İnsan hayatı boyunca kazanmak ve kaybetmek arasında bir yolculuk yapar. Bazen yıllarca emek verdiği bir işi kaybeder, bazen çok sevdiği bir insandan ayrılır, bazen de gerçekleşmesini beklediği bir hayalinden vazgeçmek zorunda kalır. Böyle zamanlarda insan kendisine şu soruyu sorar: Gerçekten kaybettim mi, yoksa henüz farkına varamadığım başka bir kazancın kapısında mıyım?
Hayatın görünen yüzünde her kayıp bir eksilme gibi algılanır. Oysa insanın kazancı yalnızca sahip olduğu mallar, makamlar, imkânlar ve ilişkilerle ölçülmez. Bazen kaybedilen bir makam, insanı kibirden kurtarır. Bazen sona eren bir dostluk, gerçek dostluğun ne olduğunu öğretir. Bazen kaçırılan bir fırsat, insanı daha doğru bir yola yöneltir. Ancak burada önemli olan, her kaybı kendiliğinden hayır kabul etmek değil, yaşananlardan doğru dersler çıkarabilmektir.
Yüce Allah, Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyurur: "Olur ki bir şey sizin için hayırlı iken siz onu hoş görmezsiniz. Yine olur ki bir şey sizin için kötü iken siz onu seversiniz. Allah bilir, siz bilmezsiniz." (Bakara, 2/216).
Bu ayet, insanın sınırlı bakışıyla hayatın bütün hikmetini kavrayamayacağını hatırlatır. Bugün üzüntüyle karşıladığımız bir olayın gelecekte hangi sonuçlara vesile olacağını bilemeyiz. Bu nedenle insan, kayıplar karşısında ümidini yitirmemeli; sabır, akıl ve tevekkülle yoluna devam etmelidir.
Elbette her kayıp karşısında susmak, haksızlığa razı olmak veya mücadeleden vazgeçmek doğru değildir. İnsan hakkını aramalı, yanlışları düzeltmek için çaba göstermeli ve kaybettiklerini yeniden kazanmak için gayret etmelidir. Çünkü tevekkül, sorumluluktan kaçmak değil, üzerine düşeni yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakmaktır.
İnsanın en büyük kazancı ise geride bıraktığı iyiliklerdir. Mal, mülk, makam ve şöhret bir gün sona erebilir. Fakat gönüllerde bırakılan güzel izler, yapılan iyilikler ve insanlığa sunulan hizmetler yaşamaya devam eder. Bu düşünceyi "Selam Olsun" şiirimizde şöyle dile getirmiştik:
Sessiz duran kabirler birer birer dolacak
Saltanatın şöhretin sonunda yok olacak
İyilik yapanların hoş sedası kalacak
Selam olsun hidayet sesini duyanlara
Unutmayalım ki her kayıp gerçek bir kayıp, her kazanç da gerçek bir kazanç değildir. İnsan bazen dünyalık bir şeyini kaybederken ahlakını, irfanını ve vicdanını kazanabilir. Bazen de büyük kazançlar elde ederken insanlığından uzaklaşabilir. Asıl mesele, ömrümüzün sonunda neye sahip olduğumuzdan çok, nasıl bir insan olduğumuzdur. Çünkü dünyadan ayrılırken yanımızda götüreceğimiz en değerli kazanç, imanımız, güzel ahlakımız ve geride bıraktığımız hayırlı eserlerimizdir.
Hayatın görünen yüzünde her kayıp bir eksilme gibi algılanır. Oysa insanın kazancı yalnızca sahip olduğu mallar, makamlar, imkânlar ve ilişkilerle ölçülmez. Bazen kaybedilen bir makam, insanı kibirden kurtarır. Bazen sona eren bir dostluk, gerçek dostluğun ne olduğunu öğretir. Bazen kaçırılan bir fırsat, insanı daha doğru bir yola yöneltir. Ancak burada önemli olan, her kaybı kendiliğinden hayır kabul etmek değil, yaşananlardan doğru dersler çıkarabilmektir.
Yüce Allah, Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyurur: "Olur ki bir şey sizin için hayırlı iken siz onu hoş görmezsiniz. Yine olur ki bir şey sizin için kötü iken siz onu seversiniz. Allah bilir, siz bilmezsiniz." (Bakara, 2/216).
Bu ayet, insanın sınırlı bakışıyla hayatın bütün hikmetini kavrayamayacağını hatırlatır. Bugün üzüntüyle karşıladığımız bir olayın gelecekte hangi sonuçlara vesile olacağını bilemeyiz. Bu nedenle insan, kayıplar karşısında ümidini yitirmemeli; sabır, akıl ve tevekkülle yoluna devam etmelidir.
Elbette her kayıp karşısında susmak, haksızlığa razı olmak veya mücadeleden vazgeçmek doğru değildir. İnsan hakkını aramalı, yanlışları düzeltmek için çaba göstermeli ve kaybettiklerini yeniden kazanmak için gayret etmelidir. Çünkü tevekkül, sorumluluktan kaçmak değil, üzerine düşeni yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakmaktır.
İnsanın en büyük kazancı ise geride bıraktığı iyiliklerdir. Mal, mülk, makam ve şöhret bir gün sona erebilir. Fakat gönüllerde bırakılan güzel izler, yapılan iyilikler ve insanlığa sunulan hizmetler yaşamaya devam eder. Bu düşünceyi "Selam Olsun" şiirimizde şöyle dile getirmiştik:
Sessiz duran kabirler birer birer dolacak
Saltanatın şöhretin sonunda yok olacak
İyilik yapanların hoş sedası kalacak
Selam olsun hidayet sesini duyanlara
Unutmayalım ki her kayıp gerçek bir kayıp, her kazanç da gerçek bir kazanç değildir. İnsan bazen dünyalık bir şeyini kaybederken ahlakını, irfanını ve vicdanını kazanabilir. Bazen de büyük kazançlar elde ederken insanlığından uzaklaşabilir. Asıl mesele, ömrümüzün sonunda neye sahip olduğumuzdan çok, nasıl bir insan olduğumuzdur. Çünkü dünyadan ayrılırken yanımızda götüreceğimiz en değerli kazanç, imanımız, güzel ahlakımız ve geride bıraktığımız hayırlı eserlerimizdir.
Uğur Kepekçi / diğer yazıları
- Kayıp ve kazanç: Her kayıp gerçekten kayıp mıdır? / Hayatın içinden hikmete -8- / 20.11.2026
- Sevinç ve şükür: Nimeti tanımak ve kıymetini bilmek / Hayatın içinden hikmete -7- / 18.11.2026
- Acı ve olgunluk: İnsan acılarından nasıl öğrenir? / Hayatın içinden hikmete -6- / 17.11.2026
- Hikmet: Görünenin ardındaki anlamı keşfetmek / Hayatın içinden hikmete- 5- / 16.11.2026
- İrfan: Bilginin gönülde olgunlaşması / Hayatın içinden hikmete- 4- / 15.11.2026
- Aklın sorgulayan gücü: Düşünmek ve anlamlandırmak / Hayatın içinden hikmete -3- / 14.11.2026
- Tecrübenin dile geldiği yer: İnsan ve hayat / Hayatın içinden hikmete -2- / 13.11.2026
- Yaşanmışlığın ilmeklerinden hikmete / Hayatın içinden hikmete- 1- / 12.11.2026
- Geçmişten bugüne bir muhasebe -15- İman, nikâh ve aile: Geleceğe bırakacağımız en kıymetli miras / 11.11.2026
- Geçmişten bugüne bir muhasebe -14- Geleceğe bırakılan emanet / iman ve nikâh / 10.11.2026
- Sevinç ve şükür: Nimeti tanımak ve kıymetini bilmek / Hayatın içinden hikmete -7- / 18.11.2026
- Acı ve olgunluk: İnsan acılarından nasıl öğrenir? / Hayatın içinden hikmete -6- / 17.11.2026
- Hikmet: Görünenin ardındaki anlamı keşfetmek / Hayatın içinden hikmete- 5- / 16.11.2026
- İrfan: Bilginin gönülde olgunlaşması / Hayatın içinden hikmete- 4- / 15.11.2026
- Aklın sorgulayan gücü: Düşünmek ve anlamlandırmak / Hayatın içinden hikmete -3- / 14.11.2026
- Tecrübenin dile geldiği yer: İnsan ve hayat / Hayatın içinden hikmete -2- / 13.11.2026
- Yaşanmışlığın ilmeklerinden hikmete / Hayatın içinden hikmete- 1- / 12.11.2026
- Geçmişten bugüne bir muhasebe -15- İman, nikâh ve aile: Geleceğe bırakacağımız en kıymetli miras / 11.11.2026
- Geçmişten bugüne bir muhasebe -14- Geleceğe bırakılan emanet / iman ve nikâh / 10.11.2026
























































