İstanbullunun alım gücü dibe vurdu
İBB İstanbul Planlama Ajansı'nın verilerine göre, İstanbul ekonomisinde, 2013-2019 yılları arasında 60 milyar dolarlık daralma yaşandı. 2019 yılında kişi başı gelir, 5 bin dolardan fazla düşerek 10 yıl öncesine geriledi. Megakentte en yüksek enflasyon artışı temel ihtiyaç maddelerinde gerçekleşti.
12.04.2021 12:41:00
EYÜP KABİL / DETAY HABER
İstanbul Planlama Ajansı bünyesinde faaliyet gösteren İstanbul İstatistik Ofisi, 'Son Verilerle İstanbul Ekonomisi' raporunun 2021yılı birinci çeyrek sonuçlarını yayınladı. Her üç ayda bir yayınlanacak olan rapor, İstanbul'un mevcut ekonomik görünümünü, makroekonomik göstergelerin son yıllardaki değişimlerini vererek yansıtıyor. Rapor ile büyüklüğü, öncü olma durumu ve ekonomik gelişimi tetikleyebilen unsuları ile İstanbul ekonomisi analiz edilerek, müşterek politika üretme sürecine katkı sağlamak ve öngörülebilirliği artırmak hedefleniyor.
İstanbul ekonomisi Türkiye'yi etkiliyor
Türkiye ekonomisinin yüzde 31'ini oluşturan İstanbul, bu ekonomik büyüklüğü ile dünyadaki birçok ülke ile yarışabilecek durumda. Türkiye'nin makroekonomik gelişimi, İstanbul'u doğrudan etkilediği gibi; İstanbul ekonomisindeki dinamizm de Türkiye'nin geri kalanını etkiliyor. İstanbul ekonomisi, son 8 yıldaki daralmaya rağmen, dönüşmeye devam eden büyük bir ekonomi. İstanbul, özellikle kadın istihdamındaki göstergelerle, Türkiye istihdam piyasasında dönüşümün öncüsü; fakat pandemi dönüşümün hızını yavaşlatıyor. Genç işsizlik verileri ve yapılan araştırmalar, özellikle 'ne eğitimde, ne istihdamda olan 18-25 arası gençlerin' iş bulma imkânlarının düştüğünü ve bu grupta karamsarlığın arttığına dikkat çekiyor. Geçen yıl Türkiey'yi de etkilemeye başlayan pandemi, şirket ve sektörel yapıları farklı şekillerde etkiledi. Hizmet sektörünün İstanbul'daki ağırlığı göz önüne alındığında, pandeminin oransal olarak İstanbul ekonomisini daha fazla etkileme ihtimali ortaya çıktı. Yükselmeye devam eden enflasyon ve karantinalarla düşen gelir, İstanbulluların ekonomisini zorlamaya devam ediyor.
Enflasyon yükseldi
Tüketici fiyatları, hem Türkiye genelinde hem de İstanbul'da artmaya devam ediyor. İstanbul'da en çok temel ihtiyaç grubunda yer alan ürünlerin fiyatları arttı. Pandemide esnafın gelirinde yüksek oranda düşüşler meydana geldi. Enflasyon artışı, esnaf gelirlerindeki düşüş ve geniş tabanlı işsizlikteki artış, geçen yıl İstanbulluların alım gücünün yüksek oranda azalmasına yol açtı. İstanbul, 232 milyar dolarlık gayri safi hasılası ile dünyadaki birçok ülkeden daha büyük bir ekonomiye sahip. Son 8 yıldaki daralmaya rağmen, dönüşmeye devam etse de 2013'ten 2019'a kadar 60 milyar dolara yakın daraldı. 2019 yılında kişi başı gelir, 5 bin dolardan fazla düşerek 10 yıl öncesine geriledi.
İstihdam kapasitesi iki yıldır düşüyor
Nitelikli işgücü gerektiren ve katma değeri daha yüksek olan hizmet sektörü alt alanlarında İstanbul'un ağırlığı, Türkiye geneline göre daha yüksek durumda. 2005'ten sonra oluşturulan istihdam, nitelikli işgücünde ve hizmet sektöründe ağırlıklı olarak yer alıyor. Kadın istihdamı da erkek istihdamına göre İstanbul'da daha hızlı artıyor. Fakat Türkiye genelinde olduğu gibi İstanbul'un da istihdam kapasitesi son iki yıldır düşüyor. Dünya'da olduğu gibi İstanbul'da da salgın gençleri, niteliksiz işgücünü, küçük KOBİ'leri ve kayıt dışı çalışanları etkiliyor. Özellikle 20-24 yaş grubundaki işsizlik artışı ve istihdam düşüşü, son bir yılda hızlandı. Şirket dinamizmi, İstanbul'da Türkiye ortalamalarına göre daha yüksek. Geçen yıl salgınla birlikte şirket dinamizmi verilerinde Türkiye genelinde hareketlenme gözlendi. İstanbul'da kurulan şirket sayısının en fazla arttığı sektörler inşaat, toptan ve perakende ticaret ve bilgi-iletişim oldu. En fazla şirket kapanması ise ağırlıklı olarak hizmet sektöründe gerçekleşti.
