İhracat 23 sektörde geri viteste

RECEP BAHAR/HABER-ANALİZİhracat 2015 yılında geçen yıl ile karşılaştırıldığında 6 aydır düşmeye devam ediyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) her ayın ilk günü açıkladığı veriler de bunu ortaya koyuyor. 2015 senesinin genelinde fındık ve mücevher dışındaki sektörlerde ihracat artışı yaşanmadı. Haziran ayında bu iki sektöre yaş meyve ve sebze ile meyve sebze mamulleri de eklendi.  İhracatın yüzde 19 düştüğü Mayıs 2015'te sadece fındık ile mücevherde ihracat artışı yaşanmıştı. Fındık ihracatında en iyi yılTürkiye, IMF politikalarının etkisiyle 2004 yılında fındık tarımının gerekliliğini tartışıp duruyordu. AKP Hükümeti o dönemde fındık üreticisini kivi, böğürtlen gibi pazarlama sorunu olan, fiyat istikrarı bulunmayan ürünlere yönlendirmek için çalışma yürütüyordu. Oysa aradan geçen süre fındığın özellikle ihracat açısından ne kadar kârlı ve verimli bir ürün olduğunu gözler önüne serdi. Kabuklu yemiş fiyatları tüm dünyada artıyor. Fındık da bundan istifade ediyor. Neticede son 12 aylık fındık ihracatı 2 milyar 750 milyon dolara ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırdı. Son 12 aydaki 15.3 milyar dolarlık bitkisel ürün ihracatının yaklaşık 5'te birini fındık teşkil etti. Yıllık bitkisel ürünler ihracatının 6.3 milyar dolarlık kısmını "hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri" oluşturuyor. Bu sektör ithal hammaddeye (ayçiçeği, soya vesaire) dayanıyor. Dolayısıyla fındık yerli üretim dikkate alındığında bitkisel ürünler ihracatında daha yüksek bir ağırlığa sahip. Öyle ki Türkiye'nin son 12 aydaki yaş sebze ve meyve ihracatı 2 milyar 244 milyon dolar. On binlerce tır dolusu sebze ve meyve satışı fındığa erişemiyor! Fındık, 27 sektör içinde en fazla ihracat yapılan 14. sektör konumunda. Çimento sanayisi ile yarışıyor.  Sanayi ihracatı toparlanamıyorSon 12 aylık 150.8 milyar dolarlık ihracatın 86.7 milyar dolarlık bölümünü (toplam ihracatın yüzde 57.3'ü) teşkil eden 'sanayi mamulleri' kategorisinde 2015 yılı sıkıntılı geçiyor. Sanayi dalında sadece toplam ihracatın yüzde 2.2'sini oluşturan mücevherde geçen yıla oranla bir artış dikkat çekiyor. Bunun dışında toplam ihracatın yüzde 14'ünü oluşturan otomotiv ile toplam ihracatın yüzde 11.6'sını teşkil eden hazırgiyim ve konfeksiyon beklenenini veremiyor. Her iki sektör Avrupa'da yaşanan durgunluğun yanı sıra Ukrayna'daki sıkıntılı gelişmeler ve Ortadoğu'daki çatışmaların faturasını ödüyor. Ciddi kan kaybı yaşayan sektörlerSon bir yıllık (Temmuz 2014-Haziran 2015) ihracat rakamlarına göre en fazla kan kaybı zeytinyağı sektöründe oldu. Zeytinyağı ihracatı yüzde 30.4 azalışla 297.2 milyon dolardan 206.7 milyar dolara düştü. Sanayi dalında ise çelik ihracatı yüzde 13.9 düşüş gösterdi. Çeliği yüzde 13.2 düşüşle madencilik, yüzde 12.9 ile deri mamulleri, yüzde 10.6 ile iklimlendirme sektörleri izledi. Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 45 ile fındıkta, yüzde 44.9 ile mücevherde yaşandı.Küresel riskler ekonomileri zorluyorTİM Başkanı Mehmet Büyükekşi, küresel risklerin ekonomilerini zorladığına, dünya ticaretinin daraldığına, etrafımızın adeta ateş çemberine dönüştüğüne işaret ederek, "Türkiye'nin artık yeni bir büyüme modeline ve yepyeni bir bakış açısına ihtiyacı var. Yüksek katma değere dayanan, yenilikçi olmayı temel alan, bilgi ve teknoloji üretmeye odaklanmış yeni bir büyüme modeli, ihracatçılarımızın ve sanayicilerimizin en büyük beklentisi" dedi.