Milli Mücadele’de Balıkesir kongreleri

İzmir'in işgali sonrasında Balıkesir, Millî Mücadele'den başka çare görmeyenler için merkez olmuş; ilki 26-30 Temmuz 1919'da, ikincisi 10 Ekim 1919'da olmak üzere iki kongre ile millî tepkiyi duyurmuştur.

"Kongrede Balıkesir, Ayvalık, Soma, Akhisar, Bandırma, Edremit Redd-i İlhak Cemiyetleri temsilcileri toplandı.

Delegelerin 27'si mahalli müftü ve müderrislerden teşkil etmişti:

1- Keçizade Hafız Mehmet Emin Efendi-Balıkesir

2- Arabacızade Hacı Hafız Mehmet Efendi-Balıkesir

3- Beypazarlızade Hafız Mehmet Efendi-Balıkesir

4- Keşkezade Hacı Bahattin Efendi-Balıkesir

5- Müftü Hoca Mehmet Bey

6- Soma Müfti-i Sabıkı Osman Efendi-Soma

7- Soma Müftüsü İsmail Hakkı Efendi-Soma

8- Müderris Hüseyin Efendi-Kırkağaç

9- Müderris İbrahim Efendi-Fart Nahiyesi

10- Hafız Arif Efendi-Kepsut Nahiyesi

11- Abdulgafur Efendi-Giresun nahiyesi

12- Hafız Mehmet Efendi-Şamlı nahiyesi

13- Hafız Hamit Efendi-Ivrindi nahiyesi. 

Kararlara uyularak İngiltere, Amerika, Fransa, İtalya siyasî temsilciliklerine protesto notaları gönderildi.

Şu parçalar protesto bildirilerinden alınmıştır:

"Milletlerin hayat ve saadetleri namına savaş ettikleri bildirilen medeni devletlerin adalet hislerine itimat gösteren Türkler, dört senelik bir mütemadi mücadeleden sonra Cemiyet-i Akvam'ın yüksek fikirlerine itimat ederek (burada kast edilen Cemiyet-i Akvam Wilson prensipleri olsa gerektir) silahlarını teslim etmişlerdir."

"Anadolu Türk ve Müslümandır. Cihan sulhüne esas olan Wilson prensiplerine göre, Anadolu'nun hiçbir yeri, hiçbir yabancıya verilemez."

"Anadolu Türkleri yurtlarını kurtarıncaya kadar millî mücadeleye kesin olarak kararlıdırlar." 

Aynı tarihte Mustafa Kemal Erzurum'a varmıştır. 23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında kongreyi yapar.

Temmuzdaki bildiriden önce, İzmir'in işgali üzerine 16 Mayıs 1919'da Denizli Sarayköy'de işgali tel'in mitingi düzenlenmiştir.

Bu mitingde ilçe müftüsü Ahmet Şükrü Efendi (ki meclis açıldığında 1. dönem Aydın milletvekilliği yapacaktır) halka, İzmir'in kafir Yunanlılar tarafından işgal edildiğini, bu kafirlerin bulunduğu yerde namaz kılınamayacağını ve kılınmasının caiz olmadığını bildirerek düşmana karşı korunmasını istemiştir." (Prof. Dr. Haydar Baş Hoş Geldin Atatürk eserinden)