İstanbul Planlama Ajansı (İPA), her ay düzenli olarak yayınladığı İstanbul Barometresi araştırması kapsamında, kentteki yaşam maliyetlerini takip ediyor. Kasım 2025 verilerine göre, dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 106 bin 34 TL'ye yükselerek rekor bir seviyeye ulaştı.

Bu artış, enflasyon, konut ve eğitim giderlerindeki yükselişin etkisiyle gerçekleşti. Araştırma, hane halkının zorunlu giderlerini kapsayarak, ekonomik baskıları gözler önüne seriyor.

Verilerin detayları

İPA'nın Kasım 2025 raporuna göre, İstanbul'da dört kişilik bir hanenin ortalama yaşam maliyeti, bir önceki aya (Ekim 2025) kıyasla yüzde 1,06 oranında artarak 104 bin 927 TL'den 106 bin 34 TL'ye çıktı.

Bu maliyet, gıda, konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve diğer zorunlu harcamaları içeriyor. Araştırma, piyasa fiyatları ve tüketim alışkanlıklarına dayalı olarak hesaplanıyor. Önceki aylara bakıldığında, Temmuz 2025'te 96 bin 599 TL olan maliyet, düzenli artış göstererek Kasım'a ulaştı.

Artış oranları

Aylık artış oranı yüzde 1,06 olarak kaydedilirken, yıllık bazda daha çarpıcı rakamlar dikkat çekiyor. Eğitim harcamalarında yıllık yüzde 100,7'lik bir artış yaşanırken, konut giderleri yüzde 60,4 oranında yükseldi. Bu oranlar, özellikle okul masrafları ve kira/faturalardaki enflasyonist baskıyı yansıtıyor.

Genel yıllık artış, önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 40-50 bandında seyrediyor; örneğin Ekim 2025'te yıllık yüzde 42,30'du. Bu eğilim, ekonomik belirsizliklerin hane bütçelerini nasıl etkilediğini gösteriyor.

Gider kalemlerine göre dağılım

Yaşam maliyeti hesaplamasında en büyük payı konut ve eğitim alıyor. Konut giderleri (kira, fatura, bakım) yıllık yüzde 60,4 artışla öne çıkarken, eğitim (okul ücretleri, kırtasiye, kurslar) yüzde 100,7'lik sıçramayla en hızlı yükselen kalem oldu.

Gıda ve ulaşım gibi diğer kalemler hakkında spesifik oranlar belirtilmese de, genel enflasyonun etkisiyle bunlar da artmış durumda. Örneğin, TÜRK-İŞ verilerine göre gıda harcamaları (açlık sınırı) Ankara'da 29 bin 828 TL'ye ulaşmış, bu da İstanbul için benzer bir baskıyı işaret ediyor. Sağlık ve giyim gibi zorunlu giderler de toplam maliyeti yukarı çekiyor.

Karşılaştırmalar ve enflasyon etkisi

İPA verileri, resmi istatistiklerle karşılaştırıldığında daha yüksek maliyetleri ortaya koyuyor. TÜİK'in Kasım 2025 enflasyon rakamları aylık yüzde 0,87, yıllık yüzde 31,07 artış gösterirken, İPA'nın hesaplaması hane bazlı gerçek maliyeti daha net yansıtıyor.

TÜRK-İŞ'e göre Ankara'da dört kişilik ailenin yoksulluk sınırı 97 bin 159 TL iken, İstanbul'un 106 bin 34 TL'lik maliyeti, kentin pahalılığını vurguluyor. Bu fark, İstanbul'un yüksek kira ve ulaşım maliyetlerinden kaynaklanıyor. Ayrıca, asgari ücretin bu maliyete kıyasla yetersizliği, sosyal eşitsizliği artırıyor.

Bu yükseliş, İstanbullu aileler üzerinde ciddi ekonomik baskı yaratıyor. Eğitim ve konut gibi kalemlerdeki artışlar, orta gelirli haneleri zorlarken, düşük gelir gruplarını yoksulluğa sürüklüyor.