NATO ittifakında Trump çatlağı

Washington ile NATO'nun Avrupalı müttefikleri arasında görüş farklılıkları artıyor. Almanya bu konuda sorun yaşanan ülkelerin başında geliyor. Söz konusu görüş ayrılıklarının daha da büyümesi halinde NATO ittifakında büyük çatlak yaşanmasına sebep olabilir.
ABD Başkanı Trump'ın, Savunma Bakanı Mattis ve ekibine ABD nükleer yeteneklerine ilişkin yeni bir gözden geçirme dokümanı hazırlama görevi vermiş olması, Washington'un Avrupa'daki savunma garantilerinin geleceği bağlamında belirleyici olacak. ABD'nin alacağı karar Avrupa'nın savunmasında köklü değişikliklerin yaşanmasına neden olabilir.
Trump açıkça para istedi!
Geçen hafta Almanya Başbakanı Angela Merkel ile Beyaz Saray'daki görüşmelerinin ardından sosyal medyada görüşmeyle ilgili sıra dışı bir açıklamada bulunan ABD Başkanı Donald Trump, "Yalan haberlerden duymuş olduklarınıza rağmen, Almanya Şansölyesi Angela Merkel ile harika bir toplantı yaptım. Bununla birlikte, Almanya'ya sağladığı güçlü ve oldukça pahalı savunma için NATO ve ABD'ye büyük meblağlarda para ödenmek zorunda!" dedi.
ABD Başkanı Trump "Şansölye Merkel'e NATO'ya olan güçlü desteğimi, aynı şekilde NATO müttefiklerimizin savunma masraflarına adil payı ödemelerine ihtiyacımız olduğunu bir kez daha ifade ettim" diye konuştu.
Merkel de basın toplantısında Almanya'nın yüzde ikilik hedefe bağlı kalmayı sürdüreceğini belirterek "NATO'nun önemli rolünü bir kez daha teyit ettiği için Trump'a müteşekkir olduğunu" söyledi.
 2014 yılındaki NATO zirvesinde müttefik ülkelerin 2024'e kadar savunma harcalamalarını gayrisafi yurtiçi hasılânın (GSYH) yüzde 2'sine çekmesi kabul edilmişti.
Almanya'dan Trump'a yanıt
Almanya Savunma Bakanı Ursula von der Leyen ABD Başkanı Trump'ın Twitter paylaşımına yanıt verdi. Bakan Von der Leyen NATO'da bir borç hesabı olmadığını söyledi. ABD Başkanı Donald Trump Twitter hesabından Almanya'nın NATO ve ABD'ye sağladıkları savunma nedeniyle "büyük meblağlarda" para ödemek zorunda olduğunu yazmıştı.
Almanya Savunma Bakanı Ursula von der Leyen bu açıklamaya bir yanıt vererek "NATO'da borçların kayıtlı olduğu bir hesap yok. Önümüzdeki 10 yılın ortasında ulaşmak istediğimiz yüzde ikilik savunma harcamaları hedefini sadece NATO ile ilişkilendirmek yanlış" dedi.
Savunma harcamaları hedeflerin gerisinde
NATO'nun üye ülkelerin savunma ekonomisi yönetimlerine ilişkin stratejik çerçevesi, müttefiklerin savunma harcamalarının gayri safi yurtiçi hasılalarına (GSYH) oranının yüzde 2 olmasını, savunma harcamalarının en az yüzde 20'sinin askeri ekipmana ayrılmasını esas alıyor.
NATO Genel Sekteri Jens Stoltenberg, 13 Mart 2017 tarihinde ittifakın stratejik konularına ilişkin yıllık raporunu yayımladı. Birçok üye ülkenin 2024 yılı itibarıyla savunma harcamalarını NATO'nun kritik yüzde 2 hedefine çıkarmayı taahhüt ettiğini belirten bu rapor, 2015 yılına kıyasla Avrupalı üyeler ve Kanada'nın savunma harcamalarını yaklaşık 10 milyar dolar yükselterek, 2016 yılında yüzde 3.8 arttırdığını ortaya koydu.
Ayrıca, ittifakın 18 üyesinin savunma harcamaları içinde askeri ekipmana ayırdıkları bölümde iyileşme göstermesi ve 10 üye ülkenin yüzde 20 hedefine ulaşmış olduğu da kaydedildi. Bununla birlikte rapor 28 üyeli ittifakta, 2016 yılında, hem yüzde 2 hem de yüzde 20 hedefini aynı anda karşılayan sadece üç üye ülkenin bulunduğunu gösterdi.