10.11.2026 09:58:00
İhlas Haber Ajansı

Mustafa Kemal Atatürk, ebediyete intikalinin 88'inci yıl dönümünde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığındaki devlet erkanının katıldığı resmi törenle Anıtkabir'de anıldı.

Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 88'inci vefat yıl dönümü dolayısıyla Anıtkabir'de düzenlenen anma törenine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve beraberindeki devlet erkanı katıldı. Aslanlı Yol'dan yürüyerek Atatürk'ün mozolesine gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan, üzerinde ay yıldız bulunan çelengi mozoleye bıraktı. Ardından saat 09.05'te sirenlerin çalmasıyla birlikte Atatürk anısına saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindeki heyet, daha sonra Misak-ı Milli Kulesi'ne geçerek Anıtkabir Özel Defteri'ni imzaladı. Erdoğan, şu ifadelere yer verdi:

"Aziz Atatürk, ebedi aleme irtihalinizin 88'inci seneidevriyesinde zatıalinizi, silah arkadaşlarınızı, İstiklal Harbi'ni sevk ve idare eden Gazi Meclisimizin muhterem üyelerini, vatanımızın ebedi varlık mühürleri olan şehitlerimizi ve milletimiz için ağır bedeller ödeyen gazilerimizi rahmetle anıyoruz. Bölgemizin ve dünyanın krizlerle boğuştuğu bu zorlu dönemde, Türkiye Cumhuriyetini 86 milyon ferdiyle daha müreffeh bir geleceğe taşımak için tüm imkanlarımızı harekete geçirmiş durumdayız. Milletimizle hedef ve ülkü birliği içinde, şehit ve gazilerimizin mukaddes emaneti olan bu cennet vatanı ihya etmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Ruhun şad olsun."

Törene Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yanı sıra Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, bakanlar, kuvvet komutanları, yüksek yargı üyeleri, askeri personel ve öğrenciler katıldı.

10.11.2026 08:50:00 / Güncelleme: 10.11.2026 08:53:15
Ömer Nezir

Birleşmiş Milletler'in (BM) 31. iklim müzakereleri bu yıl 9-20 Kasım arasında Antalya'da Türkiye ve Avustralya eş başkanlığında düzenleniyor. Bu nedenle müzakerelere Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen liderlik ediyor. COP31 Başkanı ise Türk medyasına çifte standartlı yaklaşım gösteren, iki yıl önce İBB başkanlık seçimlerinde Ekrem İmamoğlu karşısında ağır yenilgiye uğrayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum.
COP, "Conference of Parties-Taraflar Konferansı" anlamına geliyor. "Taraflar", 1992 yılında ilk BM iklim anlaşmasına imza atan yaklaşık 200 ülkeyi ifade ediyor. İlk COP, 1995'te Berlin'de düzenlendi. Almanya, zirveye tam 4 kez ev sahipliği yaptı (1995, 1999, 2001, 2017). Polonya (2008, 2013, 2017) üç kez, Fas (Marakeş - 2001, 2016) iki kez zirveye ev sahipliği yaptı. Zirve 2000'de COP 6, 2001'de ise COP 6-2 olarak düzenlendi. 2001'de ayrıca COP 7 yapıldı. Covid-19 nedeniyle 2020'de iklim zirvesi düzenlenmedi. 

Hedeflerden uzaklaşılıyor

COP31, küresel iklim hedeflerine ilişkin uyarıların sertleştiği ve aşırı hava olaylarının Nepal'den İstanbul'a dünyanın birçok bölgesinde ağır sonuçlar doğurduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) Ekim ayında yayımladığı rapora göre, küresel sıcaklık artışını 1.5 dereceyle sınırlama fırsatı artık büyük ölçüde kaçırılmış durumda. Ancak rapor, hızlı ve keskin adımlarla sıcaklık artışının sınırlandırılabileceğini ve yüzyıl sonuna doğru yeniden 1.5 derece seviyesine dönülebileceğini vurguluyor.
Konferans aynı zamanda güçlü bir El Nino dönemine ilişkin uyarıların yapıldığı bir dönemde düzenleniyor. Bilim insanları, bu hava olayının etkilerinin insan kaynaklı iklim değişikliğiyle birleşmesi halinde 2027'nin şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yıllardan biri olabileceğini belirtiyor. BM iklim zirveleri, ülkelerin bu gidişatı yavaşlatmak için ortak kararlar alabildiği tek küresel müzakere platformu olma özelliğini koruyor.

Antalya'daki COP31'den neler bekleniyor?

Aslında hiç birşey... Şu ana kadar yapılan 30 zirveden bazı sonuçlar çıktıysa da, bazı Avrupa Birliği ülkeleri hariç sahada her ülke bildiğini okumaya devam ediyor. İklim diplomasisinin en kritik pazarlıklarının yürüdüğü ana bölümlerden biri de finansman. İklim krizinin tarihsel olarak en büyük sorumluları ağırlıklı olarak sanayileşmiş ülkeler. Krizden en kötü etkiler ise sorumluluğu görece çok düşük olan gelişmekte olan ülkeler. Bu nedenle BM müzakerelerinde gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere iklim eylemleri için finansal destek sağlaması gerektiği kabul edilmişti.

Bu konuda son yıllardaki en önemli gelişme, COP29'da gelişmekte olan ülkelere yönelik yıllık iklim finansmanı hedefinin üçe katlanmasıydı. 2024 yılında Azerbaycan'ın Bakü kentinde bir araya gelen 200 taraf, gelişmekte olan ülkelere sağlanan finansmanı, yıllık 100 milyar dolardan 2035 yılına kadar yıllık 300 milyar dolara çıkarmak konusunda anlaştı. Ayrıca ülkeler, bu finansmanı kamu ve özel kaynaklardan gelen katkılarla, 2035 yılına kadar yıllık 1.3 trilyon dolara çıkarmak üzere mutabık kaldı. Ancak hedefin nasıl gerçeğe dönüşeceği konusunda gelişmekte olan ülkeler ve gelişmiş ülkeler (Küresel Güney ve Küresel Kuzey) arasında önemli görüş ayrılıkları var. Gelişmekte olan ülkeler, COP31'de gelişmiş ülkelerin kamu bütçelerinden ne kadar kaynak sağlayacağını düzenli olarak tartışacak resmi bir alan yaratmak istiyor. Gelişmiş ülkeler ise programın özel sektör ve diğer finansman kaynaklarına da odaklanması gerektiğini savunuyor.

COP31'in taslak gündeminde finansman tartışmaları yer alsa da gelişmekte olan ülkelerin talep ettikleri ayrı başlık yok. Bu da Antalya'daki müzakerelerin tartışmalarla açılmasına zemin hazırlıyor.

Azaltım programındaki kilit aşılabilecek mi?

İklim müzakerelerinde doğrudan sera gazı salımının azaltılmasına odaklanan tek çalışma programı Azaltım Çalışmaları Programı, 2022 yılında Mısır'ın Şarm El Şeyh kentinde düzenlenen COP27'de oluşturuldu. Program, Bonn'daki iklim müzakerelerinde tıkanan bir gündem maddesi olarak COP31'e geliyor.

Fosil yakıtlardan çıkış nasıl ele alınacak?

Ülkeler otuz yıl süren müzakerelerin ardından ilk kez Dubai'de düzenlenen COP28'de fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda uzlaştı. Geçen yıl Brezilya'da düzenlenen COP30'da 80'den fazla ülke fosil yakıtlardan çıkış için küresel bir yol haritası hazırlanmasını talep etti. Ancak petrol ve doğalgaza bağımlı ekonomiler ile bu konuda daha iddialı adımlar isteyen ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle somut bir takvim üzerinde anlaşma sağlanamadı.

İklim değişikliğini yavaşlatmada elzem adım olsa da fosil yakıtlardan çıkış, müzakerelerin en çetrefilli konularından. Bu yıl COP31'e eş başkanlık eden iki ülke, Türkiye ve Avustralya fosil yakıt üretimlerini artırma planları nedeniyle sivil toplum tarafından eleştirilerin hedefi oldu. Türkiye bugüne kadar fosil yakıtlardan çıkış konusunda iklim müzakerelerinin ön saflarında yer almadı.


102 lider katılacak!


Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na, 6 kıtadan 95 ülke ve 7 uluslararası kuruluşun lider düzeyinde katılacağı bildirildi. Bu liderlerin 37'si devlet başkanı, 35'i hükümet başkanı, 8'i devlet başkan yardımcısı, 7'si başbakan yardımcısı, 2'si veliaht prens, 1'i prens, 1'i meclis başkanı, 4'ü özel temsilci olacak. Zirveye hangi isimlerin geleceği ise tam olarak netleşmiş değil. Zirveye ABD Başkanı Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Putin, Hindistan Başbkanı Modi katılmıyor. Dolayısıyla dünya siyasetine yön veren, dünya nüfusunun yüzde 45'ini temsil eden dört isim Antalya'ya gelmeyecek. Rusya'yı Devlet Başkan Yardımcısı ve İklim ile Su Kaynakları Konularından Sorumlu Özel Temsilcisi Ruslan Edelgeriyev; Çin'i Devlet Başkan Yardımcısı Han Cıng temsil edecek. ABD yönetimi ise zirvede temsil edilmeyecek.

10.11.2026 08:30:00
Hasan Gündoğdu

Bugün, onun ebediyete irtihalinin 88. yıl dönümünde; kurduğu cumhuriyetin kıymetini, fikirlerinin sarsılmaz doğruluğunu ve bu mirası geleceğe taşıma sorumluluğunu çok daha derin bir idrakle omuzlarımızda hissediyoruz.

"Gerçek Atatürk" ve manevi miras

Emanete sahip çıkmak ve "Bağımsız Türkiye" ideali

88 yıl sonra: Anlamak, yaşatmak ve geleceği kurmak

10.11.2026 08:20:00
AA

Kapadokya'da bazı sıcak hava balonları, "10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü" dolayısıyla Türk bayrağı ve Atatürk posterleriyle uçtu.
Nevşehir'in Göreme beldesinde, bazı sıcak hava balonlarının sepetlerine, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ebediyete intikalinin 88. yılı dolayısıyla Türk bayrağı ve Atatürk posterleri asıldı.



Bir firmaya ait kalp figürlü sıcak hava balonu da özel uçuş için hazırlandı.

Turistlerin sepetlere alınmasının ardından Kapadokya semalarına yükselen sıcak hava balonları, peribacalarıyla kaplı vadiler üzerinde süzüldü.
Türk bayrağı ve Atatürk posterleri taşıyan balonlar, yaklaşık bir saat boyunca uçuş gerçekleştirdi.

Sıcak hava balonu pilotu Türker Oğuz, gazetecilere, Kapadokya'da, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü anmak için güne özel uçuş etkinliği düzenlediklerini belirtti.

09.11.2026 10:50:00
Eyüp Kabil

Dünya genelinde aşırı hava olaylarının, kutup erimelerinin ve küresel sıcaklık rekorlarının alarm verdiği bir dönemde, küresel iklim siyasetinin kalbi Antalya'da atmaya başladı.

9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 102 ülkeden lider düzeyinde katılım ve 300'den fazla bakanın iştirakiyle tarihi bir zirveye sahne oluyor.

Avustralya'nın müzakereler başkanlığını yürüttüğü konferansta ana tema, bugüne kadar kağıt üzerinde kalan taahhütlerin sahada somut eylemlere dönüştürülmesi, yani bir "Uygulama COP'u" vizyonunun hayata geçirilmesi olarak öne çıkıyor.

1,1 milyon metrekarelik dev alanda iki farklı dünya

Zirve, toplam 1 milyon 100 bin metrekarelik devasa bir yerleşkede iki ana bölge üzerinden yürütülüyor:

• Mavi Bölge (527 Bin m²): Birleşmiş Milletler'in resmi yetki alanında bulunan bu bölgede; devlet başkanları, resmi delegasyonlar ve akredite gözlemciler küresel iklim politikalarını şekillendirecek kritik müzakereleri gerçekleştiriyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde 11-12 Kasım tarihlerinde düzenlenecek Dünya Liderleri İklim Eylemi Zirvesi de bu alanda yapılacak.

• Yeşil Bölge (582 Bin m²): Kamuoyuna ve sivil topluma açık olan bu alanda özel sektör, akademisyenler, gençler ve teknoloji girişimcileri sürdürülebilir inovasyonlarını sergiliyor. Türkiye'nin çevre diplomasisindeki en güçlü küresel markalarından biri olan Sıfır Atık Hareketi ile 6 Şubat depremlerinin ardından inşa edilen iklim dirençli konutlar bu alanda dünya vitrinine çıkarılıyor. Ayrıca EXPO alanı yakınındaki Solak Mahallesi de tamamen bir "Sıfır Atık Köyü"ne dönüştürülmüş durumda.

"Küresel imece" çağrısı ve 35'e 35 hedefi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, zirve vesilesiyle yaptığı açıklamada, iklim krizinin çözümünü bir "küresel imece" modeli olarak tanımladı. Türkiye'nin Eylül 2026 itibarıyla yenilenebilir enerji kurulu gücünü yüzde 63,1 seviyesine çıkardığını belirten Kurum, zirvenin küresel vizyonu doğrultusunda "35'e 35 Küresel Elektrifikasyon" hedefini vurguladı. Bu kapsamda, dünya genelindeki nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılması amaçlanıyor.

Bunun yanı sıra konut sektöründe enerji tüketim yoğunluğunu %25 azaltmayı hedefleyen "Dirençli Şehirler" programı ve küresel atık artışını 2035'e kadar yarıya indirerek metan gazı salımını dizginleme çabaları da eylem gündeminin en kritik basamaklarını oluşturuyor.

Masadaki en büyük düğüm

Resmi müzakerelerin en zorlu başlığı ise hiç kuşkusuz yine finansman. Gelişmekte olan ülkeler, gelişmiş ülkelerin Paris Anlaşması kapsamındaki finansal yükümlülüklerini acilen yerine getirmesini ve uyum finansmanının 2035'e kadar en az üç katına çıkarılmasını talep ediyor. Küresel kalkınma yardımlarının gerilediği bir konjonktürde, iklim krizine karşı özel sermayenin de devreye sokulması amacıyla Türkiye tarafından önerilen "iklim uygulama köprüsü" girişimi uluslararası arenada çözüm arayışlarına yeni bir soluk getirmeyi hedefliyor.

Antalya'da 20 Kasım'a kadar sürecek olan tarihi zirvenin, küresel sıcaklık artışını kritik 1,5 derece sınırında tutabilmek adına insanlığın elindeki en önemli virajlardan biri olduğu belirtiliyor.

09.11.2026 10:45:00
Haber Merkezi

Cumhurbaşkanlığı Kabinesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Beştepe'de toplanıyor. Toplantıda emekliye refah payı düzenlemesi ve fon soruşturması ele alınacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Beştepe'de saat 16.00'da toplanacak kabinenin gündeminde; emeklilere refah payı düzenlemesi , fon soruşturması, terörsüz Türkiye süreci ve ABD-İran gerilimi olacak.

Emeklilerin tümüne, enflasyon artışının dışında ilave bir düzenleme yapılması planlanıyor.

Bu kapsamda, seyyanen zam ya da refah payı verilmesi gündemde. Bütçe maratonunun ardından hazırlanacak kanun teklifinin Meclis'e sunulması bekleniyor. Kabine toplantısında bu çalışma ele alınacak.

Toplantıda fon soruşturması na dair ayrıntılar da masaya yatırılacak. Adli boyutunun yanı sıra tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarında yatırımcılara yönelik ara ödemelere ilişkin de detaylar masada olacak.

Terörsüz Türkiye süreci de kabinenin gündeminde olacak. Örgütün silahları bırakma takviminde gelinen aşama, güvenlik kurumlarından gelen veriler ışığında kabine toplantısında masaya yatırılacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirmişti.

ABD-İRAN GERİLİMİ VE TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİ DEĞERLENDİRİLECEK

Erdoğan, İran ile ABD arasındaki gerilimin sona ermesi ve sorunların diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini belirterek, Türkiye olarak barış için gayret göstermeyi sürdüreceklerini vurguladı.

İran ile ABD arasında devam eden temas trafiği de kabinede ele alınacak.

Erdoğan'ın 8 Kasım Zafer Günü dolayısıyla Azerbaycan'a gerçekleştirdiği ziyaret in yansımaları da toplantıda ele alınacak.

Ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan ve kabine üyeleri COP31 Antalya Zirvesi 'ne ilişkin yol haritasını da gözden geçirecek.

08.11.2026 19:12:00
İhlas Haber Ajansı

İklim değişikliği ile mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya COP31 Alanı'nda yarın başlıyor.
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği'nin yer aldığı COP toplantılarına Türkiye ilk kez ev sahipliği yapıyor. 12 gün sürecek organizasyon için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Antalya'da 527 bin metrekare alanı Mavi Bölge, 582 bin metrekare alanı Yeşil Bölge olmak üzere 1 milyon 100 bin metrekarelik COP31 Alanı'ndan düzenlemeler tamamlandı. Mavi Bölge'de 11-12 Kasım'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Liderler Zirvesi düzenlenecek. Bugüne kadar 102 ülkeden lider, 300'den fazla bakan COP31'e katılım bildirdi. Türkiye, söylemlerin yerini eylemlere bırakacağı; ülkelerin harekete geçmesini teşvik edecek "Uygulama COP'u" vizyonunu hayata geçirmek istiyor. Zirvede 196 ülke ve AB'nin liderleri iklim krizine karşı taahhütlerini, politikalarını ve çözüm önerilerini Türkiye'de tartışacak. Zirveye Mavi Bölge'de ülke delegasyonlarıyla birlikte 100 bine yakın ziyaretçi bekleniyor. Yeşil Bölge'yi ise 1,5 milyon kişinin ziyaret etmesi öngörülüyor. Mavi Bölge'de dünya liderleri iklimin geleceğini müzakere ederken Yeşil Bölge'de ise Türkiye bu müzakerelerin uygulamaya dönüşmüş halini hayata geçirdiği Sıfır Atık, İklim Dirençli Şehirler gibi projelerle dünyaya sunacak.
Türkiye tarihinde ilk kez Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) bir Taraflar Konferansı'na (COP) ev sahipliği yapıyor. 1992'de kabul edilen UNFCCC'nin en üst karar alma organı olan COP'larda sözleşmeye taraf olan tüm devletler temsil ediliyor. 196 ülke ve Avrupa Birliği'nin temsilcileri her gün bir konu başlığını ele alarak 12 gün boyunca dünyanın geleceğine yön verecek adımları müzakere ediyor. Taraflar yıllık oturumlarında sözleşmenin ve ilgili yasal araçların uygulanmasını gözden geçiriyor, küresel ilerlemeyi değerlendiriyor alınması gereken yeni kararları masaya yatırıyor.

COP'un küresel iklim yönetişimindeki rolü
COP'un temel işlevlerinden biri, taraflarca sunulan ulusal bildirimleri ve sera gazı envanterlerini incelemek. Yıllar içinde COP oturumları, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması da dahil olmak üzere küresel iklim eyleminde önemli dönüm noktalarına yol açmış ve uluslararası iklim politikasının yönünü şekillendirdi. COP sadece bir müzakere forumu değil iklim taahhütlerini eyleme dönüştürmek için hükümetleri, finans kuruluşlarını, işletmeleri ve sivil toplumu bir araya getiren küresel bir platforma dönüştü. COP, karar alma süreçlerinin ötesinde, finansmanı, teknoloji dağıtımını, dayanıklılığı ve koordineli uygulamayı küresel ölçekte hızlandıracak diplomasiyi ülkelere sunuyor.

Türkiye'nin COP31 vizyonu: Uygulama COP'u
Bir ülke COP'a ev sahipliği yaptığında, küresel iklim politikalarının merkezine yerleşerek önemli bir diplomatik görünürlük elde ediyor. Türkiye'nin COP31 Başkanlığı'nı, Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütüyor. Türkiye, COP31 ev sahipliği görevini yalnızca müzakere takvimini yöneten teknik bir süreç olarak görmüyor. Küresel bir sorumluluk olarak uluslararası sisteme güveni güçlendiren ve iş birliğini derinleştiren bir süreç olarak değerlendiriyor. Bugüne kadar COP süreçlerinde alınan kararların ve hedeflerin somut adımlara dönüşmesi için ortak çabaya önem veriyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanliğinda Liderler Zirvesi düzenlenecek
Mavi Bölge'de 11-12 Kasım'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Liderler Zirvesi düzenlenecek. Bugüne kadar 102 ülkeden lider, 300'den fazla bakan COP31'e katılım bildirdi. COP31 Alanı için 160 onaylı pavilyon, 90 onaylı delegasyon ofisi başvurusu alındı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın (UNDP) yanı sıra BM, BM Genel Kurulu, Avrupa Komisyonu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı, Uluslararası Enerji Ajansı da lider düzeyinde COP31'e katılacak.

Diyalog, uzlaşı, aksiyon
Türkiye, diyalog ile anlayış geliştirme, uzlaşma ile ortak sorumluluk alma, eylem ile de taahhütleri gerçek çözümlere dönüştürmeyi ilke edinen 'Uygulama COP'u vizyonunu dünya için hayata geçirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda COP31 Başkanı Kurum, Almanya'nın Bonn kentinde 9 Haziran'da düzenlenen Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda COP31'in eylem gündemine ilişkin 10 öncelikli alanı ve 2035'e ilişkin 6 küresel hedefi kamuoyuyla paylaştı. COP31 Eylem Gündemi'nin öncelikli 10 başlığı Sıfır Atık, Temiz Enerji Dönüşümü/ Elektrifikasyon, Gıda Güvenliği, İklim Dirençli Şehirler, İklim Uygulama Köprüsü, Yeşil Sanayileşme, Gençlik ve Eğitim, Okyanuslar ve Denizler, Rio Sinerjisi ve Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri oluşturdu.

COP31 eylem gündemi 2035 küresel uygulama hedefleri
COP31 Başkanlığı'nın 2035'e ilişkin 6 küresel uygulama hedefinin ilkini Elektrifikasyon başlığı oluşturuyor. 2035'e kadar küresel elektrifikasyon oranının yüzde 35'e çıkarılması hedeflenerek fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefleniyor. Sıfır Atık ve Metan Azaltımı başlığı kapsamında dünya genelinde atık üretimindeki artışın 2035'e kadar yarı yarıya azaltılması hedefleniyor. Dirençli Şehirler ve Binalar başlığında bina sektöründe enerji kullanım yoğunluğunun 2035'e kadar en az yüzde 25 azaltılması hedefi yer alıyor. Yeşil Sanayileşme başlığı kapsamında ise üretim ve imalat sektöründe döngüsel malzeme kullanım oranının 2035'e kadar en az yüzde 15'e çıkarılması hedefi bulunuyor. Her Alanda Farkındalık başlığında 2035'e kadar iklim dirençli tarım uygulamaları ve iklim değişikliğiyle mücadele eğitimlerinin toplumun her kesiminde tamamlama hedefi gözetiliyor. İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) ile ise Ulusal Katkı Beyanları'nın uygulanmasını hızlandıracak ve yatırım yapılabilir proje portföylerini destekleyecek İklim Uygulama Köprüsü Mekanizması'nın 2035'e kadar yaygınlaştırılması hedefleniyor. Bu mekanizma sayesinde taahhütlerin eyleme, projelerin finansmana erişiminin hızlanması bekleniyor.

COP31 zirvesi için Antalya'da 1 milyon 100 bin metrekarelik alan
Türkiye COP31'e Antalya'da 527 bin metrekare alanı Mavi Bölge, 582 bin metrekare alanı da Yeşil Bölge olmak üzere toplam 1 milyon 100 bin metrekare alanda ev sahipliği yapacak. Mavi Bölge, Birleşmiş Milletler yetkisi altında yönetilen resmî müzakere alanı olarak planlandı. Bu bölge içerisinde; devlet başkanları ve bakanlar, ulusal delegasyonlar, akredite gözlemciler, uluslararası kuruluşlar küresel iklim politikasını şekillendiren resmi müzakereleri yürütecek. Mavi Bölge, kararların müzakere edildiği ve kabul edildiği diplomatik merkez olacak. Mavi Bölge'ye ülke delegasyonlarıyla birlikte 100 bine yakın ziyaretçi bekleniyor.

Yeşil bölge ev sahibi ülkenin yüzü
BM yönergelerine göre Yeşil Bölge ev sahibi ülkenin koordinasyonu altında organize edilen alan olarak hazırlanıyor. Bu bölge içerisinde; özel sektör, akademik dünya, sivil toplum örgütleri, gençlik temsilcileri, teknoloji girişimleri ve yenilikçileri iklim çözümlerini paylaşmak, ortaklıklar kurmak ve yenilikçi projeleri sergilemek için buluşuyor. Yeşil Bölge, çözümlerin görünür hale geldiği ve iş birliğinin hayat bulduğu yerdir. Türkiye'nin Yeşil Bölge'sini 1,5 milyon kişinin ziyaret etmesi öngörülüyor. Bugüne kadar 154 ülkeden 45 binden fazla iklim gönüllüsü COP31 için akredite oldu.

Türkiye'nin vitrininde sıfır atık ve asrın inşası ilk sırada
Türkiye 582 bin metrekare alana kurduğu Yeşil Bölge'de müzakerelerde ele alınan konuların uygulamaya dönüşmüş halini gösterecek. Küresel iklim hareketi Sıfır Atık ve Türkiye'nin 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin ardından 11 ilde inşa ettiği 455 bin iklim dirençli konut başarısı Yeşil bölgede dünya vitrinine çıkacak. Yine yeşil enerjinin nasıl kullanıldığı, Sıfır Atık'ın nasıl yönetildiğin, gıdanın nereden geldiği gibi 12 tematik başlığın uygulaması katılımcılara sahada gösterilecek. 12 Tematik başlık günlere göre şöyle planlandı: 9 Kasım'da Gıda, Tarım ve Sağlık, 10 Kasım'da Enerji ve Ulaştırma, 11 Kasım'da Sıfır Atık, 12 Kasım'da Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre, 13 Kasım'da Finans ve Ticaret, 14 Kasım'da Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler, 15 Kasım'da Antalya'da Bir Nefes, 16 Kasım'da Sanayi, Bilim ve Teknoloji, 17 Kasım'da Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı - Rio Sinerjisi, 18 Kasım'da İnsani ve Sosyal Kalkınma, 19 Kasım'da İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi, 20 Kasım'da ise Mavi Bölge'de Nihai Müzakereler, Yeşil Bölgede Finansman ve Teşvikler Günü etkinlikleri düzenlenecek.

Mavi Bölge'de Mevlana ve Yunus Emre'nin isimleri olacak
COP31 Mavi Bölge'de en büyük genel kurul salonuna Anadolu ismi verildi. Devlet ve hükümet temsilcilerinin ağırlanacağı, müzakerelerin yürütüleceği salon bin 794 kişilik kapasitesiyle hizmet verecek. 828 kişilik bir diğer genel kurul salonuna da Akdeniz Genel Kurul Salonu denildi. Yine Mavi Bölge'de bir Antalya Salonu da bulunacak. İki basın toplantısı salonundan birine dünyaca tanınan mutasavvıf ve İslam alimi Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'den esinlenerek "Mevlana Basın Toplantısı Salonu" ismi verildi. Diğer basın toplantısı salonu da ismini Türk şair ve mutasavvıf Yunus Emre'den aldı. Mavi Bölge'de Selimiye, Evliya Çelebi, Ayder, Göbeklitepe, Topkapı, Kaçkar, Zeugma, Kapadokya, Boğaziçi, Patara, Sümela, Sezai Karakoç, Piri Reis, Harput, Mimar Sinan, Ağrı Dağı, Van Gölü, Troya, Fethiye, Pamukkale, Efes, Gelibolu, Ahlat, Uludağ, Çatalhöyük ve Aspendos isimleriyle toplantı odaları olacak. Yan etkinlik alanlarına da Uzungöl, Likya, Assos, Perge, Ahi Evran, Aşık Veysel ve Hattuşa isimleri verildi.

Yeşil Bölge'de en büyük salona "Gazze" ismi verildi
Yeşil Bölge'de en büyük salona Türkiye'nin Filistin hassasiyeti de gözetilerek "Gazze Salonu" ismi verildi. 5 bin kişilik salonun, "Gazze" ismiyle uluslararası bir buluşmanın mekânsal kimliğinde yaşatılması hedeflendi. Barış, insani dayanışma ve ortak sorumluluk açısından güçlü bir anlam taşıyan bu salon Türkiye'nin ev sahipliğinde dünya vitrinine taşınırken, Gazze'nin barış umuduna da katkı sunacak. Salonda halka açık birbirinden farklı etkinlikler düzenlenecek.

Hacı Bektaş Veli, Mehmet Akif Ersoy, Afet İnan
Yine Yeşil Bölge'de Türk-İslam dünyasının ünlü hekimi İbn-i Sina, Nobel ödüllü Türk biyokimyager ve moleküler biyolog Prof. Dr. Aziz Sancar, Türk-İslam dünyasının ünlü filozofu Farabi, İstiklâl Marşı'nın şairi Mehmet Akif Ersoy, Mutasavvıf ve Bektaşilik geleneğinin öncüsü Hacı Bektaş Veli, devlet adamı ve medrese kurucusu Cacabey, Türk tasavvuf geleneğinin öncülerinden Ahmet Yesevi, Atatürk'ün manevi kızı ve sosyolog Prof. Dr. Afet İnan, Türk edebiyatının ilk kadın romancılarından Fatma Aliye, astronom, matematikçi ve coğrafyacı Biruni, ressam, arkeolog ve müzeci Osman Hamdi Bey'in isimleri salon ve toplantı odalarına verildi.

Türkiye'nin COP31'e imzası: Sıfır atık
Yeşil Bölge'de kadın, çocuk ve gençler için COP uygulama alanları olacak. Sıfır Atık yaklaşımı COP31'de yalnızca bir program başlığı değil, organizasyonun işleyiş biçimi olacak. Mavi Bölge'deki beş yapraklı ve 10 bin metrekare büyüklüğündeki Zaman Tüneli, Sıfır Atık Vakfı tarafından Sıfır Atık Müzesi kuruldu. Yeşil Bölge'de ise Sıfır Atık Uygulama ve Atölye Merkezi aracılığıyla özellikle çocuklara ve gençlere atığın azaltılması, ayrıştırılması, yeniden kullanımı ve döngüsel ekonomi süreçlerinin uygulamalı olarak anlatılmasını sağlayacak tematik mekanlar oluşturuldu. Bu yaklaşım konferans alanının dışına da taşınarak Solak Köyü, Demirciler Köyü ve Ormana Köyü Sıfır Atık Köyü olarak yerli ve yabancı katılımcılara ilham verecek.

Copart: COP31 alanı açık hava sahnesi olacak
COP31'de farkındalık yalnızca bilimsel ve teknik verilerle değil, sanat ve kültür aracılığıyla da geniş kitlelere ulaştırılacak. Antalya'daki COP31 Alanı'nın tamamı COPArt Projesi kapsamında aynı zamanda açık ve kapalı sanat galerisi olarak kullanılacak. COPArt: Hâlâ Mümkün / Still Possible teması altında resimden, sergiye, panelden açık hava enstalasyonlarına kadar farklı sanat dallarıyla iklim eylemi için harekete geçme çağrısı yapılacak.

Anadolu bahçesi ve 7 bölge mutfağı
Yeşil Bölgedeki Anadolu Bahçesi, Hititlerden Friglere, Lidyalılardan Likyalılara, Roma ve Bizans'tan Selçuklu ve Osmanlı'ya uzanan medeniyet birikimini; doğayla uyum, misafirperverlik ve sürdürülebilir yaşam ekseninde ziyaretçilere aktaracak. "7 Bölge 7 Mutfak" yaklaşımıyla Anadolu'nun köklü gastronomi mirası, yerel lezzetleri ve sürdürülebilir mutfak kültürü COP31'de dünya ile buluşturulacak. Akdeniz Mutfağı, Gaziantep Mutfağı, Kayseri Mutfağı, Sıfır Atık Mutfağı, Türk Dünyası Mutfağı, Konya Mutfağı ve Karadeniz Mutfağı ziyaretçilere sunulacak. Böylece Türkiye'nin farklı coğrafyalarından gelen özgün tatlar tanıtılırken, yerelden beslenen, israfı azaltan ve kültürel mirası geleceğe taşıyan sürdürülebilir gastronomi anlayışı da COP31'in önemli deneyim alanlarından biri haline getirilecek. Mavi Bölgede ise Tropikal Kelebek Bahçesi ziyaretçilere doğa, ekosistemler ve biyolojik çeşitlilik açısından etkileşimli bir deneyim sunacak.

Sürdürülebilir ve kapsayıcı COP31
COP31, ISO 20121 standartları doğrultusunda; düşük emisyonlu ulaşım, Sıfır Atık, su ve enerji verimliliği ile karbon dengeleme uygulamalarının bütüncül biçimde hayata geçirildiği sürdürülebilir bir etkinlik modeli olarak gerçekleştirilecek. "Kimseyi Geride Bırakmama" ilkesi doğrultusunda ise engelsiz alan tasarımından erişilebilir yönlendirme sistemlerine, 35 işaret dili tercümanından sesli yönlendirme ve gerçek zamanlı altyazı desteğine kadar tüm katılımcıların konferansa eşit ve etkin katılımını sağlayacak kapsamlı bir erişilebilirlik altyapısı oluşturulacak.

Antalyalı çiftçiler kazanacak
COP31 alanında 22 restoran, 85 kiosk ve yeterli sayıda otomat üzerinden geniş bir yeme-içme altyapısı oluşturuldu. Yeme-içme alanlarında konumlanacak markaların tamamı Türk markalarından oluşurken, ürünlerin yüzde 51'i 80 km yarıçaptan gelecek. Bölgesel ürün kullanım oranı yüzde 70'in, yerel ürün kullanım oranı ise yüzde 90'ın üzerinde olacak. Menülerde helal, vegan, vejetaryen, glütensiz ve diğer özel beslenme ihtiyaçları gözetilirken; yerel ve mevsimsel tedarik, düşük karbonlu menüler, minimum gıda israfı ve yerel üreticinin desteklenmesi COP31'in temel ilkesi olacak. Böylece Antalya ve yakın çevresindeki üreticiler desteklenirken, uzun mesafeli gıda taşımacılığından kaynaklanan karbon emisyonları azaltılmış olacak. Etkinlik süresince katılımcı deneyimini zenginleştirmek amacıyla her gün çeşitli ikramlar sunulacak.

Çocuk Adası
COP31'de çocuk ve gençler ön planda tutulacak. Yeşil Bölge'deki Çocuk Adası'nda Kızılay'ın Çevre ve Çocuk Dostu Mobil Tırı ile TÜÇA Çevre Tırı yer alacak. Ayrıca AFAD tarafından bir Çocuk Etkinlik Köyü de kurulacak.İHA

08.11.2026 17:30:00
AA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Şuşa Valiliği'nde baş başa görüşmesinin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Karabağ Zaferi'nin 6. seneidevriyesinde Azerbaycan'da olmanın bahtiyarlığı içinde olduğunu ifade eden Erdoğan, "Dilimizde işlenen en aziz bir söz gibi, canımızı ısındıran ocak gibi, köz gibi. En kokulu güllerle demetlenen Şuşa'mız." dizelerini dile getirdi.

Erdoğan, tarih, tabiat ve kültür şehri güzel Şuşa'da olmaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, şöyle konuştu: "Karabağ'ın azatlığı uğruna canlarını feda eden tüm şehitlerimizi minnetle hürmetle yad ediyorum. Gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Cenabıallah'tan kendilerine sağlık, afiyet ve hayırlı ömürler niyaz ediyorum. İlham kardeşimin dirayetli liderliğinde yekvücut olan Azerbaycan halkı, büyük bir kahramanlıkla Karabağ'ı yeniden hürriyetine kavuşturmuştur. Bu şanlı zafer, Azerbaycan'ın haklı davasının en güzel tezahürü, tüm Türk coğrafyasının övünç kaynağı olmayı sürdürüyor. Hepinizin bildiği üzere Türkiye ile Azerbaycan arasındaki münasebetler tarihin türlü imtihanlarından geçerek bugünkü ileri seviyesine ulaşmıştır. 'Bir millet, iki devlet' şiarıyla tarif ettiğimiz bu gönül birliği müşterek mazimizden aldığı kuvvetle yarınlarımıza ışık tutan sönmez bir meşaledir."

"Cenabıhakk'ın izniyle beraberliğimiz her zaman kaim olacaktır"
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşliğin müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesinde olduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bakü'nün sevincini Ankara'nın sevinci, Şuşa'nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır. 15 Haziran 2021 günü Şuşa'da imzaladığımız beyannameyle müttefiklik bağıyla tahkim ettiğimiz bu kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler, dün olduğu gibi bugün de yarın da emellerine asla ulaşamayacaktır. Cenabıhakk'ın izniyle beraberliğimiz her zaman kaim olacaktır. Biz bu vizyonu aynı zamanda Türk dünyasında hakim kılmak için de var gücümüzle çalışıyoruz. Türk Devletleri Teşkilatımızın bugün ulaştığı ileri seviye ortak irademizin ve gayretlerimizin en somut neticesidir. Bu vesileyle dönem başkanlığı süresince Türk dünyasının birlik ve dirliği için sergilediği gayretler dolayısıyla Azerbaycan'a teşekkür ediyorum. İnşallah biz de dönem başkanlığımız sırasında teşkilatın daha etkin, daha kurumsal bir yapıya kavuşması için çaba göstereceğiz."

"Yeniden inşa ve kalkınma çabalarına katkı sunmaya devam edeceğiz"
Erdoğan, Azerbaycan'ın 44 günlük vatan muharebesiyle öz topraklarını işgalden kurtarmasının Güney Kafkasya'da yeni bir dönemin kapısını araladığını dile getirdi.

"Bugün önümüzde duran vazife, meydanlarda kazanılan zaferi kalıcı barış ve istikrarla taçlandırmaktır. Biz, Azerbaycan'ın haklı mücadelesini sahiplendiğimiz gibi, bölgemizde kalıcı barışın tesisine yönelik samimi gayretlerini de destekliyoruz." ifadelerini kullanan Erdoğan, Karabağ'ın yeniden imarı ve bölgenin eski canlılığına kavuşturulması için Azerbaycan'ın ortaya koyduğu gayretleri büyük takdirle takip ettiklerini bildirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti: "Karabağ'da yeniden tüten her ocak, yükselen her eser ve ihya edilen tarihi miras Azerbaycan halkının geleceğe olan inancını gösteriyor. İnşallah bu yolda tecrübemizi paylaşmaya, yeniden inşa ve kalkınma çabalarına katkı sunmaya devam edeceğiz. İşte Cebrayıl'da Türkiye-Azerbaycan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi ve Fidanlık Tesisini kazandırmanın gururunu yaşadık. Tarım ve Orman Bakanlığımızın katkılarıyla kurulan bu tesis Türkiye ile Azerbaycan işbirliğinin yeni bir nişanesi olmuştur. Ayrıca, Ağdam'da 14 bin 500 metrekare büyüklükteki 40 derslikli okulumuzun inşasına da başlandı. İnşallah gelecek sene İlham kardeşimle birlikte açılışını yapacağız."

"Bir başka gelişimizde Şuşa çok daha farklı olacak"
Fuzuli Uluslararası Havalimanı'ndan Şuşa şehrine gelirken 7 ayrı tünelden geçtiklerine dikkati çeken Erdoğan, "Bu 7 tünel bölgede altyapı inşasının ne denli başarılı olduğunu ortaya koyuyor. Şuşa'ya gelirken nereden nereye geldik, bunu görmenin bahtiyarlığı içerisindeyiz. İnanıyorum ki bir başka gelişimizde Şuşa çok daha farklı olacak. Fuzuli, bir başka farklı olacak. Çünkü bu işe inanmış, başını koymuş bir lider var, bir kadro var. Bu lider, bu kadro aynı inançla, aynı kararlılıkla yoluna devam ediyor. Karabağ Zaferi'ni canları ve kanlarıyla tarihimize nakşeden aziz şehitlerimizi bir kez daha rahmetle yad ediyorum. Kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyor, Azerbaycanlı kardeşlerimin bu şanlı zaferini bir kez daha canıgönülden tebrik ediyorum. Türkiye ve Türk milleti olarak her zaman yanınızda olmaya, kederinizi kederimiz, sevincinizi sevincimiz bilmeye devam edeceğiz." dedi.

Konuşmasının sonunda, Bahtiyar Vahabzade'nin "Birdir bizim her halimiz, sevincimiz, melalimiz. Bayraklarda hilalimiz, Azerbaycan-Türkiye" dizelerini dile getiren Erdoğan, şunları söyledi:

"Rabbim ay yıldızlı al bayrağımız ile şanlı Azerbaycan bayrağının göklerde ilelebet yan yana dalgalanmasını nasip eylesin. 9 Kasım Devlet Bayrak Günü'nü en kalbi duygularımla kutluyorum. Buradan kardeş Azerbaycan halkına selam ve muhabbetlerimi yolluyorum. İlham kardeşime sıcak ev sahipliği için tekrar teşekkür ediyorum."

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev konuşmalarının ardından tokalaştı ve birbirlerinin elini havaya kaldırarak poz verdi.

Aliyev: Türkiye Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Zafer Günü'nde kendileriyle birlikte olmasının Azerbaycan halkını sevindirdiğini belirterek, Erdoğan'a teşekkür etti.

Aliyev, 2. Karabağ Savaşı sırasında Erdoğan'ın ve kardeş Türk halkının Azerbaycan'ın yanında olduğunu hatırlatarak, "Savaşın ilk saatlerinde yaptığınız açıklama ve benimle gerçekleştirdiğiniz telefon görüşmesi bütün dünyaya kardeş Türkiye'nin Azerbaycan'ın yanında olduğunu gösterdi. Açıklamanız bize ilave güç ve moral verdi." dedi.


Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Azerbaycan yalnız değildir, Türkiye onun yanındadır" sözlerini hatırlatan Aliyev, bu tarihi sözlerin hiçbir zaman unutulmayacağını vurgulayarak, "Azerbaycan halkı bunu çok iyi biliyor ve bu nedenle şahsen size ve kardeş Türk halkına minnettardır. Gösterdiğiniz siyasi ve manevi destek moralimizi daha da artırdı." ifadelerini kullandı.

Aliyev, 2. Karabağ Savaşı'nın Türkiye ile Azerbaycan birliğini bir kez daha gösterdiğini belirterek, Şuşa Beyannamesi ile ilişkilerin resmen müttefiklik seviyesine yükseldiğini hatırlattı.

İki ülkenin bu beyannameden önce de her zaman müttefik olduğunu söyleyen Aliyev, "Türkiye ve Azerbaycan halkları kardeş halklardır. Dünyada bizim kadar birbirine bağlı halklar ve devletler yoktur. Bu bizim büyük servetimizdir. Şuşa Beyannamesi yalnızca bu tarihi ve kültürel ilişkileri resmi bir çerçeveye oturtmuştur. Bizi birleştiren ortak tarihimiz, etnik köklerimiz, dilimiz, edebiyatımız ve manevi değerlerimizdir. Bu büyük bir servettir. Bugün devletler arası ilişkiler de bu servet ve güçlü temel üzerinde gelişmektedir." diye konuştu.

Aliyev, "Birliğimiz ve kardeşliğimiz sarsılmazdır. Bunu sarsmak isteyenler arzularına hiçbir zaman ulaşamayacaktır. Biz iki halk, her şeyden önce de iki lider olarak bu serveti koruyoruz. Hiç kimsenin aramıza girmesine ya da kendi kişisel çıkarları uğruna birliğimize, kardeşliğimize ve dayanışmamıza gölge düşürmesine izin vermeyiz." dedi.

"Birlikte çok daha güçlüyüz"
Türkiye'nin Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde büyük güce dönüştüğünü ve dünya çapındaki meselelerde de söz sahibi olduğunu vurgulayan Aliyev, "Türkiye'nin güçlü ekonomisi, güçlü sanayi potansiyeli ve siyasi ağırlığı bugün bir gerçektir. Bu bizi çok sevindiriyor ve bizi de güçlendiriyor. Azerbaycan da son yıllarda büyük bir kalkınma sürecinden geçmiştir ve bugün bu yolda emin adımlarla ilerlemektedir. Birlikte çok daha güçlüyüz. Geniş bir coğrafyayı kapsayan bölgede Türkiye-Azerbaycan birliği önemli etkendir. Bu istikrar, işbirliği ve güvenlik etkenidir." ifadelerini kullandı.

Aliyev sözlerini, "Sayın Cumhurbaşkanı'nın yoğun programına rağmen bu Zafer Günü'nde burada, Karabağ'da bulunması bütün dünyaya birliğimizi bir kez daha gösteriyor. Bu birliğin ebedi olacağına eminim. Türkiye'de de Azerbaycan'da da hiç kimsenin bu konuda şüphesi yoktur. Geçmişte de birlikteydik, savaş döneminde de birlikteydik, bugün de birlikteyiz ve gelecekte de birlikte olacağız. Bu tarihi ziyaretin temel sonucunun tam da söylediğim gibi olduğunu düşünüyorum. Türkiye-Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır." şeklinde tamamladı.

08.11.2026 17:10:00
Eyüp Kabil

Türkiye yükseköğretim sisteminde ezber bozan tarihi bir dönemin kapısı aralanıyor. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, katıldığı bir programda üniversite öğrencilerinin iş hayatına atılma yaşını öne çekmek ve eğitim kalitesini artırmak amacıyla lisans eğitim süresini 3 yıla düşürmeyi planladıklarını açıkladı.

Dijitalleşme ve yapay zekâ teknolojilerinin müfredata entegrasyonuyla birlikte, mevcut ders yüklerinde ciddi bir sadeleştirme operasyonu başlatıldı.

Ders sayısı düşüyor

Türkiye'deki mevcut sistemde bir öğrencinin lisans diploması alabilmesi için ortalama 50'den fazla dersi başarıyla tamamlaması gerekiyor. YÖK Başkanı Özvar, bu durumun küresel standartların gerisinde kaldığına dikkat çekerek Avrupa'daki modelleri işaret etti:

"Avrupa'da bir öğrenci lisans dönemi boyunca mezun olmak için en fazla 30 ders alıyor. Eğitimin kalitesini artırabilmek için ders sayısının sadeleşmesine ihtiyaç var. Bu yıl tamamen bunun üzerinde çalışıyoruz."

Hayata atılma yaşı 30'u buluyor

Yapılan çalışmanın arka planında Türkiye'nin değişen nüfus yapısı ve gençlerin iş gücüne katılım yaşı yatıyor. 12 yıllık zorunlu eğitime 4 yıllık lisans süreci de eklenince, bir öğrencinin resmi eğitim kurumlarında geçirdiği süre 16 yılı buluyor.

Staj süreçleri ve iş arama dönemleriyle birlikte gençlerin hayata atılma, ekonomik özgürlük kazanma ve aile kurma yaşının 30'lu yıllara dayandığını belirten Özvar, bu sürenin kısaltılmasının sosyo-ekonomik açıdan zorunlu hale geldiğini vurguladı.

Yapay zekâ ve dijitalleşme müfredatın kalbinde

Yeni reform paketi yalnızca süreyi kısaltmakla kalmayacak, eğitim içeriklerini de çağın gereksinimlerine göre yeniden şekillendirecek. Yeni dönem planlamasında bölümlerin içine yapay zekâ uygulamaları ve dijital teknolojiler doğrudan dahil edilecek. Hantallaşan ve güncelliğini yitiren ders içeriklerinin tasfiye edilerek yerini pratik, teknoloji odaklı ve esnek öğrenme modellerine bırakması bekleniyor. YÖK'ün önümüzdeki aylarda üniversite rektörleri ve akademik kurullarla bir araya gelerek reformun uygulama takvimini netleştirmesi öngörülüyor.