Perakendede satışlar çakıldı

Yaz sezonunu genel olarak verimli geçiren organize perakendenin adet satışlarında Eylül ayında başlayan daralma Ekim'de de devam etti. Gıda dışı ürünlerin satışında üst üste iki aydır görülen küçülme, perakende çevrelerinde önümüzdeki dönem için alarm işareti olarak yorumlandı.
Birleşmiş Markalar Derneği'nin (BMD) üyeleri arasında yaptığı Ekim ayı anketinin sonuçları kamuoyu ile paylaşıldı. Anketi değerlendiren BMD Başkanı Sinan Öncel, sonuçları 2024 için 'erken uyarı' şeklinde algıladıklarını söyledi.


Gıda dışında vatandaş kemer sıkıyor


"Eylül ile karşılaştırdığımızda markalarımızın yüzde 54'ünün Ekim ayında adet satışları düşerken sadece yüzde 38'inin artırdığı görülüyor" diyen Öncel, şöyle devam etti: "Ekim ayındaki daralma tek başına çok anlamlı olmayabilir. Ancak Eylül'de de üyelerimizin yüzde 71'i adet satışlarının düştüğünü beyan etmişti. Yani kötü geçen Eylül'e göre adet satışlarının daha da azaldığı bir Ekim'i geride bıraktık. Doğrusunu söylemek gerekirse bu tablo bizim için sürpriz olmadı. Alım gücündeki daralma nedeniyle insanlar giyim ve ayakkabı gibi zorunlu olmayan gıda dışı ihtiyaç alışverişlerinde kısıntıya gidiyor. Nitekim anketlerimizde bu sonucu net bir şekilde görebiliyoruz. Okul alışverişinin yapıldığı Eylül ayında hazır giyim markalarımızın yüzde 82'sinin adet satışları Ağustos'a göre düşmüştü. Eylül'deki bu büyük kan kaybına rağmen Ekim ayında da hazır giyim markalarımızın yüzde 70'inin satışlarında gerileme var. Ayakkabıda da hemen hemen benzer bir tablo ile karşı karşıyayız. Tabloyu perakende için bir 'erken uyarı' olarak algılıyoruz. İndirim kampanyaları sayesinde Kasım'ın ilk yarısında bazı kategorilerde kısmi bir hareketlilik gözlemledik. Yılbaşı alışverişi ile Aralık'ı da bir şekilde atlatırız ancak yılbaşı sonrası için perakendeciyi artan maliyet ve sabit giderler endişelendiriyor."


En büyük sorun fahiş kira artışları


Organize perakendenin güncel konularına da değinen Sinan Öncel, BMD üyelerinin yüzde 85'inin fahiş kira artışı taleplerinden şikâyetçi olduğunu vurguladı. 10. uzama yılını dolduran kontratlarda 6-7 kata varan kira artışı talepleriyle karşı karşıya kaldıklarına dikkat çeken Öncel, şöyle devam etti: "Kira bizim için en büyük maliyet kalemlerinden biri. Enflasyonla topyekûn mücadele için öncelikle kira dahil tüm maliyetlerdeki artışı dizginlemeliyiz. Bizim bu konudaki önerimiz belli. Tıpkı konutlarda olduğu gibi işyeri kiralarının artış oranına da bir üst sınır getirilebilir. Bu oran yıllık enflasyonun yüzde 50-60'ı kadar olabilir. Mülk sahibinin kaybı da gelir ve kurumlar vergisi indirimleriyle telafi edilebilir. Önerimizi Ticaret Bakanımızın İstanbul'da STK başkanları ile yaptığı toplantıda bir kez daha dile getirdik. Biz çözüm konusunda umutluyuz. Aksi takdirde yılbaşından sonra fahiş kira artışı talep edilen verimsiz mağazaların kapatılması gibi bir durumla karşı karşıya kalabiliriz." AHMET TURAN YİĞİT