Hz. Hasan, salih bir kardeşini anlatıyor

"Hz. Hasan, salih bir kardeşini anlatırken şöyle buyurmuştur:

"O benim gözümde insanların en büyüklerindendi. Onu gözümde büyüten en önemli şey, dünyayı küçük görmesiydi. O, cehaletin sultasından kurtulmuştu.

Sadece yararlı olduğuna güvendiği bir şeye el uzatırdı. Ne şikayet ederdi. Ne kızardı. Ne de usanırdı.

Zamanının çoğunluğu susmakla geçerdi, konuştuğunda ise, konuşanlara galip gelirdi.

(Görünüş itibariyle) zayıf ve güçsüzdü. Ama ciddiyet ve cihat zamanı geldiğinde düşman karşısında kızgın bir aslan gibiydi.

Alimlerin yanında olduğunda dinlemeyi konuşmaktan daha çok severdi. Fazla konuşmada yenilse bile susmada yenilmezdi, yapmadığını söylemezdi. Ama söylemediğini de yapardı.

İki yol önüne koyulduğunda, hangisinin Allah'ın emrine daha yakın olduğunu bilmediği zaman, kendi hevâ ve hevesine hangisinin daha yakın olduğuna bakar ve onu terk ederdi. Mazeret gösterilebilecek bir şey için kimseyi kınamazdı." 

"Kim dünyayı severse ahiret korkusu kalbinden kaybolur." 

"Size, Allah'tan korkmayı (takvayı) ve sürekli düşünmeyi (tefekkürü) tavsiye ederim. Çünkü düşünmek, bütün iyiliklerin anası ve babasıdır." 

"İyilik nedir diye soranlara buyurdu ki: İyilik, geciktirmeden ve minnetsiz olarak yapılan iştir." 

"Dünyada ayıplanmaya katlanmak, cehennem ateşine tahammül etmekten daha kolaydır." 

"Mü'min ahiret için rızık toplar, kafir ise zevke dalar." 

İmam Hasan, Cebriyecileri ise şöyle reddetmektedir: "Allah'a, O'nun kazasına ve kaderine inanmayan kimse kafir olur. Günahını, Rabbine yükleyen kimse ise fâcirdir.

Allah'a ne zorlama altında itaat edilir ve ne de üstün gelinerek asi olunur. Çünkü O, kullarına sunduğu her şeye mâlik olduğu gibi verdiği her güce de kâdirdir.

Kullar eğer Allah'a itaat üzere hareket ederlerse Allah onlar ile yaptıkları işler arasına girmez, demek ki onları bu işlere O zorlamamıştır.

Eğer Allah kullarını itaate zorlasaydı, onlardan sevabı düşürürdü. Nitekim eğer onları günahlara zorlasaydı, onlardan cezayı düşürürdü.

Aynı şekilde eğer onları ihmal etseydi, kendi başlarına bıraksaydı, bu durum, O'nun gücünde acizlik anlamına gelirdi. Fakat onlara yönelik, onlara saklı tutuğu dileği, meşiyeti vardır.

Eğer itaat üzere hareket ederlerse, onlara yönelik minnet koyar, yok eğer isyan üzere hareket ederlerse, yaptıkları kötülük aleyhlerine gerekçe olur!"

"İbadet etmek isteyen, onun için temizlenmelidir. Müstehab ameller, farzları engellerse onları bırakınız, yakîn, kurtuluşun sığınağıdır.

Yolculuğun uzaklığını hatırlayan, ona hazırlanır. Akıllı adam, kendinse nasihat etmesini isteyen kimseye hile yapmaz. Sizinle öğüt arasında (öğüt almanızı engelleyen) gurur perdesi vardır.

(Gurur ve bencillik kalkmadıkça öğüt etkili olmaz). İlim, öğrenenlerin mazeretini ortadan kaldırdı, geçersiz kıldı. Vakti biten her kişi mühlet ister, fırsatı olan kişi de işlerini sonraya ertelemekle oyalanır." 

İmam Hasan insanı helak eden üç şeyi şöyle ifade ediyor: "İnsanın helak olması şu üç şeydedir: Kibir, hırs, kıskançlık.

Kibir, dinin mahvolması onunladır, iblis onun sebebi ile lanetlendi.

Hırs, nefsin düşmanıdır. Onun sebebi ile Adem cennetten çıkarıldı.

Kıskançlık, kötülüğün habercisidir. Habil'in Kabil'i öldürmesine o sebep oldu." 

"Ey Allah'ın kulları! Allah'tan korkun, (kurtuluş ve saadet) talep etmede ve ihtiyarlığa karşı (onu göz önünde bulundurarak) ciddiyet gösterin, azap parçaları inmeden ve lezzetleri yok edici ölüm ulaşamadan önce amel etmeye koşun.

Çünkü dünya nimetlerinin devamı bulunmayan, musibetlerinden emin olunmayan, kötülüklerinden kaçınılmayan aldatıcı bir engel ve eğik (güvensiz) bir dayanaktır." 

"En kötü insan, geçiminde hiç kimsenin ortak olmadığı kişidir. (Başkalarının geçimini sağlamayan kimsedir)." 

"Edebi olmayanın aklı, kıskançlığı olmayanın sevgisi, dini olmayanın hayâsı yoktur. Aklın başta gelen göstergesi insanlarla iyi geçinmektir.

İki dünyanın mutluluğu, akıl ile elde edilebilir. Kimin aklı yoksa her ikisinden mahrum kalır." 

"En iyi zenginlik, kanaattir. En kötü fakirlik de (zengin birinin karşısında) boyun eğmektir." 

"Şaka, heybeti yer (azaltır), susmak (az ve öz konuşmak) ise heybeti çoğaltır." (Prof. Dr. Haydar Baş İmam Hasan eserinden)