Dünyada barış ve huzur MEM ile sağlanır
19.02.2026 00:00:00
11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi'nden bugün aktaracağımız notlarda, Birleşik Arap Emirlikleri, İsviçre ve Portekiz'den katılıp tebliğ sunan bilim insanlarının görüşlerine yer vereceğiz.
Prof. Dr. Mosab Tabash, Milli Ekonomi Modeli'nin dünyadaki kaynaklar savaşını sona erdireceğinden bahsederken; Prof. Dr. Mathias Binswanger, modelin ifade ettiği paranın üretim ve tüketimdeki aktif rolünün önemini anlatıyor. Prof. Dr. Soumodip Sarkar ise Milli Ekonomi Modeli ile kırsal bölgelerde ekonomik canlılığın sağlanabileceğini vurguluyor.
"MEM, dünyada barış ve huzurun oluşabilmesi için önem taşıyor"
Prof. Dr. Mosab Tabash (Al Ain Üniversitesi – Birleşik Arap Emirlikleri):
"Dünyanın en büyük problemlerinden biri kaynaklar savaşıdır. Kapitalizm anlayışına göre, kaynakların sınırlı, ihtiyaçların ise sınırsız olması, dünya devlerini büyük bir iştahla sürekli kaynak arayışına sürüklemektedir.
Bu da, yüzyıllar süren kaynak savaşları, coğrafyaların sürekli huzursuz edilmesi gibi sonuçların ortaya çıkmasına sebep oluyor.
Kapitalizm anlayışını temelinden reddeden, kaynağa ve paraya bambaşka bir tanım getiren Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli, dünyanın geleceğinde barış ve huzurun oluşabilmesi için önem taşımaktadır. Model pek çok yönüyle ele alınabilir ama bu değerlendirme, daha büyük bir perspektiften dünyanın bugün geldiği bu karmaşık ve çözümsüz halden çıkışı ele almaktadır.
Birbirinin kaynaklarında gözü olmayan, kendi kaynakları ile ayakta durabilen, onurlu bir insan yaşamını merkezine almış bir ekonomik sistemin dünyanın geleceği için ne kadar önemli olduğu ortadadır.
Ayrıca bu sistemin akademik dünyada konuşulmasını, ekonomik sorunların ve çözümlerinin bugünkü ortamda bilim insanlarının görüşleri alınarak ele alınmasını sağlayan bu ekonomi kongresi için Viyana Teknik Üniversitesi'ne, tertip heyetine ve Sayın Hüseyin Baş'a teşekkür ederim.
Umuyorum ki bu çalışmalar, insanı ve toplumların ihtiyaçlarını, siyasetin ve egemen güçlerin menfaatlerinin aracı olmaktan kurtaracaktır."
"Para yaratma imkanı, sürekli ekonomik büyümenin bir ön koşuludur"
Prof. Dr. Mathias Binswanger (Kuzeybatı İsviçre Uygulamalı Bilimler ve Sanatlar Üniversitesi – İsviçre):
"İktisat biliminin tarihsel süreçte düştüğü en büyük yanılgı, parayı sadece bir değişim aracı olarak görüp onu reel ekonomik süreçlerden soyutlamasıdır.
Oysa para yaratma imkanı, aksi takdirde finanse edilmesi mümkün olmayan sürekli ekonomik büyümenin bir ön koşuludur. Bu saptama, Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli'nde merkezi ve önemli bir rol oynamaktadır.
Birçok ekonomi okulunun iddia ettiğinin aksine para, ekonomiyi örten bir perde veya nötr bir unsur değildir. Prof. Dr. Haydar Baş'ın da vurguladığı üzere para, ekonomiyi örten bir örtü değil, aksine hem üretimi hem de tüketimi canlandıran aktif bir unsurdur.
Paranın bu aktif rolü, sürekli ekonomik büyümenin idame ettirilebilmesi için bir ön koşuldur. Bu bağlamda, para yaratımının olası etkilerinden biri de, belirli koşullara bağlı olarak gerçekleşen reel büyümedir.
Para yaratım süreci, üretkenliğini yitirdiği anda istikrarsızlık ve krizleri beraberinde getirir. Günümüzde bankaların yarattığı kredilerin, menkul kıymet ve mülk alımları gibi üretken olmayan alanlarda kullanılması, spekülatif balonların temel itici gücü haline gelmiştir.
Prof. Dr. Haydar Baş, bugünkü para yaratma sistemindeki faiz mekanizmasına yönelik eleştirisiyle tam bu noktada devreye girmektedir. Dolaşımdaki para, faiz mekanizması sonucunda belirli küresel finans merkezlerinde toplanmakta ve reel ekonomi yerine finansal piyasalarda dolaşarak reel üretim olmaksızın getiri elde etmektedir. Para, piyasadan çekilip bu şekilde istiflendiği anda, üretim ve tüketimi mümkün kılma şeklindeki asıl fonksiyonunu kaybetmektedir.
Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli'nde belirtildiği gibi, bankalar ve devlet eliyle kurgulanan para yaratım süreçlerinin rolü, paranın nötr olduğu varsayımı üzerinden değil; üretimi, tüketimi ve reel büyümeyi doğrudan belirleyen aktif bir unsur olduğu gerçeği üzerinden yeniden değerlendirilmelidir."
MEM ile kırsal bölgelerde ekonomi canlanır
Prof. Dr. Soumodip Sarkar (Evora Üniversitesi – Portekiz):
"Mevcut araştırmalar ağırlıklı olarak yerleşik metropol merkezlerine odaklanmakta, çevre bölgeler ise kuramsal açıdan ele alınmamaktadır.
Etkili ekosistem gelişimi, dışarıdan ithal edilen şablonlar yerine yerel koşullara uyarlanmış politikalar gerektirir.
Milli Ekonomi Modeli tamamlayıcı bir perspektif sunarak geleneksel varsayımlara meydan okumaktadır: İnsan ihtiyaçları sınırlıdır, buna karşılık kaynaklar, emek ve uygun politikalar aracılığıyla harekete geçirildiğinde, ortodoks iktisadın öngördüğünden çok daha bol hale gelmektedir.
Bu yeniden çerçeveleme, çevre bölgelerin alternatif yollarla girişimci canlılığı nasıl geliştirebileceğinin incelenmesini mümkün kılmaktadır."
Devam edecek.
Murat Çabas / diğer yazıları
- ABD, İran savaşında yalnızlaşıyor mu? / 07.03.2026
- Trump’lı ABD uzun süre savaşamaz, vekil arıyor! / 06.03.2026
- İran’ı, Irak ve Suriye gibi bölmeyi planlıyorlar / 05.03.2026
- Tüm dünya ülkeleri bu hukuksuzluğa, bu zorbalığa dur demeli / 04.03.2026
- ABD’nin İran’a müdahalesi uluslararası hukuka göre suçtur / 03.03.2026
- MEM’in Milli Para sistemi, milli egemenliği korumak için bir zorunluluk / 28.02.2026
- “MEM, ulusal egemenliğin iktisadi karşılığını ortaya koyar” / 27.02.2026
- “Sorun kaynak yokluğu değil, talebi hesaba katmayan verimsiz sistemdir” / 26.02.2026
- MEM, ülkeler için ekonomik bağımsızlığın yol haritasıdır / 25.02.2026
- 'MEM, tüm ülkelere ilham kaynağı olmalıdır' / 24.02.2026
- Trump’lı ABD uzun süre savaşamaz, vekil arıyor! / 06.03.2026
- İran’ı, Irak ve Suriye gibi bölmeyi planlıyorlar / 05.03.2026
- Tüm dünya ülkeleri bu hukuksuzluğa, bu zorbalığa dur demeli / 04.03.2026
- ABD’nin İran’a müdahalesi uluslararası hukuka göre suçtur / 03.03.2026
- MEM’in Milli Para sistemi, milli egemenliği korumak için bir zorunluluk / 28.02.2026
- “MEM, ulusal egemenliğin iktisadi karşılığını ortaya koyar” / 27.02.2026
- “Sorun kaynak yokluğu değil, talebi hesaba katmayan verimsiz sistemdir” / 26.02.2026
- MEM, ülkeler için ekonomik bağımsızlığın yol haritasıdır / 25.02.2026
- 'MEM, tüm ülkelere ilham kaynağı olmalıdır' / 24.02.2026
