FOTO ALTI: İsrail'de aylardır devam eden yargı düzenlemesi karşıtı protestolarda dikkati çeken bir grup var: Onlar, "karpuz" sembollü tişörtleriyle işgal karşıtı Yahudiler. Filistin'deki işgale karşı olan bu Yahudiler, on binlerce kişinin katıldığı ve sık sık "demokrasi" sloganlarının atıldığı protestolarda, İsrail'in en büyük sorununun işgal olduğunu ve demokrasi için savaşmak için önce işgale son verilmesi gerektiği gerçeğini göstermeye çalışıyor. İşgal karşıtı protestocular, İsrail makamlarının Filistin bayrağı açılmasını engellemesi nedeniyle bu bayrakla aynı renkleri (kırmızı-yeşil-beyaz-siyah) barındırdığı için giysi ve pankartlarında karpuz sembolünü kullanıyorlar.


İsrail haftalardır Başbakan Netanyahu'nun ülkenin yüksek yargısını ele geçirmeye karşı mücadele veriyor. Bazı İsrailliler ise ülkeyi terketmeyi düşünüyor. Profesör Chen Hoffman onlardan biri. Her Cuma akşamı gün batımıyla başlayan Yahudilerin ibadet ve dinlenme günü Şabat'ı, ertesi gün hükümet karşıtı protestoyla bitiriyor.
Her Cumartesi akşamı Tel Aviv merkezinde büyük protesto yapılıyor. Hoffman,
"Protestolara katılmak gibi bir alışkanlığımız yoktu ama ülkemizi kaybettiğimizi düşündüğümüz için buna zorunlu hissediyoruz" diyor. İsrail'de önde gelen bir radyoloji bölümü profesörü olan doktor Hoffman, İngiltere'ye taşınmaya hazırlanıyor. Dahası, Avrupa ülkelerinden pasaportları olan diğer aile üyelerini de buna ikna etmeye çalışıyor. Hoffman, şunları söyledi: "İşten bir yıl ara alarak Londra'ya gideceğim. İsrail dışında yaşayabilir miyim, bunu göreceğim. Durum daha kötü olursa ki her geçen gün kötüye gidiyor, kendimize yaşayacak yeni bir yer bulacağız."

Demokrasi mücadelesi

Göstericiler, yargı yasasının demokrasiyi tehdit ettiği görüşünde. Ancak İsrail'in aşırı sağın da yer aldığı koalisyon hükümeti, bu adımın demokrasiyi güçlendireceğini savunuyor. Netanyahu hükümeti, mevcut yasalarla seçilmişlerin atmaya çalıştığı adımların çok kolay reddedilebildiğini iddia ediyor. Protestocular halen yeni yasaların geri alınabileceğini umarken, aralarından birçoğu da ya kendilerinin ya da yakınlarının göç etme ihtimalini değerlendirdiğini söylüyor.
Gösteriye katılan Sarah, "Bu büyük bir hayal kırıklığı olur ama çocuklarımı demokratik olmayan bir ülkede yetiştirmeyeceğim. Genç bir kadın olan kızımın haklarının garanti edildiğine inanırsam burada kalırım" diyor.

Ülkeden kaçışlar başladı

İsrail'in ülke değiştirme üzerine çalışan uzmanları, başvurularda artış olduğunu söylüyor. Yüksek yargıdaki değişikliklerin getirdiği ekonomik etkiler, hayat pahalılığı gibi etkenlerin de başvuruları artırdığı kaydediliyor. Ocean Relocation isimli şirketin sahibi Shay Obazanek, "Süreç hakkında bilgi almaya çalışan insan sayısında büyük bir artış var. 'Başka bir ülkeye taşınmak istiyoruz, nereden başlamamız lazım, sorusuna cevap arıyorlar" diyor. Portekiz merkezli şirketinde benzer bir iş yapan Ruth Nevo da ilk kez İsrailli müşterileri olmaya başladığını ifade ederek, "Bu gerçekten delice; yıllarca tek bir telefon almamışken, şimdi günde 25 kişi bu şekilde bizimle temas kuruyor. Ve bilgi almak isteyenler, gerçekten çok iyi eğitim almış kişiler; hukukçulardan, hakimlerden, polislerden, akademisyenlerden ve internet teknolojileri konusunda uzmanlardan bahsediyorum. Ülkelerinde olanlar konusunda çok endişeliler" diyor.

Aşırı muhafazakârlar 'iktidarda'

Benzer süreçlerden geçmiş ülkelere bakıldığında, göç etme olasılığını değerlendirmeye alan kişilerin çoğunun bunu eyleme çevirmediği görülüyor.
Donald Trump'ın 20161'da seçilmesinin öncesinde ve sonrasında, başka ülkelere taşınacaklarını söyleyen birçok Amerikalı bu fikirlerinden sonra vazgeçti. Ancak İsrail'deki son siyasi karmaşa, toplumda derin ayrılıklar yarattı.
Benyamin Netanyahu'un oluşturduğu koalisyon, ayakta kalabilmek için aşırı dinci ve milliyetçilerin desteğine ihtiyaç duyuyor. İsrail toplumunun bu unsurları, doğum oranlarının yüksek oluşu nedeniyle nüfus artışının yüksek olduğu muhafazakârlar.
İsrail'de toplumun laik kesimleri giderek ülkede azınlık konumuna düşerken, liberal hayat biçimlerinin de tehdit altında olduğunu düşünüyor. Mahkemelerin insan haklarını artık koruyamayacağından korkuyor. Tel Aviv Üniversitesi'nden Kamu Hukuku Bölümü Başkanı Profesör Alon Tal, son altı ayda alttan alta yaşanan sürecin bir anda "aşırı görünür hale" geldiğini söylüyor. Tal'a göre ülkedeki laik Yahudiler, vergi yükünün büyük bir kısmını omuzlamakla beraber, askerlik hizmetini de büyük ölçüde üstleniyor. Buna karşın, aşırı dinci Yahudi toplulukları, on yıllardır askerlik hizmetinde elde ettikleri çeşitli muafiyetlerin faydalarını sürüyor. Profesör Tal, kitlesel bir göç hareketinin yıkıcı sonuçları olabileceğini; tıp, akademi ve yüksek teknoloji alanlarında büyük etkilere yol açabileceğini savunarak, "Bu ülkeyi bugün olduğu konuma getiren, ekonomik gelişim ve inovasyonu omuzlarında taşıyan yetenekli insanlar, artık bu ülkenin kendilerini temsil etmediğini düşünür ve ayrılmaya karar verirlerse, bir ekonomik yıkım görebiliriz" diyor. Ülkede yapılan son bir araştırma, İsrailli genç doktorların ve tıp öğrencilerinin üçte birinden fazlasının ülkeden ayrılmayı planladığını gösteriyor.
Profesör Hoffman kendisi gibi deneyimli birçok kişinin de aynı seçeceği değerlendirdiğini ama arada kaldığını ifade ederek, "Şu anda bile doktor açığımız var. Yalnızca yüzde 5'i ayrılsa bile bunun yıkıcı etkileri olur" diyor.
Tel Aviv'deki haftalık protestoda ülkenin ulusal marşı çalıyor. Gösteri için sokakta olanlar kendilerini vatansever olarak tanımlıyor. Buradaki birçok kişi eski ordu mensubu ya da halen yedek asker. HABER MERKEZİ