İran kazandı: Müzakerelerde İran’ın teklifi baz alınacak

28 Şubat'ta ABD-İsrail ikilisinin İran'a yönelik hukuksuzca başlattıkları savaşın 40'ıncı gününde nihayet bir ateşkese varıldı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin neticesinde taraflar 15 günlük bir ateşkes konusunda mutabık kaldılar.

Truth Social hesabından ateşkesi değerlendiren ABD Başkanı Trump dikkat çekici açıklamalarda bulundu:

* "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır."

* "İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz."

* "Bu iki haftalık süre, anlaşmanın son halini almasına ve tamamlanmasına imkan verecektir."

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, İsrail'in de söz konusu anlaşmayı kabul ettiği belirtildi. Peki, Trump'ın açıklamasında bahsettiği İran'dan aldıkları ve anlaşma için yürütülen müzakerelerin temelini teşkil edecek olan 10 maddelik teklifte neler var? İşte İran'ın sunduğu 10 madde şunlar:

* Hürmüz Boğazı'ndan geçişin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması. 

* Direniş ekseninin tüm unsurlarına karşı yürütülen savaşın sona erdirilmesi.

* ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi. 

* Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişi garanti altına alacak ve üzerinde mutabakata varılan protokol çerçevesinde İran'ın hakimiyetini sağlayacak bir geçiş düzenlemesinin oluşturulması. 

* İran'a verilen zararların tazminat olarak ödenmesi. 

* Tüm birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılması. 

* Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının kaldırılması. 

* Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının kaldırılması. 

* İran'ın yurt dışındaki tüm bloke edilmiş varlık ve mali kaynaklarının serbest bırakılması. 

* Tüm bu maddelerin bağlayıcı bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması.

Dikkat ederseniz, bu 10 maddelik teklifte İran'ın başından beri ifade ettiği hususlar var. ABD'nin de bu çizgiye gelmesi, esasen "mağlubiyetin ilanı" anlamına geliyor. Eğer bu çerçevede bir kalıcı anlaşma yapılırsa, bu, "İran'ın Lozan'ı" olur.

Ateşkes ilanından sonra her ne kadar İsrail Başbakanı Netanyahu, ateşkesin Lübnan'ı kapsamadığını savunsa da, bu Trump'ın açıklamasıyla çelişiyor.

Mısır Dışişleri Bakanlığı da, ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin Lübnan'a da yansıması ve İsrail'in bu ülkeye yönelik saldırılarını derhal durdurması gerektiğini bildirdi.

İran yönetimi, ABD ve İsrail ile savaşı sonlandırmak için Pakistan'da yürütülecek müzakerelerin 15 günlük ateşkes süreci içerisinde neticelendirilmesini hedeflediğini duyurdu. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreterliği tarafından yapılan açıklamada, "İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" ifadesine yer verildi.

Açıklamada, "Sahadaki zaferin siyasi alanda da tescil edilmesi hedeflenmektedir" denildi. İran, müzakerelerin ABD tarafına "tam bir güvensizlik" içinde, 10 Nisan Cuma günü İslamabad'da başlayacağını vurguladı.

Açıklamada, "Parmağımız tetikte. Düşmandan gelebilecek en küçük bir hataya dahi güçlü şekilde karşılık verilecektir" ifadeleri kullanıldı.

ABD'nin, İran müzakere masasındayken İran'ı vurması, doğal olarak İran'da büyük bir güvensizlik oluşturdu, öyle de olması lazım. Bu müzakereler de bir oylama taktiği olabilir, gevşememek gerekiyor.

Bağımsız Türkiye Partisi'nden (BTP) yapılan "ateşkes" değerlendirmesinde, "İran halkı emperyalizme diz çöktürdü" denildi. Parti adına açıklamada bulunan BTP Sözcüsü Avukat Lütfullah Önder şunları söyledi:

* "Emperyalizm bir kez daha samimiyetle vatanını savunan insanlar karşısında diz çökmüştür."

* "Gerek Trump'ın yaptığı açıklama, gerek İran kaynaklarının yaptığı açıklamayı gördüğümüzde Amerika'nın şartlarında çok daha esnek bir hale geldiği yani geri adımlar attığını görüyoruz. İran'ın daha önce 5 şart ileri sürerken barış için bugün 10 şart ileri sürecek noktaya geldiği görülüyor."

* "Amerika tarafından bombalanması planlanan enerji santrallerine adeta kendini feda etmek üzere on binlerce insanın akın etmesi, ölümden korkmadığını göstermesi, 14 milyon insanın İran devletine başvurup 'Savaşmak üzere ben hazırım' demesi bugün adeta Çanakkale ruhuna benzer bir ruhun İran'da yaşandığını göstermiştir."

* "Nasıl ki 100 sene önce emperyalizm, ölümden korkmayan Türk milleti karşısında Çanakkale'de diz çökmüşse bugün aynı ruh karşısında emperyalizmin bir kez daha diz çöktüğünü görmüş olduk. Bu kıymetli, doğru bir gelişmedir."

* "Bu, Amerika'nın Ortadoğu'da tutunamayacağının, geri çekileceğinin göstergesidir. Onun oluşturacağı boşlukla birlikte Türkiye'ye de tarihi bir fırsat doğmaktadır."

* "Ticari ilişkiler, siyasi ilişkiler, dostluklar geliştirebilir, birlikler oluşturabilir ve tarihin şekillenmesinde, dünyanın şekillenmesinde aktif bir rol alabilir ama bunu kendi senaryosuyla yapmalı."