logo
20 KASIM 2026

Kaliteli uykunun formülü: 8 saatten daha önemlisi "derin uyku"

Uzun yıllar boyunca sağlıklı uyku denildiğinde ilk akla gelen ölçü, gece boyu yatakta kalınan toplam saatti

20.11.2026 00:59:00
BAYRAM ÇOŞGUN
 
Kaliteli uykunun formülü: 8 saatten daha önemlisi "derin uyku"
Kaliteli uykunun formülü: 8 saatten daha önemlisi "derin uyku"
Yatakta geçirilen uzun saatler her zaman tam dinlenme anlamına gelmiyor. Nörobilim araştırmaları, hafızanın pekişmesinden hücre yenilenmesine, beyindeki metabolik atıkların temizlenmesinden bağışıklık desteğine kadar pek çok kritik sürecin "derin uyku" (yavaş dalga uykusu) evresinde yoğunlaştığını ortaya koyuyor.

Uzun yıllar boyunca sağlıklı uyku denildiğinde ilk akla gelen ölçü, gece boyu yatakta kalınan toplam saatti. Ancak son yıllarda yapılan klinik ve nörogörüntüleme çalışmaları, uykunun mimarisinin ve evreler arası geçişlerin süre kadar belirleyici olduğunu gösteriyor.

Geniş katılımlı biyolojik yaşlanma ve uyku araştırmalarında, aşırı kısa ya da aşırı uzun uyku sürelerinin bazı sağlık göstergeleriyle "U" biçiminde bir ilişki sergilediği; orta-yeterli aralıklarda ise uyku bölünmemesinin ve derin evrelerin korunmasının öne çıktığı vurgulanıyor. Sekiz saat uyuyup gece boyunca sık sık uyanan veya yüzeysel uykuda kalan bir kişinin, sabahları "zihin sisi" ve yorgunluk hissetmesinin temelinde de bu evre kayıpları yatıyor.







Beynin Gece Temizliği Derin Uykuda Hızlanıyor

Derin uykunun en dikkat çekici işlevlerinden biri, beynin kendi atık temizleme mekanizması olan glimfatik sistemle doğrudan bağlantılı. Gün boyunca yoğun sinirsel faaliyetler sırasında biriken metabolik atıkların ve nörodejeneratif süreçlerle ilişkilendirilen beta-amiloid ve tau gibi proteinlerin uzaklaştırılması, derin uyku (NREM yavaş dalga uykusu) sırasında belirgin biçimde hızlanıyor.







Araştırmalara göre derin uyku evresinde:

Sinir hücreleri arasındaki boşluklar genişleyerek beyin omurilik sıvısının dokular arasında daha rahat dolaşmasına zemin hazırlar.

Damar çeperlerindeki ritmik dalgalanmalar ve sıvı akışı, atık maddelerin temizlenme verimliliğini artırır.

Öğrenilen bilgilerin kalıcı belleğe aktarılması ve doku onarımı desteklenir.







Toplam Uyku Süresi ve Derin Uyku Karşılaştırması

Toplam uyku süresi, genel sirkadiyen ritmin ve temel dinlenme ihtiyacının çerçevesini çizer; ancak tek başına kaliteyi garanti etmez ve bölük pörçük uyku verimi düşürür. Derin uyku (yavaş dalga) ise glimfatik atık temizliği, fiziksel yenilenme ve bellek pekiştirmede kritik rol oynar; yaşla birlikte azalabilir ve alkol, geç saatte ağır yemek ile ekran ışığı gibi etkenlerden çabuk etkilenir.







Derin Uykuyu Korumanın Temel Adımları

Uzmanlar, tek bir mucizevi yöntem yerine gün içine yayılan tutarlı alışkanlıkların derin uyku kalitesini güçlendirdiğini belirtiyor:

Sabit saatler: Her gün benzer saatlerde yatıp kalkmak, biyolojik saatin derin evrelere zamanında girmesini kolaylaştırır.

Yatak odası koşulları: Serin, karanlık ve sessiz bir ortam gece boyunca mikro uyanmaları azaltır.

Akşam rutinleri: Yatmaya yakın saatlerde kafein, alkol ve yoğun ekran maruziyetini sınırlamak uyku mimarisinin bozulmasını önler.

Gündüz hareketliliği: Gün içinde düzenli fiziksel aktivite, akşam saatlerinde derin uykuya geçişi destekler.

Kafkametler'in 12 mürettebatı facianın 3. yılında anıldı

Zonguldak'ın Ereğli ilçesinde üç yıl önce fırtınada askeri mendireğe çarparak batan Kafkametler isimli geminin 12 mürettebatı anıtta yaşatılıyor. Facianın yıl dönümünde törende buluşan mürettebatın aileleri gözyaşı döktü

19.11.2026 13:52:00
İHA
 
Kafkametler'in 12 mürettebatı facianın 3. yılında anıldı
Kafkametler'in 12 mürettebatı facianın 3. yılında anıldı
Kdz. Ereğli'de 19 Kasım 2023 tarihinde meydana gelen fırtınada Rusya'nın Temruk limanından İzmir'e yük taşımak isterken askeri mendireğe çarparak batan Kafkametler Gemisi'nde hayatını kaybeden 12 denizci için Kdz. Ereğli Belediyesi tarafından geçen yıl yaptırılan anıtta anma töreni düzenlendi.






12 denizcinin ismi yer alıyor

Kaptan Cemal Turan, 2. Kaptan Hıfzı Turhan, Baş Makinist Veli Özel, 2. Makinist Göksel Özel, Usta Makinist Cüneyt Aygen, Telsiz Zabiti Berke Çamurtaş, Usta Gemici Satılmış Uslu, Usta Gemici İsmail Kaptan, Gemici Mustafa Nacar, Güverte Sorumlusu Tamer Özer, Yağcı Ömer Hebip ve Aşçı Metin Usta'nın isimlerinin yazılı olduğu anıtın önünde gerçekleştirilen tören saygı duruşunda bulunulmasının ardından İstiklal Marşı'nın okunmasıyla devam etti.








Katılımcılar anıtın önüne karanfiller bırakarak denizcileri andı. Törende konuşan Karadeniz Ereğli Belediye Başkanı Halil Posbıyık, "Bugün 19 Kasım 2023 tarihinde yaşadığımız büyük felakette Kafkametler Gemisi'yle birlikte Karadeniz'in derinliklerinde kaybettiğimiz 12 denizcimizi anmak ve dualarla birlikte yad etmek için bir araya geldik. Aradan geçen zamana rağmen o sabah yaşadığımız felaketi ve yitirdiğimiz canları unutmadık. Unutmayacağız. O gün yalnızca bir gemi batmadı. 12 insanımızın hayatı, 12 ailenin hayalleri yarım kaldı" şeklinde konuştu.








Karadeniz Ereğli Kaymakamı Fatih Yılmaz, 12 denizcinin Kafkametler Gemisi'nde Karadeniz'de hayatını kaybettiğine vurgu yaptı. Yılmaz, "Doğum gibi hiç şüphesiz ölüm de haktır. Ve insanın kaderidir. İlahi takdire bir şey diyemiyoruz. Bunda bizi kedere gark eden daha çok üzüntüye boğan hadise hiç şüphesiz 7 kahraman denizcimizin naaşına ulaşılamamış olmamız. Eğer onların da naaşları bulunmuş olsaydı, bunu çok arzu eder çok murad ederdik. Aileleri mezarlarına arada gider Fatih okur, su döker, çiçek ekerlerdi. Bu durum bizi işin doğrusu derinden yaralıyor. Allah bir daha bu tür acıları yaşatmasın diyorum. Tüm şehitlerimize, denizcilerimize Rabbimden rahmet diliyorum" ifadelerini kullandı.
Tören, yapılan duaların ardından helva ikramı ile son buldu.













Otomobil ile belediye otobüsü çarpıştı: 3 yaralı

Sakarya'nın Adapazarı ilçesinde otomobil ile belediye otobüsü çarpıştı. Kazada toplam 3 kişi yaralandı

18.11.2026 14:10:00
İHA
 
Otomobil ile belediye otobüsü çarpıştı: 3 yaralı
Otomobil ile belediye otobüsü çarpıştı: 3 yaralı
Kaza, Milli Egemenlik Caddesi üzerinde meydana geldi. İ.A. idaresindeki 41 UP 745 plakalı otomobil U dönüşünün yasak olduğu yoldan dönüş yapmaya çalıştığı esnada C.Ö. idaresindeki 54 ZR 293 plakalı belediye otobüsü ile çarpıştı. Çarpışmanın etkisiyle otomobilde bulunan Ş.A. ile S.G. yaralanırken, otobüsteki 1 yolcu ise araçta savrularak hafif şekilde yaralandı.






Kaza nedeniyle otomobilin camları parçalanarak yola saçıldı. Durumun ihbar edilmesi üzerine olay yerine sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi. Otomobildeki 2 yaralı olay yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulans ile hastaneye sevk edildi.








Sürücüler ifadeleri alınmak üzere karakola götürülürken, kazaya ilişkin inceleme başlatıldı.






Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı

Eskişehir çevre yolunda yağış nedeniyle su birikintisine kapılarak kontrolünü kaybeden otomobilin karıştığı maddi hasarlı kazaya müdahale eden trafik polisi ile 4 kişi, kaza mahalline dalan başka bir otomobilin çarpmasıyla yaralanırken, kaza nedeniyle çevre yolu bir süre trafiğe kapatıldı

15.11.2026 07:01:00
İHA
 
Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı
Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı
Edinilen bilgiye göre, Y.T. idaresindeki 26 AIT 887 plakalı otomobil, yağış sonrasında çevre yolu Gündoğdu Mahallesi mevkiinde, Ankara istikameti Alpu Kavşağı alt geçidinde, iddiaya göre su birikintisine kapılarak kontrolden çıktı. Araç, sırasıyla Emir Buğra T. yönetimindeki 06 HA 5530 plakalı otomobile ve B.M. idaresindeki 33 BBB 071 plakalı tıra çarparak maddi hasarlı kazaya karıştı.






Olay yerine dalan araç trafik polisine çarptı

İhbar üzerine olay yerine trafik polisleri sevk edildi. Ekiplerin yolda güvenlik önlemi alıp müdahalede bulunduğu sırada, M.K. idaresindeki 26 AJB 619 plakalı otomobil önce dubalara, ardından kazaya müdahale eden trafik polisi Y.K.'ya ve son olarak 26 AIT 887 plakalı kazalı araca çarptı.









Trafik polisi dahil 5 kişi yaralı

Yaşanan zincirleme kazada, 26 AJB 619 plakalı araçta yolcu konumunda bulunan B.A. ile görevli trafik polisinin de aralarında bulunduğu toplam 5 kişi yaralandı.
 
Olay yerine çok sayıda sağlık ve polis ekibi sevk edildi. Çevre yolu trafiğe kapatılarak araçlar alternatif güzergahlara yönlendirildi. Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından kentteki çeşitli hastanelere kaldırıldı. Tedavi altına alınan yaralıların hayati tehlikelerinin bulunmadığı öğrenilirken, kazayla ilgili inceleme başlatıldı.
 
 







Olay anını anlatan ve kazaya karışan sürücü Emir Buğra T., "Orta şeritte gidiyordum. Otomobil, sol şeritte geliyordu. Ortalama hızlardaydık, 80-90 civarı. Köprünün altında aracı suya kaptırdı. Suya kaptırdıktan sonra orta şeritte bana vurdu, benden sekip tıra vurdu. Önümde araç vardı. Tıra vurduktan sonra refüje döndü, refüje vurdu. Sonra polis ekiplerini aradık, polis ekipleri geldi. Polis ekipleri geldikten sonra dubalarını koyduğu sırada tam aracın önüne geçtik, konuşacakken arkadan veya sonda otomobil geldi bir tane daha. Hem polis aracına hem bize vurdu" dedi.






Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı

Burdur'da iki grup arasında çıkan ve 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgayla ilgili gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden 1'i tutuklandı, 2'si adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı

14.11.2026 11:52:00
İHA
 
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Olay, geçtiğimiz gün Karasenir Mahallesi 26005 Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, henüz bilinmeyen bir nedenle iki grup arasında çıkan tartışma kısa sürede büyüyerek bıçaklı kavgaya dönüştü.






Kavgada S.Ç. (21), D.U. (19), H.D. (17) ve E.A. (24) yaralandı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılar, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.








Sopa ve bıçaklar ele geçirildi, 3 kişi gözaltına alındı

Olayın ardından bölgede geniş güvenlik önlemleri alan polis ekipleri, kavgayla ilgili soruşturma başlattı. Olayda kullanılan sopa ve bıçaklar ele geçirilirken, soruşturma kapsamında M.A., D.U. ve G.A. isimli şüpheliler gözaltına alındı. 






Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden M.A. tutuklanırken, D.U. ve G.A. adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.






Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı

Konya Ovası'nın yüksek kesimlerinde kar yağışının ardından yaşanan soğuk hava ve don olayının hububat ürünlerinde ciddi bir zarara yol açmadığı bildirildi. Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, özellikle buğday ve arpalarda yaprak uçlarında görülebilecek sararma ve siyahlaşmaların korkulacak bir durum olmadığını belirterek, "Çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil" dedi

14.11.2026 11:42:00
İHA
 
Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı
Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı
Konya Ovası'nda kış mevsiminin etkileri yüksek kesimlerde kendisini göstermeye başladı. Bazı bölgelerde kar yağışı görülürken, yüksek kesimlerdeki yağışın ardından Konya Ovası'nda da soğuk hava etkili oldu. Geçtiğimiz günlerde yaşanan don olayının özellikle yeni çıkış yapan hububatlarda oluşturabileceği zarar çiftçileri endişelendirirken, ZMO Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, mevcut durumun korkulacak boyutta olmadığını ifade etti.






"Hububatta şu anda telaş edilecek bir durum yok"

Hububat ekimlerinin büyük bölümünün tamamlandığını belirten Konya Şube Başkanı Kırkgöz, "Konya Ovası'nda kar yağışı yüksek kesimlerde kendisini gösterdi. Özellikle Antalya tarafında ve Afyon hattında bir kısım bölgelerde kar yağışı oldu. Bu kar yağışından sonra tabii, o yüksek kesimlerdeki kar yağışının ovaya bir soğuk hava dalgası getirdiğini biliyoruz. Geçtiğimiz günlerde bir don riski yaşadık. Şu anda hububat alanlarında yüzde 80 anlamında ekili işler tamamlandı. Yeşil mahsuller hasat ediliyor oralar, sulu alanlarda da ekili işler hasattan sonra devam edecek. Bu dönemde çıkmış olan hububatlarda, buğday ve arpalarda geçtiğimiz günlerde yaşanan don çok fazla bir zarar vermedi. Yaprak uçlarında birtakım siyahlaşmalar ve sararmalar söz konusu olabilir. Onlarda korkulacak herhangi bir sıkıntı yok. İlerleyen dönemlerde bu sararan kısımlar kuruyup dökülecek ve yerine yeni yapraklar çıkacak diyebiliriz. Şu anda çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil, donla ilgili" dedi.








"Mısırda hasat nemi 15 ve altında olmalı"

Mısırda hasat zamanlamasının ürünün değerini doğrudan etkilediğine dikkat çeken Kırkgöz, hasat neminin yüzde 15 ve altında olmasının üretici açısından önemli olduğunu belirterek, "Özellikle mısır bitkisinde şu anda hasadı tamamlanmamış mısırlar söz konusu tarlalarda. Bu ürünlerde de bu yıl nem problemi oldukça yüksek. Nemlerin düşme oranları çok yavaş. Şu anda çiftçilerimiz nemlerin yüksekliğinden kaynaklı ürünlerini hasat edemiyorlar. Bu don olayı mısır bitkisinde özellikle nemin biraz daha düşmesini sağlayacak. Bir yandan da mısır için mısır tarımı yapan, mısır üretimi yapan çiftçimiz için de bu don olayı olumlu oldu diyebiliriz. Mısırda önemli olan hasat nemi hasat neminin 15 ve altında olması çiftçilerimiz için ve alım yapan tüccarlar için makul değerler. O yüzden hasat neminin 15'e düşmesi beklenmeli mutlaka. Yüksek nemde hasat edilen mısırlar maalesef değerinde satılamıyor. Biraz daha düşük değerlerde satılıyor ama tabii, ilerleyen dönemlerde yağışlar da arka arkaya gelebilir. Çiftçilerimizin bunu dikkate alarak en makul dönemde, en uygun nemde hasatlarını gerçekleştirmelerini öneriyoruz. Çünkü yağmur yağdığı zaman maalesef tarlaya girip hasat sürecini tamamlayamayabiliriz. Ürünlerin tarlada kalması oldukça sıkıntı oluşturabilir. Çünkü yatmalar ve ürünlerdeki koçanların dökülmesi gibi, koçanların düşmesi gibi birtakım problemler söz konusu olabilir. Bu yüzden çok fazla yağışlara denk getirmeden bu aylarda artık mısırın nemi kaçtıysa, düştüyse hasadını gerçekleştirmelerini söyleyebiliriz" şeklinde konuştu.








"Kar yağmadan yaşanacak don zarar verebilir"

Hububat açısından ilerleyen dönemde yaşanabilecek don olaylarına da dikkat çeken Kırkgöz, kar yağışının koruyucu bir etki oluşturabileceğini söyledi. Kırkgöz, "Hububatta ilerleyen dönemlerde kar yağmazsa don olayı sıkıntı olabilir. İnşallah bu yıl kar yağışı da geçtiğimiz yıl gibi bereketli olur. Özellikle nisan yağışları oldukça iyiydi geçtiğimiz yıl. Bu yıl da kar yağışı iyi olursa, kar yağdıktan sonra don olayının olması hububatlarda herhangi bir sıkıntı yaşatmaz ama kar yağmadan, hububatların biraz daha büyüdüğü dönemde don olayı yaşanırsa o birtakım zararlar verebilir. Şu anda yeni çıkış yapan ürünlerde belki birtakım sıkıntılar olabilir ama çıkışını tamamlamış hububatlarda herhangi bir sıkıntı söz konusu değil. Yeni ekecek çiftçilerimizin şu anda ekmelerinde de herhangi bir mahsur söz konusu değil. Havaların soğuk gitmesi, ekili işlerle ilgili herhangi bir problem ortaya koymaz. Çiftçilerimiz, hububat ekimlerini yapmayan çiftçilerimiz, bu dönemde de yapabilirler" diye konuştu.




















Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı

Karabük merkezli 4 ilde düzenlenen operasyonda, firmaları 55 milyon TL zarara uğrattıkları tespit edilen 11 şüpheli yakalandı. Şüphelilerin, usulsüz çek bozdurma yöntemiyle yaklaşık 55 milyon TL'lik para trafiği oluşturdukları belirlendi

14.11.2026 11:39:00
İHA
 
Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı
Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı
Karabük Cumhuriyet Başsavcılığınca "nitelikli dolandırıcılık" ve "resmî belgede sahtecilik" suçları kapsamında yürütülen soruşturma çerçevesinde, İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şube Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı.






Bir ihbarı değerlendiren ekipler, Karabük'te faaliyet gösteren bir firmanın muhasebe çalışanının, 800 bin TL ile 1,5 milyon TL arasında değişen tutarlarda çekler düzenlediğini ve bu çekleri anlaşmalı olduğu faktoring çalışanları aracılığıyla usulsüz şekilde bozdurduğunu tespit etti. Elde edilen paraların farklı kişilerin hesaplarına gönderildiği ve şüpheliler arasında paylaşıldığı öne sürüldü.

Şüpheliler arasındaki yazışma ve sesli mesajların da soruşturma dosyasına girdiği öğrenilirken, incelemelerde ilk etapta yaklaşık 55 milyon TL'ye yakın para trafiği bulunduğu belirlendi. Soruşturma kapsamında firmaların toplam 55 milyon TL zarara uğratıldığı tespit edildi.

4 ilde eş zamanlı operasyon

KOM Şube Müdürlüğü ekiplerince 45 personelin katılımıyla aralarında faktöring çalışanlarınında bulunduğu Karabük, Ankara, İstanbul ve Bartın'da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda Karabük'te 6, Ankara'da 3, İstanbul'da 1 ve Bartın'da 1 olmak üzere toplam 11 şüpheli yakalandı.

Karabük Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamada, kent genelinde vatandaşların huzur ve güvenliğini tehdit eden suç ve suç odaklarıyla mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği bildirildi.



























Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi

Tekirdağ'ın Hayrabolu ilçesinde etkili olan şiddetli rüzgar, günlük yaşamı olumsuz etkiledi. Kuvvetli rüzgar sebebiyle ilçenin bazı noktalarında ağaçlar devrilirken, yetkililer vatandaşları dikkatli ve tedbirli olmaları konusunda uyardı

13.11.2026 14:12:00
İHA
 
Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi
Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi
Hayrabolu'da etkisini artıran kuvvetli rüzgar, ilçede çeşitli olumsuzluklara sebep oldu. Zaman zaman şiddetini artıran rüzgar nedeniyle bazı bölgelerde ağaçlar devrilirken, yaşanan olaylar vatandaşlarda tedirginliğe yol açtı.






Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Marmara Bölgesi için yaptığı kuvvetli rüzgar ve fırtına uyarısında, Tekirdağ genelinde rüzgarın saatte 60 ila 90 kilometre hızla esmesinin beklendiği bildirildi. Uyarıda, ağaç ve direklerin devrilmesi, çatı uçması ve ulaşımda yaşanabilecek aksaklıklara karşı dikkatli olunması istendi.








Yetkililer, kuvvetli rüzgarın etkisini sürdürmesi sebebiyle vatandaşların zorunlu olmadıkça riskli alanlarda bulunmamalarını istedi. Özellikle ağaçların, elektrik direklerinin, reklam tabelalarının ve çatıların yakınında durulmaması gerektiği vurgulandı.






Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı

Van'ın Gürpınar ilçesinde kar ve buzlanma nedeniyle yolda kalan çiftçiler, iş makinelerinin desteğiyle kurtarıldı

13.11.2026 13:58:00
İHA
 
Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı
Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı
Van'da geçtiğimiz günlerde etkili olan kar yağışı ve buzlanmaya karşı çalışmalar devam ediyor. Gürpınar ilçesine bağlı Sıcaksu Mahallesi yolundan ilçe merkezine gitmeye çalışan çiftçiler, kar ve buzlanma nedeniyle traktör ve römorklarıyla yolda kaldı. Durumun Kırkgeçit Şantiye Şefliğine bildirilmesi üzerine ekipler hızla harekete geçti.






Bölgeye sevk edilen iş makineleriyle başlatılan çalışma ile yolda kalan traktör ve tarım makineleri halat yardımıyla iş makinelerine bağlanarak bulundukları yerden çıkarıldı. Ekiplerin çalışmasıyla çiftçilerin ana yola güvenli şekilde ulaşmaları sağlandı.








Karla mücadele ekipleri, ayrıca Sıcaksu Mahallesi'ne bağlı Tüzek Mezrası yolunda da kar temizleme çalışması yaptı.

Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?

Türkiye’nin batı ve güney kıyılarında yaşayanların özellikle sonbahar ve kış aylarında yakından tanıdığı lodos, yalnızca bir rüzgâr türü değil; günlük yaşamı, deniz ulaşımını ve hatta insan sağlığını doğrudan etkileyen güçlü bir meteorolojik olaydır

13.11.2026 12:49:00
Hasan Gündoğdu
 
Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?
Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?
Halk arasında "lodosun gözü yaşlı olur" deyişiyle bilinen bu rüzgâr, hem getirdiği ılık hava dalgaları hem de zaman zaman felakete varan şiddetli fırtınalarla dikkat çeker.






Lodos Nedir?

Lodos, güney ve güneybatı yönlerinden esen, genellikle beraberinde ılık hava ve yağış getiren yerel bir rüzgâr türüdür. Adını, antik dönemde denizcilik kültüründen alan lodos, Türkiye'de özellikle Marmara Denizi, Ege kıyıları ve Akdeniz'in batısında etkili olur.

Özellikle İstanbul ve çevresinde deniz ulaşımını aksatması, soba zehirlenmelerine (karbonmonoksit) yol açması ve çatı uçmalarına neden olması nedeniyle "gözü yaşlı" ve tehlikeli bir rüzgâr olarak anılır.






Lodos Nasıl Oluşur?

Lodosun oluşumu, atmosferdeki basınç merkezlerinin konumuna ve hava kütlelerinin hareketine dayanan fiziksel bir süreçtir:

Basınç Farkı: Kuzey Afrika çölleri üzerinden veya Akdeniz havzasından gelen sıcak ve nemli hava kütleleri ile kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerinin karşılaşmasıyla basınç gradyanı oluşur.

Alçak ve Yüksek Basınç Etkileşimi: Genellikle ülkemizin batısında veya Balkanlar üzerinde etkili olan derin bir alçak basınç merkezi ile Doğu Avrupa ya da İç Anadolu üzerindeki yüksek basınç merkezi arasında kalan coğrafyada hava akımı başlar.

Kanal Etkisi ve Topoğrafya: Güney ve güneybatı yönünden esen bu hava akımı, Türkiye'nin dağ silsileleri ve boğaz coğrafyası (özellikle Çanakkale ve İstanbul boğazları gibi doğal koridorlar) nedeniyle sıkışarak hız kazanır. Dağ yamaçlarından aşağıya doğru inerken (Fön etkisi benzeri bir mekanizmayla) sıcaklığı daha da artar ve kurutucu, bunaltıcı bir karaktere bürünür.






Ülkemizde Son Zamanlarda Şiddetinin Artmasının Nedenleri Nelerdir?

Son yıllarda lodos fırtınalarının hem sıklığında hem de yıkıcı şiddetinde belirgin bir artış gözlenmektedir. Bu durumun arkasında yatan temel etkenler şunlardır:

İklim Değişikliği ve Küresel Isınma: Akdeniz havzası, küresel iklim değişikliğinden en hızlı etkilenen bölgelerin başında gelmektedir. Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi, atmosferdeki enerji miktarını artırarak daha güçlü alçak basınç sistemlerinin ve ani fırtınaların oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Jet Akımlarındaki Sapmalar: Atmosferin üst katmanlarında, yüksek hızlı rüzgâr tünelleri olan jet akımlarında son yıllarda görülen zayıflama ve dalgalanmalar, hava sistemlerinin daha uzun süre aynı bölgede takılı kalmasına veya çok ani, sert geçişler yapmasına neden olmaktadır.

Kentsel Isı Adaları ve Betonlaşma: Büyük şehirlerdeki yoğun betonlaşma ve dikey mimari, rüzgâr koridorlarını değiştirmekte ve rüzgârın sokaklar arasında sıkışarak (tünel etkisiyle) yerel olarak daha yıkıcı hamleler yapmasına yol açmaktadır.






Şiddetli Lodoslar İçin Ne Tür Önlemler Alınmalıdır?

Lodosun getirdiği tehlikeler (çatı uçması, ağaç devrilmesi, karbonmonoksit zehirlenmesi, deniz ulaşımının aksaması) can ve mal kaybına yol açabileceği için bireysel ve kurumsal düzeyde şu önlemlerin alınması hayati önem taşır:

Bina ve Çatı Güvenliği:

Binaların çatı kaplamaları, kiremitler ve baca şapkaları düzenli olarak kontrol edilmeli, gevşek malzemeler sabitlenmelidir.

Balkonlarda ve pencerelerde rüzgârın savurabileceği saksı, tabela, mobilya gibi eşyalar içeri alınmalıdır.






Karbonmonoksit (Soba ve Doğalgaz) Zehirlenmelerine Karşı:

Lodos, bacalarda geri tepmeye (ters akıma) neden olarak soba ve kombi gazlarının içeri sızmasına yol açar. Lodoslu havalarda sobalar yatmadan önce mutlaka söndürülmeli veya kontrollü yakılmalıdır.

Menfezler asla kapatılmamalı, evlerde karbonmonoksit dedektörleri kullanılmalıdır.

Ulaşım ve Trafik Tedbirleri:

Yüksek profilli araçlar (kamyon, tır, minibüs) ile motosiklet sürücüleri şiddetli lodos anlarında köprü ve viyadük geçişlerinde son derece dikkatli olmalı, zorunlu olmadıkça trafiğe çıkmamalıdır.

Ağaç ve reklam panolarının altında araç park edilmemelidir.

Deniz ve Hava Ulaşımı Planlaması:

Şehir hatları vapurları, feribotlar ve deniz otobüsleri fırtına uyarılarını dikkate alarak seferlerini önceden iptal etmeli veya güvenli limanlarda beklemelidir.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.