ÖZEL ANALİZ - Kabak TL'nin başına patladı
Türkiye'de Merkez Bankası'nın politika faizini aşağı indirmesiyle birlikte dengeler sarsıldı. Politika faizi inmesine indi ancak piyasadaki gerçek faizler, zamlar, döviz kurları fırladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dün akşam ve bugünkü, MHP Lideri Bahçeli'nin bugünkü konuşmalarıyla Dolar/TL 13.5 lirayı da geçti. Ülkede aklını oynatmayan kalmadı. Vatandaş ülkeyi yönetenlere 'Artık bi nefes alalım' diyor.
23.11.2021 17:22:00
ANALİZ
Türkiye, 2001 krizinde olduğu gibi karanlık günlerden geçiyor. Zifiri karanlık günler! Hadi 2001'de koalisyon hükümeti vardı, dönemin başbakanı Bülent Ecevit arabayı bilmeden duvara toslamıştı. Şimdi ise cumhurbaşkanlığı sistemi var, Cumhurbaşkanı Erdoğan arabayı bilerek duvara tosluyor! Dövizin fırlamasının, faizin zorla düşürmenin "istihdamı artıracağını, ekonomiyi büyüteceğini, enflasyonu dizginleyeceğini" düşünüyor. Ancak zorlamayla bu işlerin olmayacağı kesin... Ekonomide işler 'güven' kavramı ekseninde şekillenir.
Çok derin bir kriz yaşanıyor
Çeşitli kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre, Hükümet döviz kurlarının bir noktada duracağını sanıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, MHP Lideri Bahçeli'yi de bu noktada ikna etmiş görünüyor. Bahçeli iktisatçı ancak ikna olmuş ki partisinin grup toplantısında hükümete desteğini yineledi ve sorumluluğa ortak olduğunu söyledi. Oysa kendileri 2001 krizinde Başbakan Yardımcısıydı. Bu işlerin nasıl kontrolden çıkacağını Türkiye'de en iyi bilen isimlerden biri olmalı! Bahçeli, o krizden 16 ay sonra 2 Temmuz 2002'de erken seçim çağrısı yapmıştı. MHP aynı yıl yapılan seçimde fatura ödemişti ancak esas faturayı Başbakan Ecevit'in partisi DSP tediye etmişti!
Dolar durmaz!
Öte yandan Türkiye'de tecrübeler gösteriyor ki, bu ülkede her şey durur, döviz durmaz! 1980 yılında 1 dolar 70 TL idi, 2001 yılı Ağustos ayında 1 Dolar 1 milyon 680 bin liraya fırlamıştı. 2001 yılı Şubat ayı başında ise 1 dolar 680 bin liraydı! Ocak 1980'den Ağustos 2001'e tam 24 bin kat artan dolar, Şubat 2001'den Ağustos 2001'e yani 6 ayda 2.5 kat artmıştı. Bugün 13.5 TL olan doları bu ülkede 20 liraya, hatta 30, 40, 50 liraya alacak insan da vardır. Nitekim Lübnan, İran'da öyle oluyor. Serbest piyasa ile dövizin serbest alınıp satıldığı piyasa arasında 5-6 kat fark var!
Dolar durmaz!
Öte yandan Türkiye'de tecrübeler gösteriyor ki, bu ülkede her şey durur, döviz durmaz! 1980 yılında 1 dolar 70 TL idi, 2001 yılı Ağustos ayında 1 Dolar 1 milyon 680 bin liraya fırlamıştı. 2001 yılı Şubat ayı başında ise 1 dolar 680 bin liraydı! Ocak 1980'den Ağustos 2001'e tam 24 bin kat artan dolar, Şubat 2001'den Ağustos 2001'e yani 6 ayda 2.5 kat artmıştı. Bugün 13.5 TL olan doları bu ülkede 20 liraya, hatta 30, 40, 50 liraya alacak insan da vardır. Nitekim Lübnan, İran'da öyle oluyor. Serbest piyasa ile dövizin serbest alınıp satıldığı piyasa arasında 5-6 kat fark var!
Onun için buğdaydan ayçiçek yağına, makine parçasından petrole, doğal gazdan arpaya kısaca A'dan Z'ye ithalata bağlı olduğumuz bir ülkede döviz kurlarıyla bu kadar oynamak, ateşle oynamaktan daha risklidir. Ağılın kapılarını açıp kurtların içeri dalmasına izin vermektir.
Bedeli kim ödeyecek?
Her ekonomik krizde olduğu gibi bedeli vatandaş öder. Raydan çıkmış döviz kurları 'kıtlık' demektir. Lübnan halkı bunu yaşıyor. Akaryakıt, ilaç, yiyecek yok... Her şey yok olur bir anda. Dün birçok işletme dövizle mal satışına başladı. Kurları dikkate alarak değil, bizzat dövizle mal satışı yaptı. "Doları getir, malını al" devri başladı ülkemizde. Türkiye'de kurun ateş topuna dönmesine müdahale eden hiç bir kurum yok. Ne Merkez Bankası, ne kamu bankaları, ne bakanlar müdahil oluyor! Ülke yanıyor ancak itfaiye yok!
