Gençlerin geçim derdi büyük
171 farklı üniversitede okuyan 1219 öğrenci ve 342 mezunun katılımıyla Youthall’un gerçekleştirdiği “Gençlerin Beklenti ve Yönelimleri Araştırması” gençlerin geçim derdini gün yüzüne çıkardı. Buna göre gençlerin yüzde 93’ü iş bulma imkanının her geçen gün zorlaşmasından dolayı çok düşük ücretlere çalışmak zorunda kalıyor
11.05.2023 19:33:00
Türkiye, gençlere armağan edilen 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramının 104. yıl dönümünü kutlamaya hazırlanırken, ülkede Z kuşağının iş hayatına dair beklenti ve düşünceleri, şirketlerin en çok merak ettiği konuların başında geliyor. Ekonomik konjonktür, deprem ve seçim süreci gibi kritik konuların etkisi altındayken gençlerin beklentilerine ışık tutan Gençlerin kariyer platformu Youthall, Gençlerin Beklenti ve Yönelimleri Araştırması'nın sonuçlarını yayınladı. Bu yıl ikincisi gerçekleştirilen araştırma; üniversite öğrencisi ve yeni mezun gençlerin yaşam koşullarını ve alışkanlıklarını, iç dünyalarını, ülkedeki ekonomik ve sosyal koşullara, dış dünyaya yönelik yorumlarını, kariyer planlarını, iş dünyasına bakış açılarını, karşılanan ya da karşılanamayan beklentilerini, geleceğe yönelik eğilimlerini ortaya koydu. Araştırmaya; 18-34 yaş aralığındaki, 171 farklı üniversitenin 128 farklı bölümünde okuyan 1219 öğrenci ve 342 mezun katıldı. Araştırmanın toplam örneklem büyüklüğü 1558 olarak belirtildi.
2022 araştırması sonuçları ile kıyaslandığında, kötüye giden ekonomik koşullar nedeniyle aile evinde kalan gençler oransal olarak artarken, yurtta ve öğrenci evinde kalanlar ise oransal olarak azaldı. Gençlerin aylık gelir veya harçlık verilerine bakıldığında, çok sınırlı imkanlarla yaşadıkları gözlemleniyor. İş arayan üniversite mezunlarının yüzde 69'u, ayda en fazla 1.500 TL harçlığa sahip. Öğrencilerin ise yüzde 38'i 1.250 TL, yüzde 33'ü 1.251-2.500 TL aralığındaki bir harçlıkla geçinmeye çalışıyor. 2022 araştırması ile kıyaslandığında yıllık yüzde 137 enflasyona rağmen, skalanın en alt seviyesindeki bu harçlıkların geçen yıla göre sadece yüzde 25 artış gösterdiği görülüyor. Buna karşın Mart 2023 TÜİK verilerine göre, bir yetişkinin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için tüketmesi gereken gıdaların aylık maliyeti erkeklerde 2.385 TL, kadınlarda ise 2.276 TL. Bu rakamlar göz önünde bulundurulduğunda gençlerin aylık gelirleri, sadece sağlıklı beslenmeleri için gereken tutarın bile çok altında kalıyor. Buna ek olarak üniversite mezunu çalışanların da gelir seviyesi kendilerini ve yaşam standartlarını geliştirmek için yeterli değil. Araştırma sonuçlarına göre üniversite mezunu çalışan gençlerin yüzde 24'ü asgari ücretten az veya asgari ücret seviyesinde gelir elde ediyor.
Araştırmanın sonuçları, Türkiye'deki gençlerin geleceklerine yönelik karamsar bakış açıları ile ilgili çok net sonuçlar çıkardı. Verilere göre gençlerin 5'te 1'i mutsuz, 4'te 1'i geleceği olumsuz algılıyor, 4'te 3'ü ise stresli. Mezunların yüzde 67'si ve çalışan mezunların yüzde 79'u gençlerin şu anda çalıştıkları iş yerlerinden ilk fırsatta ayrılacağı inancında. Yüzde 80'i şirketlerin çalışanları önemsemediğini ve günümüz ekonomik koşullarından fayda sağladığını düşünüyor. Çalışan mezunların yüzde 83'ü, iş arayan mezunların ise yüzde 90'ı iş bulmanın eskiye kıyasla daha da zorlaştığı görüşüne katılıyor. İş bulmak zorlaştığı için gençlerin önemsedikleri birçok kriterden geçici olarak taviz verdiği görüşü mezunların yüzde 88'i tarafından ifade edilirken bu oran iş arayan mezunlar arasında yüzde 92 düzeyinde. yüzde 93'ü ise geçici olarak düşük ücretler ile çalışmaya sessiz kalıyor. Üniversite mezunu çalışan gençlerin kazandıkları ücretlere bakıldığında, yüzde 24'ü asgari ücretten az veya asgari ücret seviyesinde kazanıyor.
Araştırmada, "Gençlerin Gelecek Öngörüleri" bölümünde gençlerin çalışmak için yurt dışına gitme eğilimleri de incelendi. "İmkân olsa yurt dışına gider misin?" sorusuna gençlerin yarısı neresi olduğuna göre karar vereceğini belirtirken; üçte birinden fazlası ülke fark etmeksizin yurt dışına gitmek istiyor. "Büyük ihtimalle gitmem." ve "Kesinlikle gitmem." diyenlerin oranı ise sadece yüzde 7. Araştırmada "İş dünyasına bakış ve kişisel hedefler" ile ilgili sorular, hem öğrencilere hem de mezun gençlere soruldu. Buna göre gençlerin gerçekleştirmeyi en çok istedikleri hedefler; yurt dışında çalışmak, yönetici olmak, girişimci olmak ve dünyaya fayda yaratan bir projede yer almak. Yurt dışının en önemli albenileri; iş/özel hayat dengesi ve emeğe değer verilmesi. YENAL ARMAN
Öğrencilerin maddi durumu kötü
2022 araştırması sonuçları ile kıyaslandığında, kötüye giden ekonomik koşullar nedeniyle aile evinde kalan gençler oransal olarak artarken, yurtta ve öğrenci evinde kalanlar ise oransal olarak azaldı. Gençlerin aylık gelir veya harçlık verilerine bakıldığında, çok sınırlı imkanlarla yaşadıkları gözlemleniyor. İş arayan üniversite mezunlarının yüzde 69'u, ayda en fazla 1.500 TL harçlığa sahip. Öğrencilerin ise yüzde 38'i 1.250 TL, yüzde 33'ü 1.251-2.500 TL aralığındaki bir harçlıkla geçinmeye çalışıyor. 2022 araştırması ile kıyaslandığında yıllık yüzde 137 enflasyona rağmen, skalanın en alt seviyesindeki bu harçlıkların geçen yıla göre sadece yüzde 25 artış gösterdiği görülüyor. Buna karşın Mart 2023 TÜİK verilerine göre, bir yetişkinin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için tüketmesi gereken gıdaların aylık maliyeti erkeklerde 2.385 TL, kadınlarda ise 2.276 TL. Bu rakamlar göz önünde bulundurulduğunda gençlerin aylık gelirleri, sadece sağlıklı beslenmeleri için gereken tutarın bile çok altında kalıyor. Buna ek olarak üniversite mezunu çalışanların da gelir seviyesi kendilerini ve yaşam standartlarını geliştirmek için yeterli değil. Araştırma sonuçlarına göre üniversite mezunu çalışan gençlerin yüzde 24'ü asgari ücretten az veya asgari ücret seviyesinde gelir elde ediyor.
İş bulmak zorlaştı
Araştırmanın sonuçları, Türkiye'deki gençlerin geleceklerine yönelik karamsar bakış açıları ile ilgili çok net sonuçlar çıkardı. Verilere göre gençlerin 5'te 1'i mutsuz, 4'te 1'i geleceği olumsuz algılıyor, 4'te 3'ü ise stresli. Mezunların yüzde 67'si ve çalışan mezunların yüzde 79'u gençlerin şu anda çalıştıkları iş yerlerinden ilk fırsatta ayrılacağı inancında. Yüzde 80'i şirketlerin çalışanları önemsemediğini ve günümüz ekonomik koşullarından fayda sağladığını düşünüyor. Çalışan mezunların yüzde 83'ü, iş arayan mezunların ise yüzde 90'ı iş bulmanın eskiye kıyasla daha da zorlaştığı görüşüne katılıyor. İş bulmak zorlaştığı için gençlerin önemsedikleri birçok kriterden geçici olarak taviz verdiği görüşü mezunların yüzde 88'i tarafından ifade edilirken bu oran iş arayan mezunlar arasında yüzde 92 düzeyinde. yüzde 93'ü ise geçici olarak düşük ücretler ile çalışmaya sessiz kalıyor. Üniversite mezunu çalışan gençlerin kazandıkları ücretlere bakıldığında, yüzde 24'ü asgari ücretten az veya asgari ücret seviyesinde kazanıyor.
Gençlerin 3'te 1'i yurt dışına gitmek istiyor
Araştırmada, "Gençlerin Gelecek Öngörüleri" bölümünde gençlerin çalışmak için yurt dışına gitme eğilimleri de incelendi. "İmkân olsa yurt dışına gider misin?" sorusuna gençlerin yarısı neresi olduğuna göre karar vereceğini belirtirken; üçte birinden fazlası ülke fark etmeksizin yurt dışına gitmek istiyor. "Büyük ihtimalle gitmem." ve "Kesinlikle gitmem." diyenlerin oranı ise sadece yüzde 7. Araştırmada "İş dünyasına bakış ve kişisel hedefler" ile ilgili sorular, hem öğrencilere hem de mezun gençlere soruldu. Buna göre gençlerin gerçekleştirmeyi en çok istedikleri hedefler; yurt dışında çalışmak, yönetici olmak, girişimci olmak ve dünyaya fayda yaratan bir projede yer almak. Yurt dışının en önemli albenileri; iş/özel hayat dengesi ve emeğe değer verilmesi. YENAL ARMAN
