İsrail rota değişikliğine mi gidiyor?
38 yıl sonra ilk kez zamanında sandık başına giden İsrail'de halk, 7 Ekim faturasını kesmeye hazırlanıyor. Anketler Başbakan Netanyahu liderliğindeki sağ blok için dramatik bir erimeye işaret ederken, muhalefet "Sanık Yasası" ile "Bibi" dönemini tamamen kapatmanın hesaplarını yapıyor
Eyüp Kabil





İsrail, modern tarihinin en derin güvenlik, askeri ve toplumsal krizlerinin gölgesinde yarın genel seçimler için sandık başına gidiyor. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın gerçekleştirdiği saldırıların ve ardından Gazze, Lübnan ve bölgesel düzlemde yayılan savaşların ardından yapılacak bu ilk oylama, ülkenin en uzun süre görev yapan Başbakanı Binyamin Netanyahu için bir nevi "siyasi varoluş referandumu" niteliği taşıyor.
İsrail siyaseti için tarihi bir istisna olarak, mevcut parlamento (Knesset) 1988'den bu yana erken seçime gitmeden 4 yıllık yasal görev süresini dolduran ilk koalisyon hükümeti oldu. Ancak bu "istikrar", sandıktan çıkacak fırtınayı engellemeye yetmeyebilir.
İktidar bloğunda kan kaybı
2022 yılında 64 sandalyelik güçlü bir sağ-aşırı sağ koalisyonla iktidara gelen Netanyahu ittifakı, İsrail basınında yayımlanan son verilere göre parlamentodaki çoğunluğunu tamamen yitirmiş durumda. Ülkeyi yargı reformu krizleriyle kutuplaştıran, ultra-Ortodoks (Haredi) Yahudilerin zorunlu askerlikten muaf tutulması tartışmalarıyla sarsılan iktidar bloku, 7 Ekim'deki istihbarat ve güvenlik zafiyetinin faturasıyla karşı karşıya.Knesset'teki 120 sandalyenin dağılımında hükümet kurabilmek için asgari 61 vekilin desteği gerekiyor. Ancak son tablolara göre mevcut dengeler şu şekilde şekilleniyor:
• Netanyahu Bloğu (Likud, Şas, Birleşik Tevrat Yahudiliği, Otzma Yehudit ve Dini Siyonizm): 2022'de 32 vekil çıkaran Likud'un 19-21 bandına gerilemesiyle iktidar bloğunun toplam sandalye sayısı 48 ila 50 vekile kadar düşmüş durumda.
• Muhalefet Bloğu (Değişim İttifakı): Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi, Naftali Bennett ve Yair Lapid ortaklığındaki Birlikte ittifakı, Demokratlar ve İsrail Evimiz partilerinden oluşan blok ise 54 ila 56 vekile ulaşıyor.
• Filistinli Seçmenleri Temsil Eden Partiler: Dengeleri değiştirebilecek kilit konumdaki Arap partilerinin ise 12 ila 14 sandalye kazanması öngörülüyor.
Son anketler ne diyor?
İsrail'in önde gelen yayın organları Maariv, Channel 12, Channel 13 ve kamu yayıncısı KAN 11 tarafından yayımlanan son seçim anketlerinin ortalaması tam bir siyasi kilitlenmeye işaret ediyor.Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, anketlerde 22-23 sandalye ile Netanyahu'nun Likud'unu geride bırakarak birinci sırada yer alıyor. Başbakanlık tercihinde de seçmenlerin yüzde 49'u 7 Ekim'de oğlunu savaşta kaybeden eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot'u görmek isterken, Netanyahu'ya destek yüzde 33-41 bandında kalıyor. Muhalefet liderleri şimdiden Netanyahu'yu devirmek üzere bir "saldırmazlık paktı" imzalamış durumda. Ancak muhalefetin kendi içindeki liderlik rekabeti ve Arap partileriyle koalisyon kurma konusundaki çekinceleri, sandıktan sonra haftalarca sürecek bir siyasi kördüğümün habercisi.
Netanyahu'yu kaybetmesi halinde ne bekliyor?
Seçimi kaybetmesi durumunda "Bibi" lakaplı Netanyahu için sadece başbakanlık koltuğu değil, kişisel özgürlüğü de tehlikeye girecek.1. Netanyahu, rüşvet, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçlamalarıyla görevdeyken yargılanan ilk İsrail başbakanı. Başbakanlık zırhını kaybettiği an, yargı üzerindeki baskı hafifleyecek ve davaların hızlanmasıyla Netanyahu'nun hapis cezası alması güçlü bir ihtimal haline gelecek.
2. Muhalefet, seçim sonrası parlamentoda çoğunluğu elde ederse ilk iş olarak "Sanık Yasası"nı (Hakkında ceza davası olan bir kişinin hükümeti kurmasını yasaklayan yasa) meclisten geçirmeyi planlıyor. Bu yasa, Netanyahu'nun siyasi hayatına vurulacak nihai kilit anlamını taşıyor.
3. Seçimin hemen ardından kurulması beklenen Devlet Soruşturma Komisyonu, 7 Ekim askeri ve istihbarat felaketinin baş sorumlusu olarak Netanyahu'yu resmi olarak tescilleyebilir. Bu da onun tarihi mirasını tamamen karartacak bir darbe olacak.
İsrail, yarın sandık başında yalnızca yeni bir parlamento seçmeyecek; aynı zamanda Netanyahu'nun çeyrek asırlık siyasi hegemonyasının sona erip ermeyeceğine karar verecek. Resmi sonuçların 4 Kasım 2026'da açıklanacağı bu kritik dönemeçte, anketlerin işaret ettiği kilitlenme senaryosu gerçekleşirse, ülkede azınlık hükümeti kurulması veya yeniden seçime gidilmesi gibi yeni kriz başlıkları kapıda bekliyor.












































































