 2022 yılı genelinde kaydedilen ortalamanın altında kaldı.

Takip edilen 10 sektörden sadece birinde üretim arttı

İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI şubat ayı raporuna göre, takip edilen 10 sektörden sekizinde üretim artışı gerçekleşen Ocak ayının ardından, depremin etkisiyle Şubat'ta sadece bir sektör üretimini artırabildi. Yalnızca ana metal sanayi ile sınırlı kalan büyüme, söz konusu sektörde son iki yılın en yüksek hızına ulaştı. Üretimde en keskin gerilemenin yaşandığı gıda ürünlerinin ardından ikinci en sert düşüş elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe gerçekleşti.