NATO Zirvesi'nde neler konuşuluyor?

NATO'nun 55 yıllık tarihindeki 17. zirvesi dün İstanbul'da başladı.

İttifak üyesi 26 ülkenin ve NATO ile işbirliği yapan 20 devletin başkanları, başbakanları ve bakanları ile sivil ve askeri yetkililerini buluşturan zirve bugün sona erecek.

NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer'in konuşmasıyla başlayan ve Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in de açılış konuşmasını yaptığı zirvede, İttifak'a yeni katılan Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya'ya "hoş geldiniz" mesajları aktarıldı.

Zirvenin dün sabahki bölümünün ardından, NATO üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, dışişleri bakanları ve savunma bakanları, 3 ayrı çalışma yemeğinde bir araya geldiler.

NATO-Rusya Konseyi, dün dışişleri bakanları düzeyinde toplandı.

Topkapı Sarayı'nda yemek

Zirvenin ilk günü, Topkapı Sarayı'nda 800 kişinin katıldığı bir yemekle son buldu. NATO-Ukrayna Komisyonu'nun devlet ve hükümet başkanları düzeyindeki toplantısı ile başlayacak olan ikinci gün, İttifak üyesi ülkelerin ve işbirliği ortaklarının liderlerinin katılacağı Avrupa Atlantik Ortaklık Konseyi (AAOK) ile devam edecek. Zirve, çalışma yemeğinin ardından, yayımlanacak bir bildiri ve düzenlenecek basın toplantılarıyla son bulacak.

Gündemde neler var?

NATO zirvesinde, 2002 sonunda yapılan Prag zirvesinden bu yana çeşitli konularda kaydedilen ilerlemeler gözden geçiriliyor, İttifak'ın yeni görevleri tartışılıyor ve gelecekte yapılabilecekler belirleniyor.

Devlet ve hükümet başkanları, başta Afganistan ve Irak olmak üzere bazı önemli dosyaları ele alıyorlar. Gündem maddeleri arasında terörizme karşı mücadele, Balkanlar'da istikrar, NATO kuvvet yapılarının modernleştirilmesi, İttifak dışı ortaklarla işbirliğinin genişletilmesi gibi konular bulunuyor.

NATO ve BOP

Akdeniz ülkeleri (Tunus, Fas, Cezayir, Mısır, Moritanya, Ürdün, İsrail) ile 1994'te başlatılan bir süreç çerçevesinde diyalogu genişleten NATO, "İstanbul İşbirliği Girişimi" adı altında, Körfez ülkeleriyle (Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Umman, Kuveyt) iletişimi artırma hareketini başlatacak. ABD ve İngiltere'nin, genişletilmiş Ortadoğu projesi çerçevesinde önerileri doğrultusunda, söz konusu ülkelere savunma ve güvenlik alanında işbirliği olanağı sunulacak.

Rusya ile sıkıntılı ilişkiler

NATO-Rusya Konseyi varlığının ikinci yılını doldururken, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in İstanbul zirvesine davetleri reddetmesi, konsey bünyesindeki sıkıntıları gün ışığına çıkardı. NATO'nun genişlemesinin Rus kamuoyu ve siyaset dünyası tarafından olumsuz algılanması, bir "kırgınlık" kaynağı olarak gösteriliyor. Akdeniz'de, 11 Eylül'den sonra başlatılan NATO operasyonuna (Aktif Gayret) Rusya'nın 2 veya 3 gemi ile katılımına karar verilmesi öngörülüyor.