Fındıkta Türkiye piyasaya hakim değil çünkü...
Fındıkta tüketimin artırılmasıyla bu sezon 3 milyar dolarlık rekor ihracat hedefleniyor. Fındık Tanıtım Grubu Kurucusu ve İlk Başkanı Ömer Faruk Doğan, "Ülke içinde tüketim seviyemiz yüzde 30-40'lara yükseltilmediği sürece Türkiye'de kendi ürünümüzün piyasasına hakim olma gücümüz azalacaktır" dedi.
16.08.2021 19:52:00
Türkiye'nin fındık piyasasında etkin rol oynaması ve bu alanda istikrar oluşturulması hedefiyle çeşitli çalışmalar yürütülürken, bu sezon tüketimin de artmasıyla 3 milyar dolarlık rekor ihracat bekleniyor. İstanbul ve Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçı Birlikleri ile birlikte Fındık Tanıtım Grubunu kuran ve ilk başkanlığını yapan Ömer Faruk Doğan, Türkiye'de istikrarlı fındık fiyatı yerine 'üreticiye her yıl daha yüksek fiyat' anlayışıyla son 20 yılda iç fındığın kilogramı ortalama 3.5 dolar olan birim fiyattan 6.5 dolar seviyesine gelindiğini belirtti. Doğan, yükselen fındık fiyatının sağladığı gelir açısından geleneksel üreticilerin yanı sıra birçok ülkeyi tahrik ettiğini, Çin, Arjantin, Şili, Kolombiya gibi ülkelerin de bu piyasada yer alabilmek için büyük bir mücadeleye girmesine yol açtığını söyledi. Doğan, tüm bu gayretin dünya fındık piyasası ve gelirinden pay alabilmek için gösterildiğini bildirdi.
Ana tüketim noktasıçikolata
Fındık Tanıtım Grubunun çalışmalarıyla dünyada yıllık yaklaşık 800 bin tondan 1 milyon 200 bin tona yükselen fındık tüketiminde ürünün yüzde 75-80'e yakın bölümünün çikolata endüstrisi ve buna bağlı sektörlerde kullanıldığını, geri kalan bölümünün ise taze kavrulmuş olarak yenildiğini ifade eden Doğan, bu rakamların ürünün hak ettiği seviyenin altında olduğunu dile getirdi. Doğan, Türkiye'de yıllık ortalama 800 bin ton kabuklu fındık üretildiğini ve tüketimin de beklenen noktada olmadığını ifade etti.
İç tüketim de artmalı
Ülkede üretilen fındığın yüzde 25-30'unun dahi iç piyasada tüketilemediğine dikkati çeken Doğan, şöyle konuştu: "Türkiye'de kendimiz yeteri kadar fındık tüketmediğimiz için piyasa ve istikrar oluşturma konusunda da hak ettiğimiz şekilde muvaffak olamıyoruz. Dünyanın halen en büyük üreticisi ve tedarikçisiyiz ama ihraç fiyatlarımızı doğrudan kendi iç piyasa dengelerimize göre belirleyebildiğimiz söylenemez. Fındıkta maalesef bir talep elastikiyeti söz konusu değil. Bu nedenle fiyat, arz ve talep dengesinin ötesinde diğer bazı faktörlere de bağlı. Fındık fiyatı daha ziyade Avrupa'daki çikolata sanayisinin ihtiyacına göre, büyük kesimi Almanya, Hollanda ve İngiltere'de yerleşik fındık brokerleri, yani sermaye imkanı olan aracı firmaların kendi konjonktürel durumlarına göre belirlenmektedir. Esas konu tüketimin artırılmasıdır. Ülke içinde tüketim seviyemiz yüzde 30-40'lara yükseltilmediği sürece Türkiye'de kendi ürünümüzün piyasasına hakim olma gücümüz azalacaktır."
Ticaret nakitle yapılıyor
Fındık ticaretinin nakit parayla yapıldığını belirten Doğan, genelde fındık piyasasında üreticinin zaruri nakit ihtiyacından kaynaklanan erken satışların söz konusu olduğunu dile getirdi. Doğan, "Fındık fiyatının yüksek ilan edilmesi Türkiye'deki üreticiden çok İtalyan üreticisinin lehine olmaktadır. Bu durum, hem kalitesi daha düşük, hem de aflatoksin (fındık mantar atığı) oranı bize göre daha yüksek olabilen İtalyan fındığı tüketimini öncelikli hale dönüştürmektedir. Bu durum da üreticiyi ve ihracatçıyı sezon içinde zorlamaktadır" dedi. Ülkede iç tüketim belirli bir düzeye çıkarılıncaya kadar devletin bazı kurumları aracılığıyla fındık destekleme fiyat ilanı zorunda kalacağını söyleyen Doğan, şunları kaydetti: "Fındık tüketimini artırmak suretiyle zincirin kırılacağını ve bu sürecin ülkemizi ihtiyati fındık tedarik deposu olmak durumundan kurtaracağını düşünüyorum. Bu nedenle bütün gayretimizle fındığın tüketimini artırmak ve Batı'nın bu zorlamasına da engel olmak durumundayız. Üretim miktarımızla doğru orantılı olarak ortaya konulacak birim fiyat seviyesi, diğer potansiyel üretici ülkeleri tahrik edecek düzeye getirilmemelidir. Tüm bu unsurların ve özellikle sektördeki Batılı fındık ticaretiyle geçinen menfaat gruplarının gelip düğümlendiği nokta Türkiye'nin ilan edeceği fındık destekleme alım fiyatıdır. Bunun çok düşük olması üreticiyi gerçekten mağdur edebilecekken, suni olarak yüksekliği ise rakip fındık üreticilerinin lehine olacak ve İtalya bir an önce elindeki fındığı Avrupa çikolata sanayisine vererek, Türkiye'yi depo ülke konumuna itecektir."
