Iğdır (Ejder) Kervansarayı: Selçuklu mimarisinin zarif örneği

Iğdır Kervansarayı, Iğdır il merkezine yaklaşık 31 kilometre uzaklıkta, Harmandöven Köyü'nün batısında, "Kervansaray Mahallesi" olarak bilinen bölgede yer alır. Batum–Ani–Doğubayazıt güzergâhı üzerinde bulunan bu yapı, tarihî kervan yollarının önemli bir durağıydı.



13. yüzyılın sonlarında yapıldı

Kervansaray, Sürmeli Emiri Şerafeddin Ejder tarafından 13. yüzyılın sonlarında yaptırılmıştır. Bu nedenle halk arasında "Ejder Kervansarayı" olarak da bilinir. Yapının inşa edildiği dönem, Anadolu Selçuklu Devleti'nin doğu sınırlarında hâkimiyetini sürdürdüğü ve ticaret yollarını güvence altına almak için çeşitli kervansaraylar inşa ettirdiği bir dönemdir.



16 farklı taş işçiliği tekniğiyle inşa edildi

Plan tipi: Yapı, dikdörtgen planlı ve kale görünümünde olup, ön kısmında üç odalı bir giriş bölümü, arka kısmında ise üç nefli kapalı bir hol yer alır.

Malzeme ve işçilik: Kervansaray, 16 farklı taş işçiliği tekniğiyle inşa edilmiştir. Bu durum, yapının mimari açıdan ne denli zengin olduğunu gösterir.

Destek kuleleri: Kuzey ve güney cephelerinde, yarım silindir biçiminde beşer adet destek kulesi bulunur. Bu kuleler, yapının savunma amaçlı da kullanıldığını düşündürmektedir.

Taçkapı süslemeleri: Giriş kapısında yer alan geometrik ve bitkisel motifler, Selçuklu taş işçiliğinin zarafetini yansıtır.



2007–2008 yıllarında restore edildi

Yapı, 2007–2008 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir. Bu çalışmalar sayesinde hem yapının özgün dokusu korunmuş hem de ziyaretçilere açılması sağlanmıştır.



Yüzyıllar boyunca ticaretin kalbi oldu

Ticaretin kalbi: Kervansaray, tarihî ticaret yolları üzerinde yer alması nedeniyle yüzyıllar boyunca tüccarların konakladığı, mallarını koruduğu ve dinlendiği bir merkez olmuştur.

Askerî işlev: Kale benzeri yapısıyla, sadece ticaret değil, aynı zamanda askerî amaçlara da hizmet ettiği düşünülmektedir.

Mimari miras: Doğu Anadolu'da ayakta kalan nadir Selçuklu yapılarından biri olması, onu mimari tarih açısından da değerli kılar.

Iğdır Kervansarayı, sadece taşlardan örülmüş bir yapı değil; aynı zamanda tarihî bir kavşakta duran, yüzyılların izini taşıyan bir kültür anıtıdır.