Et fiyatları kontrolden çıktı

YENİ MESAJ / İSTANBUL

Bugün yani 7 Mayıs sabah bir markketten aldığımız et fiyatları şöyleydi... Dana kuşbaşı yağsız 1 kg, 419 TL, dana kıyma yüzde 13 yağlı 1 kg 346 TL, 450 gram antrikot 225 TL... Fiyatlar giderek artıyor. Resmi enflasyon rakamlarına göre Nisan ayında dana etinin kilogramı yüzde 13.34'lük artışla fiyatı en fazla artan ürünler arasında yer aldı. Dana eti fiyatı Mart ayında da yüzde 20 yükselmişti. Ulusal Kırmızı Et Konseyi'nin verilerine göre dana karkasın piyasa alım fiyatı geçen yılın sonundan bu yana ikiye katlandı. 27 Nisan itibariyle kesimhanelerden ve et kombinalarından alınan dana etinin kilogram fiyatı yaklaşık 225 liraya ulaştı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği'ne göre ise üreticide yaklaşık 225 lira olan dana etinin fiyatı marketlerde ortalama 328 lirayı buluyor. Bizim aktardığımız fiyatlar daha yüksek...

Sorunun ana kaynağı üretmemek!

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Başkanı Sencer Solakoğlu, temel problemin üretmemek olduğuna işaret ederek, et fiyatlarının artık kontrolden çıktığını söyledi. Solakoğlu'na göre 14 Mayıs seçimlerinden sonra iktidara kim gelirse gelsin et sorunu kısa vadede çözülemeyecek. Solakoğlu, "Türkiye'nin önümüzdeki 20 ayı et ve süt konusunda son derece karanlık ve öngörülemez" diye de ekledi. Türkiye Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez de üretim sorunu çözülmeden denetimlerle, market baskınlarıyla ya da Rekabet Kurulu'nun vereceği para cezalarıyla fiyat sorununun çözülemeyeceği görüşünde. Suiçmez'e göre çözüm, üretimi sürekli kılarak üreticinin kâr etmesine ve yatırım yapmasına imkân sağlayacak bir yapı oluşturulmasından geçiyor. Sektör temsilcileri, kasaplarda 350-380 lira bandında olan kıymanın fiyatının 480-500 bandına yükselmesini bekliyor.

Yem sorunu çözülmedi

Sektör temsilcilerine göre hükümetin enflasyonu baskılamak için çiğ süt fiyatını düşük tutması sektördeki ana problemlerden biri. Süt/yem paritesi temelde kırmızı et üretimini doğrudan etkileyen faktörlerin başında geliyor. Üreticiler, iktidarın seçim öncesinde enflasyonu baskılamak için çiğ süt fiyatını düşük tutmasının et ve sütteki krizin ana kaynağı olduğuna işaret ediyor. Buna göre üretimde artan maliyetler nedeniyle süt üreticisinin süt satışından kazandığı para ile hayvanlarını besleyeceği yemi alamaması, dişi hayvanlarını kesime göndermesi ile sonuçlanıyor.
Süt referans fiyatının 8 buçuk lira civarında olduğunu ancak maliyetinin 10 lirayı geçtiğini söyleyen Suiçmez, maliyetin üstünde verilecek 11-12 liralık fiyatın aslında uzun vadede tüketiciyi de koruyacağını anlatıyor.


Hayvan sayısı azalıyor

Türkiye İstatistik Kurumu'na göre, Türkiye'de büyükbaş hayvan sayısı 2022'de bir önceki yıla göre yüzde 5.6 azalarak 17 milyon 24 bin oldu. Aynı dönemde küçükbaş hayvan sayısı ise yüzde 2.2 düşüşle 56 milyon 266 bine indi. Gerçekte sayılar daha da düşük.