'MEM, tüm ülkelere ilham kaynağı olmalıdır'
24.02.2026 00:00:00
Viyana Teknik Üniversitesi'nde gerçekleşen 11. Uluslararası Milli Ekonomi Modeli Kongresi'nde tebliğ sunan bilim insanları, modeli birçok yönüyle ele aldılar.
Yaptıkları konuşmalarda, MEM'in gelir adaletini, üretim-tüketim dengesini, sürdürülebilir kalkınmayı sağladığını, mevcut modellerin çözemediği birçok sorunları yeni finansman kaynakları ve sosyal devlet perspektifiyle rahatlıkla çözebileceğini belirttiler. Sözü yine uzmanlarına bırakalım:
"MEM, ekonomik egemenliğin yeniden tesis edilmesini mümkün kılar"
Prof. Dr. Ahmet Hamdi, Kepekçi (İstanbul Yeniyüzyıl Üniversitesi – Türkiye):
"Milli Ekonomi Modeli, küresel iktisat sisteminin kronikleşmiş sorunlarına karşı geliştirilen bütüncül ve özgün bir yaklaşımı temsil etmektedir. Prof. Dr. Haydar Baş tarafından ortaya konulan bu model, yalnızca ekonomik büyümeyi değil; ekonomik bağımsızlığı, toplumsal adaleti ve üretim-tüketim dengesini birlikte ele almaktadır.
Modern iktisat teorilerinin çözmekte zorlandığı talep yetersizliği, gelir dağılımı adaletsizliği ve finansal bağımlılık sorunları, Milli Ekonomi Modeli'nde ortak bir zeminde ele alınmaktadır. Model, bu sorunların temelinde satın alma gücünün zayıflaması ve iç talebin sürdürülebilirliğinin kaybolması olduğunu ortaya koymakta; buna karşılık bütüncül ve sistemik çözümler önermektedir.
Modelin temel varsayımı açıktır: Üretim kapasitesinin varlığı tek başına refah üretmez; refah, toplumun geniş kesimlerine yayılan satın alma gücü ve bunun süreklilik kazanan iç talep yapısıyla mümkün olur.
Milli Ekonomi Modeli'ni küresel ölçekte önemli kılan husus, para ve finansman sorununa getirdiği yaklaşımdır. Model, devletlerin kendi emek ve üretimlerinin karşılığı olan parayı dış borçlanma yoluyla temin etmek zorunda bırakılmasını, çağdaş sömürü düzeninin temel mekanizması olarak tanımlar.
Buna karşılık milli para, senyoraj hakkı ve sosyal devlet ilkesi üzerinden kurulan yapı, ekonomik egemenliğin yeniden tesis edilmesini mümkün kılmaktadır."
MEM, gelecek nesillerin refahı için sürdürülebilir kalkınmayı sağlar
Prof. Dr. Ahmed İmran Hunjra (IPAG İş Üniversitesi, Paris, Fransa):
"Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli, ekonominin merkezine insanı ve tüketiciyi yerleştiren, gelir dağılımında adaleti ve tam istihdamı hedefleyen bir yaklaşım sunmaktadır. Modelin, 'kaynaklar sınırsız, ihtiyaçlar sınırlıdır' ilkesi, teknolojik yenilikler ve doğru politikalarla kaynakların verimli kullanımının mümkün olduğunu vurgular.
Bu perspektif, yapay zekanın çevresel izleme, karbon hesaplama ve sürdürülebilirlik raporlaması alanlarında yarattığı yeni imkanlarla uyum içindedir. Dolayısıyla teknolojik dönüşüm ile ekonomik adalet arasındaki ilişki, yeşil finansın etkinliği açısından belirleyici bir rol oynamaktadır.
Milli Ekonomi Modeli'nin sosyal devlet anlayışı, yeşil finans politikalarıyla mükemmel bir uyum içindedir. Devletin sıfır faizli finansman sağlama kapasitesi, yeşil dönüşüm projelerinin önündeki en büyük engeli ortadan kaldırabilir.
Gelecek nesillerin refahı için sürdürülebilir kalkınma zorunludur ve Milli Ekonomi Modeli, bu sürdürülebilirliği hem ekonomik hem de ekolojik boyutuyla ele alan bütüncül bir perspektif sunmaktadır."
"Milli Ekonomi Modeli, tüm ülkelere ilham kaynağı olmalıdır"
Prof. Dr. Şekip Sokoloviç (ASA Hastanesi, Sarabosna – Bosna Hersek):
"Hayatını insanı yaşatmaya adamış bir hekim olarak şunu söyleyebilirim ki; ekonominin merkezinde insan olmalıdır.
İnsanın ihtiyaçlarının görmezden gelindiği, küçük bir kesim her türlü imkana erişirken, insanların çoğunun sınırlı imkanlara sahip olduğu ve hatta bazı insanlar için parasızlığın yokluk, çaresizlik, açlık olduğu ve ilaca erişimin sağlanamadığı günümüzde, ekonomiye bambaşka bir bakış açısı getiren Prof. Dr. Haydar Baş'ın modeli yaşamın devamlılığı açısından oldukça önemlidir.
Paranın piyasadaki durumunu, vücuttaki kana benzetirsek; kanın kılcal damarlara ulaşamadığı bir bünye nasıl sağlıklı bünye olamazsa, paranın tüm halka ulaşamadığı bir ortamda da toplumlar sağlıklı olamaz.
Bu sebeple sosyal devlet projeleri ile toplumun her kesimine sahip çıkmayı taahhüt eden Milli Ekonomi Modeli, tüm ülkelere ilham kaynağı olmalıdır.
Murat Çabas / diğer yazıları
- ‘Bu gidişle rejim değişikliği ABD'de yaşanacak’ / 31.03.2026
- ‘Müslümana mezhebi, mazluma dini sorulmaz’ / 28.03.2026
- ABD, İran’la kara savaşı yapabilir mi? / 27.03.2026
- BBC muhabiri: ‘Kimse ABD ve İsrail’e güvenmiyor’ / 25.03.2026
- Trump yönetimi bu yılın sonunu göremez! / 24.03.2026
- Riyad’da toplandılar; ABD ve İsrail’i değil, İran’ı kınadılar! / 20.03.2026
- İran cephesi, savaşa nasıl bakıyor? / 19.03.2026
- Trump yönetimine ABD ve dünya genelinde güven yok / 18.03.2026
- ABD bataklığa saplandı, çıkış arıyor / 17.03.2026
- Netanyahu, Ben Gvir ve Mossad Başkanı öldü mü? / 14.03.2026
- ‘Müslümana mezhebi, mazluma dini sorulmaz’ / 28.03.2026
- ABD, İran’la kara savaşı yapabilir mi? / 27.03.2026
- BBC muhabiri: ‘Kimse ABD ve İsrail’e güvenmiyor’ / 25.03.2026
- Trump yönetimi bu yılın sonunu göremez! / 24.03.2026
- Riyad’da toplandılar; ABD ve İsrail’i değil, İran’ı kınadılar! / 20.03.2026
- İran cephesi, savaşa nasıl bakıyor? / 19.03.2026
- Trump yönetimine ABD ve dünya genelinde güven yok / 18.03.2026
- ABD bataklığa saplandı, çıkış arıyor / 17.03.2026
- Netanyahu, Ben Gvir ve Mossad Başkanı öldü mü? / 14.03.2026
