Kurtuluşun inancı, bağımsızlığın adı: Mustafa Kemal Atatürk

Bir milletin tarihindeki bazı isimler vardır ki yalnızca yaşadıkları döneme değil, kendilerinden sonraki bütün nesillere de yön verirler. Mustafa Kemal Atatürk, Türk milleti için işte böyle bir liderdir. O, yalnızca bir asker, komutan veya devlet adamı değil; bağımsızlığını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalan bir millete yeniden ayağa kalkma iradesi kazandıran büyük bir önderdir.

Yedi düvelin Anadolu'yu işgal ettiği, ordularımızın dağıtıldığı, memleketin dört bir yanının düşman kuvvetlerince kuşatıldığı, hatta dönemin yönetiminin işgalcilerle iş birliği yaptığı bir ortamda Atatürk, bütün imkânsızlıklara rağmen bağımsızlık mücadelesinden vazgeçmemiştir. Hakkında idam kararı verilmesine rağmen yolundan dönmemiş, milletine inancını hiçbir zaman kaybetmemiştir. Onun parolası, şartlar ne kadar ağır olursa olsun değişmemiştir: Ya istiklal ya ölüm!

Atatürk'ün bu kararlılığının arkasında askeri dehası, ileri görüşlülüğü ve milletine duyduğu güven kadar manevi dünyası da önemli bir yer tutmaktadır. Prof. Dr. Haydar Baş'ın Hoş Geldin Atatürk eserinde özellikle üzerinde durduğu hususlardan biri de Atatürk'ün bu yönüdür. Atatürk'ün Milli Mücadele'ye başlarken taşıdığı inancı ve manevi hassasiyetini anlamak, onun liderliğini bütün yönleriyle değerlendirmek açısından önemlidir.

Prof. Dr. Haydar Baş, Hoş Geldin Atatürk eserinde Mustafa Kemal Paşa'nın Milli Mücadele'nin başlangıcında Hacı Bektaş Dergâhı'nı ziyaret ettiğini ve burada dua ederek yola çıktığını aktarmaktadır. Büyük Taarruz öncesinde ettiği rivayet edilen dualar da onun bu manevi yönünü anlatan örnekler arasında yer almaktadır. 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışının cuma gününe denk getirilmesi, açılış öncesinde Hacı Bayram Camii'nde cuma namazının kılınması ve Kur'an-ı Kerim okunması için hazırlık yapılması da Milli Mücadele döneminde dinî ve manevi değerlerin toplum hayatındaki yerini göstermektedir.

Atatürk, milletin bağımsızlık mücadelesini yalnızca askeri bir hareket olarak değerlendirmemiş; milletin birlik, beraberlik ve dayanışma duygusunu da harekete geçirmiştir.1919 yılında Anadolu'nun içinde bulunduğu şartlar son derece ağırdı. Halk yorgun, yoksul ve umutsuzdu. İşgal kuvvetleri ülkenin dört bir yanına yayılmış, bağımsız bir Türkiye'nin yeniden kurulabileceğine inananların sayısı oldukça azalmıştı. Ancak Mustafa Kemal Atatürk, içinde bulunulan şartları bir teslimiyet gerekçesi olarak görmedi. İstanbul'dan Anadolu'ya uzanan mücadeleyi başlatırken milletinin gücüne inandı. Onun Samsun'a çıkışı, yalnızca bir yolculuk değil, bağımsızlık iradesinin yeniden hayat bulmasıydı.

İstanbul'da düşman gemilerini gördüğünde söylediği aktarılan "Geldikleri gibi giderler" sözü, bu kararlılığın en çarpıcı ifadelerinden biri olarak hafızalara kazındı. Nitekim geldiler ve gittiler. Türk milleti, Atatürk'ün önderliğinde verdiği mücadeleyle vatanını işgalden kurtardı ve bağımsızlığını yeniden kazandı. Atatürk'ün manevi dünyasını ele alırken onun Hz. Muhammed'e (s.a.v.) duyduğu saygı ve İslam tarihine gösterdiği ilgi de üzerinde durulması gereken konulardandır.

Prof. Dr. Haydar Baş, Hoş Geldin Atatürk eserinde Atatürk'ün Peygamber Efendimiz ve İslam tarihi hakkındaki değerlendirmelerine geniş yer vermektedir. Özellikle Bedir Savaşı'na ilişkin anlatımları, Atatürk'ün İslam tarihini ve Peygamber Efendimizin askeri dehasını nasıl değerlendirdiğini göstermesi bakımından dikkat çekicidir.

Çanakkale Savaşı'nda verdiği "Süngü tak, yere yat!" emri, askeri dehasının ve savaş meydanındaki soğukkanlılığının önemli örneklerinden biridir. Bu emirle düşman kuvvetlerinin ilerleyişi karşısında askerlerin yeniden mevzilenmesini sağlamış, savaşın seyrini etkileyen kararlar almıştır. Atatürk'ün Bedir Savaşı'na ilişkin anlatımları ile Çanakkale'de aldığı askeri kararlar arasında benzerlik kuran Haydar Baş, onun Peygamber Efendimizin hayatına ve mücadele anlayışına duyduğu hayranlığa dikkat çekmektedir.

Atatürk'ü anlamak, onun yalnızca kazandığı savaşları değil, düşünce dünyasını, tarih bilincini ve milletine kazandırmak istediği değerleri de anlamaktan geçer. Atatürk'ün düşünce dünyasında akıl ve bilim temel bir yere sahiptir. "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir." sözü, gelecek nesillere bıraktığı en önemli düşünsel miraslardan biridir. Onun anlayışında güçlü bir toplum, ancak eğitimli, bilinçli, üreten ve özgür düşünebilen bireylerle mümkündür. Bu nedenle eğitime, bilime, kültüre ve toplumsal gelişime büyük önem vermiştir. Atatürk'ün din anlayışında da aklın ve bilginin önemini görmek mümkündür. Dinî değerlerin istismar edilmesine karşı durmuş, toplumun dinini doğru kaynaklardan öğrenmesini önemsemiştir. Türkçe hutbe uygulaması ve dinî konularda halkın anlayabileceği bir dilin kullanılmasına yönelik çalışmaları da bu çerçevede değerlendirilmelidir.

Onun milletine bıraktığı en büyük miraslardan biri, bağımsızlığın yanında düşünce özgürlüğüne, bilime, eğitime ve milli birliğe verdiği önemdir. Prof. Dr. Haydar Baş'ın Hoş Geldin Atatürk eseri, Atatürk'ün manevi yönünü ve dinî hassasiyetlerini farklı kaynaklar ve hatıralar üzerinden ele alan önemli bir çalışmadır. Eserde Atatürk'ün hafızı olarak bilinen Hafız Yaşar Okur'un hatıralarına, manevi kızı Nebile Hanım'la ilgili anlatımlara, Sabiha Gökçen'in şahitliklerine ve Şeyh Senusi hakkında aktarılan rivayetlere yer verilmektedir. Bu anlatımlar, Atatürk'ün hayatının çoğu zaman yalnızca siyasi ve askeri yönüyle ele alındığını, manevi dünyasının ise yeterince konuşulmadığını düşünenler açısından ayrı bir önem taşımaktadır.

Haydar Baş'ın Atatürk'e bakışı, onu Türk milletinin bağımsızlığının, birliğinin ve manevi değerlerinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirmesi bakımından dikkat çekicidir. Bugün 10 Kasım'da Atatürk'ü anarken yalnızca aramızdan ayrılışının hüznünü yaşamıyoruz. Aynı zamanda onun bu millete kazandırdığı bağımsızlık bilincini, milli birlik anlayışını ve gelecek nesillere bıraktığı sorumluluğu da hatırlıyoruz. Atatürk, Türk milletinin bağımsızlık iradesidir. Cumhuriyetin temelidir. Bayrağımızın gölgesinde özgürce yaşama kararlılığımızdır. Farklılıklarımızla bir arada yaşayabilmemizin, ortak bir vatan ve ortak bir gelecek etrafında buluşabilmemizin en önemli tarihsel değerlerinden biridir.

Atatürk vatandır. Atatürk bayraktır. Atatürk devlettir. Atatürk bağımsızlıktır. Atatürk, Türk milletini bir arada tutan milli birliğin ve ortak tarihimizin simgesidir.

Bizler bugün, Prof. Dr. Haydar Baş Hocamızın bizlere öğrettiği Atatürk anlayışıyla, Büyük Önderimizin manevi huzurundayız. Onu yalnızca anmakla yetinmiyor, bıraktığı bağımsızlık mirasına ve Cumhuriyet değerlerine sahip çıkmanın sorumluluğunu taşıyoruz.

Atatürk'ün aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyor; milletimize kazandırdığı bağımsızlık, Cumhuriyet ve gelecek nesillere bıraktığı büyük miras için kendisini minnetle anıyoruz.

Allah senden razı olsun Büyük Atatürk.

Ruhun şad olsun.