Dilediğini kendine yakın kılar
Allah katında mukaddem olan hiç şüphe yok ki mukarreb olandır. Önce melekleri, sonra peygamberleri, daha sonra velileri ve onları takiben de (ilmi ile âmil olan) âlimleri takdim etmiştir
20.08.2019 00:00:00
İmam Gazali Hazretleri şöyle buyuruyor:
"el-Mukaddim ve el-Muahhir, Cenab-ı Hakk'ın isimlerindendir.
Yaklaştıran da, uzaklaştıran da O'dur. Kimi yaklaştırmışsa, onu takdim; kimi uzaklaştırmışsa, onu tehir etmiştir.
Peygamber (s.a.v) ve dostlarını Kendisine yaklaştırmakla takdim, düşmanlarını Kendisinden uzaklaştırmak, Kendisi ile onlar arasını perdelemekle tehir etmiştir.
Bir hükümdar iki şahsı kendisine yaklaştırırsa ve fakat birini kendisine daha yakın bir yerde oturtsa, onu diğerinin önüne geçirmiş olmakla takdim etmiş olur. Önde olma keyfiyeti, ya yer bakımından olur veyahut rütbe bakımından...
Şüphesiz, kendisinden uzakta olana muzaftır (nisbet edilmiştir) O… Bunda bir maksat olmalıdır. Kâinatta bütün varlıkların maksadı hiç şüphe yok ki Allah'tır.
Allah katında mukaddem olan hiç şüphe yok ki mukarreb olandır. Önce melekleri, sonra peygamberleri, daha sonra velileri ve onları takiben de (ilmi ile âmil olan) âlimleri takdim etmiştir.
Her tehir edilen, makabline nisbeten takdim edilmiştir. Her takdim edilen de mabadine nisbeten takdim edilmiştir.
İşte Mukaddim de Muahhir de Allah'tır. Çünkü kulların ilerlemesini veya gerilemesini gördüğümüz zaman, onları ilerletenin veya himmetlerini ibadetten azaltıp geriletenin kim olduğunu anlamakta güçlük çeker miyiz hiç? İşte bunların hepsi Allah'tandır. Bunun için de O, hem Mukaddim'dir (ilerleten), hem Muahhir'dir (gerileten)...
Takdim ile tehirden murat, rütbe bakımından ilerleme veya gerilemedir.
Demek ki ilerleyen, kendi bilgi ve kabiliyeti ile değil de Allah'ın ilerletmesi sebebiyle ilerlemiştir. Gerileyen de öyle…
Bu iddiamızı ispatlayacak iki ayet şöyledir:
'Şüphe yok ki, kendileri için bizden en güzel (bir saadet) takdir edilmiş olanlar, işte bunlar oradan (cehennemden) uzaklaştırılmışlardır.' (Enbiyâ, 101).
'Eğer Biz dileseydik herkesi elbette hidayete erdirirdik. Fakat Benden (sadır olan şu): Cehennemi bütün cinlerle insanlardan (niceleri ile) muhakkak dolduracağım.' (Secde, 13)."
OKAN EGESEL
