logo
20 KASIM 2026

Sıfırlar artarken eriyen hayatlar: Emeklinin ve emekçinin dramı

20.11.2026 00:00:00
 

Türkiye'de ekonomik tartışmaların merkezinde uzun süredir maaşlara yapılan zam oranları ve tartışılan yeni rakamlar yer alıyor. 

Ancak sokaktaki vatandaşın, özellikle de yıllarını bu ülkeye vermiş emeklilerin yaşadığı gerçeklik, kağıt üzerindeki rakamların çok ötesinde derin bir geçim mücadelesine işaret ediyor. 

2002 yılında ortalama bir emekli maaşı asgari ücretin yaklaşık bir buçuk katı seviyesindeyken, günümüzde tablo tamamen tersine dönmüş durumda. 

Güncel verilerle asgari ücretin 28 bin TL, en düşük emekli maaşının ise 24 bin TL bandında seyrettiği bu düzende, asıl sorun hangi maaşın diğerinden yüksek olduğu değil, her ikisinin de temel insani yaşam standartlarının çok altında kalmasıdır. 

Yıllar içerisinde maaşlardaki sıfırlar ve rakamlar büyümüş gibi görünse de vatandaşın, memurun ve çalışanın satın alma gücü aynı hızla erimiştir.

Gerçek satın alma gücü

Ekonomide refahın gerçek ölçütü, banknotların üzerindeki rakamlar değil, o parayla mutfağa giren temel gıda ve ihtiyaç maddelerinin miktarıdır. 

2002 yılında bir emeklinin veya çalışanın aldığı maaşla kaç adet ekmek, kaç litre mazot, kaç kilogram et, buğday veya ayçiçek yağı alabildiği ile bugünkü tablo mukayese edildiğinde, alım gücündeki dramatik düşüş tüm çıplaklığıyla ortaya çıkmaktadır. 

Sendikaların ve ilgili kurumların açıkladığı açlık ve yoksulluk sınırları, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve insanca yaşayabilmesi için yapması gereken minimum harcamaları ifade eder. 

Siyasetçilerin zaman zaman başvurduğu "çay-simit" hesaplarının bile ötesine geçen bu kriz ortamında, bugün dört kişilik bir ailenin sadece en temel mutfak giderleri dahi tek başına açlık sınırını aşmaktadır. 

Yoksulluk sınırının 123 bin TL seviyelerine ulaştığı bir ortamda, rutin harcamaların yanı sıra geleceğe dair küçük bir birikim yapabilmek için bir haneye en az 150 bin TL girmesi gerektiği gerçeği, mevcut maaşların ne denli yetersiz kaldığını kanıtlamaktadır.

Milli gelir ve adaletsiz paylaşım çıkmazı

Makroekonomik verilere bakıldığında Türkiye'de 85-90 trilyon TL civarında devasa bir milli gelirden ve kişi başına düşen 20 bin dolarlık yıllık gelirden söz edilmektedir. 

Basit bir matematiksel hesapla, kişi başı 20 bin dolarlık yıllık gelir dört kişilik bir aileye uyarlanıp aylık bazda Türk Lirasına çevrildiğinde, ortalama bir haneye aylık yaklaşık 350 bin TL bir kaynağın girmesi gerektiği sonucu ortaya çıkar. 

Elbette serbest piyasa koşullarında bir holding sahibi ile bir memur veya asgari ücretli ailenin aynı gelire sahip olması beklenemez; ancak aradaki farkın bire on, bire yüz gibi devasa uçurumlara dönüşmesi toplumsal adaleti zedelemektedir. 

Ülkede aslında ciddi bir gelir üretilmekte, fakat bu kaynak tabana adil bir şekilde yayılmamaktadır. 

Mevcut kapitalist ekonomik düzen ve politikalar çerçevesinde ne iktidarın ne de ana muhalefetin yoksulluk sınırı üzerinde bir emekli maaşı vermesi mümkün görünmemektedir. 

Ancak Bağımsız Türkiye Partisi'nin (BTP) ortaya koyduğu ve dünya çapında yankı uyandıran Prof. Dr. Haydar Baş'a ait Milli Ekonomi Modeli, üretilen kaynağın adil dağıtılmasıyla vatandaşa yoksulluk sınırının üzerinde bir refah sunulabileceğini bilimsel olarak göstermektedir.

Kulislerde konuşulan beklentiler

Siyasi kısırdöngü tartışmalar manşetleri süslerken, halkın beklentileri de ne yazık ki mevcut ekonomik kıskacın etkisiyle giderek daralıyor. 

Vatandaşlar en verimli çağlarında alın teri dökerek ülke ekonomisine katkı sunan emeklilere devletin bir teşekkür borcu olduğunu vurgulasalar da, dile getirilen 60 bin TL ile 90 bin TL arasındaki makul beklentiler dahi mevcut şartlarda ulaşılması zor hedefler haline gelmiş durumda. 

Kulislerde hükümet kanadından önümüzdeki süreç için 35 bin TL veya 40 bin TL gibi rakamlar telaffuz edilse de, ufukta erken bir seçim görünmediği takdirde yapılacak en iyi iyileştirmenin 30 bin TL civarında kalacağı öngörülüyor. 

Gelir adaleti sağlanmadığı ve satın alma gücünü merkeze alan yapısal bir modele geçilmediği sürece, maaşlara yapılan her artış enflasyon karşısında erimeye mahkum görünmektedir.

 
Murat Çabas / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.