HPV yalnızca kadınları değil erkekleri de tehdit ediyor
HPV, yani Human Papilloma Virus, dünya genelinde en yaygın bulaşıcı virüslerden biri olarak kabul ediliyor
30.08.2026 05:46:00
Ahmet Turan Yiğit
Ahmet Turan Yiğit
HPV, yani Human Papilloma Virus, dünya genelinde en yaygın bulaşıcı virüslerden biri olarak kabul ediliyor. Uzmanlara göre hayatımızın bir döneminde her 5 kişiden 4'ü bu virüsle karşılaşıyor. Çoğu zaman belirti vermeden ilerleyen HPV, farkında olunmadan başkalarına bulaştırılabiliyor. Ancak bazı türleri, rahim ağzı, vajina, penis, anüs ve boğaz kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
HPV nedir ve nasıl bulaşır?
HPV, cilt temasıyla bulaşabilen 200'den fazla virüsten oluşan bir gruptur. Çoğu enfeksiyon bağışıklık sistemi tarafından birkaç yıl içinde temizlenir. Ancak bazı türler genital siğillere ve uzun vadede kanser öncülü lezyonlara neden olabilir. Bu süreç genellikle 15-20 yıl gibi uzun bir dönemde gelişir.
HPV sadece kadınlarda mı kansere yol açar?
HPV hem kadınlarda hem erkeklerde kanser riskini artırır. Dünya çapında her yıl yaklaşık 690.000 yeni kanser vakasının HPV ile ilişkili olduğu tahmin ediliyor. Kadınlarda rahim ağzı kanseri en sık görülen türdür ve HPV ile ilişkili kanserlerin %90'ından fazlasını oluşturur. Erkeklerde ise orofaringeal, penis ve anüs kanserleri HPV ile bağlantılıdır.
Hangi HPV tipleri daha risklidir?
Bugün bilinen 200 HPV tipinden en az 40'ı genital bölgeyi etkiler. Yüksek riskli tipler arasında HPV16 ve HPV18 öne çıkar; rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70'i bu iki tip ile ilişkilidir. Düşük riskli tipler olan HPV6 ve HPV11 ise genital siğillerin %90'ından sorumludur.
Türkiye'de tarama çalışmaları
Ülkemizde 30-65 yaş arası kadınlara aile sağlığı merkezlerinde her 5 yılda bir ücretsiz HPV testi yapılabiliyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2021-2025 arasında 12,5 milyon kişi taranmış ve %4,85 oranında pozitiflik saptanmıştır. Türkiye'de en sık görülen tip HPV16'dır.
HPV aşıları ve güncel gelişmeler
HPV aşıları, en sık kanser ve siğil yapan etkenlere karşı koruma sağlar. Türkiye'de Cervarix®, Gardasil® ve Gardasil 9® onaylıdır. Aşı 9 yaşından itibaren uygulanabilir ve uluslararası çalışmalar, aşıların genital siğil ve kanser öncülü lezyonları sıfıra yakın oranlarda azalttığını göstermektedir. Aşı sonrası smear testlerinin devam etmesi ise kritik önem taşır.
HPV kaynaklı kanserler
HPV yalnızca rahim ağzı kanseriyle sınırlı değildir. Orofaringeal kanserlerde vakaların %30-42'sinden HPV sorumludur. Anal kanser vakalarının %90'a yakını HPV ile ilişkilidir. Penis kanserinde ise HPV DNA'sı %30-50 oranında saptanmıştır.
HPV nedir ve nasıl bulaşır?
HPV, cilt temasıyla bulaşabilen 200'den fazla virüsten oluşan bir gruptur. Çoğu enfeksiyon bağışıklık sistemi tarafından birkaç yıl içinde temizlenir. Ancak bazı türler genital siğillere ve uzun vadede kanser öncülü lezyonlara neden olabilir. Bu süreç genellikle 15-20 yıl gibi uzun bir dönemde gelişir.
HPV sadece kadınlarda mı kansere yol açar?
HPV hem kadınlarda hem erkeklerde kanser riskini artırır. Dünya çapında her yıl yaklaşık 690.000 yeni kanser vakasının HPV ile ilişkili olduğu tahmin ediliyor. Kadınlarda rahim ağzı kanseri en sık görülen türdür ve HPV ile ilişkili kanserlerin %90'ından fazlasını oluşturur. Erkeklerde ise orofaringeal, penis ve anüs kanserleri HPV ile bağlantılıdır.
Hangi HPV tipleri daha risklidir?
Bugün bilinen 200 HPV tipinden en az 40'ı genital bölgeyi etkiler. Yüksek riskli tipler arasında HPV16 ve HPV18 öne çıkar; rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70'i bu iki tip ile ilişkilidir. Düşük riskli tipler olan HPV6 ve HPV11 ise genital siğillerin %90'ından sorumludur.
Türkiye'de tarama çalışmaları
Ülkemizde 30-65 yaş arası kadınlara aile sağlığı merkezlerinde her 5 yılda bir ücretsiz HPV testi yapılabiliyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2021-2025 arasında 12,5 milyon kişi taranmış ve %4,85 oranında pozitiflik saptanmıştır. Türkiye'de en sık görülen tip HPV16'dır.
HPV aşıları ve güncel gelişmeler
HPV aşıları, en sık kanser ve siğil yapan etkenlere karşı koruma sağlar. Türkiye'de Cervarix®, Gardasil® ve Gardasil 9® onaylıdır. Aşı 9 yaşından itibaren uygulanabilir ve uluslararası çalışmalar, aşıların genital siğil ve kanser öncülü lezyonları sıfıra yakın oranlarda azalttığını göstermektedir. Aşı sonrası smear testlerinin devam etmesi ise kritik önem taşır.
HPV kaynaklı kanserler
HPV yalnızca rahim ağzı kanseriyle sınırlı değildir. Orofaringeal kanserlerde vakaların %30-42'sinden HPV sorumludur. Anal kanser vakalarının %90'a yakını HPV ile ilişkilidir. Penis kanserinde ise HPV DNA'sı %30-50 oranında saptanmıştır.
