Gazze'de son durum: Yeni yönetim arayışı ve Dahlan

Gazze'de savaşın ardından en önemli tartışmalardan biri yönetimin kimde olacağı. Güvenliği kim sağlayacak, yeniden imarı kim üstlenecek ve Hamas'ın siyasi geleceği nasıl şekillenecek? Bu sorulara cevap aranırken eski Fetih yöneticilerinden Muhammed Dahlan'ın adı yeniden gündeme geliyor. Birleşik Arap Emirlikleri yönetimiyle yakın ilişkileri, ABD'li yetkililerle temasları ve Hamas temsilcileriyle görüşebilmesi, onu savaş sonrası Gazze tartışmalarının dikkat çeken isimlerinden biri haline getirdi. Ancak Dahlan'ın görüşmelerde yer alması, Gazze'nin yönetimini üstleneceği anlamına gelmiyor. Uluslararası aktörlerle ilişkileri kadar Filistin siyasetindeki konumu, geçmişte yaşadığı anlaşmazlıklar ve Gazze'deki toplumsal desteği de önemli. Bugün Dahlan üzerinden yürüyen tartışma, aslında savaş sonrasında Filistin siyasetinde kimin söz sahibi olacağı sorusuyla doğrudan bağlantılı.

 

 

Birleşik Arap Emirlikleri, ABD'nin Gazze için hazırladığı savaş sonrası yönetim planında yer alıyor. BAE Uluslararası İşbirliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Reem Al-Hashimy, Gazze İcra Kurulu üyeleri arasında bulunuyor. Abu Dabi yönetimi yeniden imar ve mali destek çalışmalarında rol üstleniyor. Dahlan'ın Emirlikler yönetimiyle yakınlığı, bölgesel görüşmelerde kendisine erişim imkanı sağlıyor. Ancak bu ilişkilerin Gazze'de siyasi yetkiye dönüşeceğine ilişkin açıklanmış bir karar bulunmuyor. Mısır'ın yaklaşımında ise sınır güvenliği ve istikrar ön planda. Refah Kapısı, insani yardımların geçişi ve Gazze'de kurulacak güvenlik düzeni Kahire'nin öncelikleri arasında. Mısır, Filistinli polislerin eğitimi konusunda da sorumluluk üstleniyor. Mısır İstihbarat Servisi Başkanı Hasan Reşad'ın Gazze İcra Kurulu'nda bulunması, Kahire'nin süreçteki rolünü gösteriyor. Dahlan'ın Mısır yönetimiyle temasları da bu siyasi ve güvenlik çerçevesinde değerlendiriliyor.

 

 

Dahlan'ın Hamas temsilcileriyle görüşmeleri ve ABD temsilcileriyle kurduğu temaslar uluslararası basına yansıdı. Jared Kushner ve ABD'nin Gazze dosyasında görev alan isimleriyle yapılan görüşmelerde Hamas'ın silahsızlandırılması ve savaş sonrası yönetim konusu ele alındı. Ancak bu temaslar, taraflar arasında anlaşma sağlandığı anlamına gelmiyor. Hamas'ın silahsızlanma şartları, İsrail'in güvenlik talepleri ve Gazze'de kurulacak yönetimin yetkileri hala çözülmesi gereken konular arasında. Dahlan'ın Hamas'la geçmişi de bugünkü temasların değerlendirilmesinde önemli. Gazze'de güvenlik görevlerinde bulunduğu dönemde Hamas'la sert bir mücadele yürüttü. Hamas'ın 2007'de Gazze'de kontrolü ele geçirmesinin ardından bölgeden ayrıldı ve daha sonra Birleşik Arap Emirlikleri'nde yaşamaya başladı. Dolayısıyla bugün kurulan temaslar, geçmişteki siyasi ve güvenlik anlaşmazlıklarının ortadan kalktığını göstermiyor.

 

Eylül 2026'da Hamas, İslami Cihad ve Dahlan'a yakın Demokratik Reform Akımı çevresinin ortak bir ulusal seçim listesi oluşturmak için anlaştığı açıklandı. İslami Cihad Genel Sekreter Yardımcısı Muhammed el-Hindi de girişimi doğruladı. Listenin bağımsız adaylardan oluşması düşünülüyor. Ancak bu girişim henüz seçimlere katılabilecek kesinleşmiş bir ittifak niteliğinde değil. Mahmud Abbas, 10 Ekim'de Kasım 2026 için planlanan parlamento seçimlerini erteleyerek cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini 11 Eylül 2027'ye aldı. Dolayısıyla ortak liste girişiminin nasıl ilerleyeceği belirsizliğini koruyor.

 

 

Gazze'nin geleceğini etkileyecek gelişmelerin bir bölümü de İsrail siyasetinde yaşanıyor. 27 Ekim 2026 seçimlerinde hiçbir siyasi grup hükümeti kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım'da hükümeti kurma görevini Eisenkot'a verdi. Eisenkot'un 28 günlük süresi başladı; bu süre 14 gün uzatılabiliyor. Eisenkot geniş katılımlı bir birlik hükümeti kurmak istiyor. Netanyahu ve Likud çevresine de kapıyı kapatmış değil. Ancak Arap partilerinin desteği, ultra-Ortodoks partilerin askerlik muafiyetleri konusundaki talepleri ve siyasi bloklar arasındaki anlaşmazlıklar görüşmeleri zorlaştırıyor. 9 Kasım itibarıyla yeni hükümetin nasıl kurulacağı belli değil. Bu nedenle İsrail'in Gazze konusunda nasıl bir politika izleyeceği de henüz netleşmiş değil.

 

ABD planında Gazze'nin günlük sivil yönetimi için Filistinli teknokratlardan oluşan Ulusal Gazze Yönetim Komitesi (NCAG) kuruldu. Ali Shaath başkanlığındaki komite kamu hizmetlerini ve sivil kurumları yürütmekle görevli. Komite çalışmalarını Kahire üzerinden sürdürüyor ve yeniden imar planı üzerinde uluslararası kuruluşlarla temas kuruyor. Barış Kurulu genel gözetim sağlarken Gazze İcra Kurulu da yönetim çalışmalarına katkıda bulunuyor. Açıklanan görev dağılımında Dahlan'a verilmiş resmi bir makam bulunmuyor. Türkiye de Mısır ve Katar'la birlikte Gazze konusunda diplomatik temaslarını sürdürüyor. İnsani yardımların ulaştırılması, yeniden imar ve savaş sonrası yönetimin belirlenmesi Ankara'nın gündeminde. Bu süreçte Filistinlilerin siyasi iradesinin nasıl temsil edileceği temel sorunlardan biri olmaya devam ediyor.

 

Dahlan'ın yeniden gündeme gelmesi, Gazze'de yönetim konusunda henüz uzlaşmaya varılamadığını gösteriyor. ABD, BAE ve Mısır'la ilişkileri, Hamas ve diğer Filistinli gruplarla temasları onu görüşmelerin bir parçası haline getiriyor. Ancak bu durum, Gazze'de halk desteğine sahip olduğunu veya yönetimi üstlenebileceğini kanıtlamıyor. Geçmişteki siyasi anlaşmazlıkları ve Filistin siyasetindeki konumu hala tartışmalı. Gazze'de savaş sonrasının en önemli meselesi, yalnızca yeni bir yönetim belirlemek değil, bu yönetimin hangi siyasi iradeye dayanacağıdır.