Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) yönelik soruşturmalara ilişkin, bazı yayınlarında küfür ve hakaret içerikli ifadelere yer verdiği, ayaklanma çağrılarında bulunulduğu belirlenen SZC, Tele1, Halk ve NOW TV kanallarına üst sınırdan para cezası, 5 program durdurma ve 10 gün süreyle yayın durdurma yaptırımlarını uyguladı.

RTÜK'ten yapılan yazılı açıklamaya göre, bugün gerçekleştirilen Üst Kurul toplantısında yayın ihlalleri ele alındı, İBB'ye yönelik yürütülen "terör" ve "yolsuzluk" soruşturmasıyla ilgili yayın ihlalleri hakkında RTÜK izleme uzmanlarının hazırladığı raporlar değerlendirildi.

Değerlendirmeler doğrultusunda SZC TV'nin "Nokta Atışı" ve "Öncesi Sonrası", Tele1'in "Sabah Pusulası" ve "Haber 13", NOW TV'nin "Orta Sayfa", Halk TV'nin "Gündem Özel" ve "Haberler" programlarına ceza verildi. Akıllı TV ise "Tele Alışveriş" programı nedeniyle yaptırıma uğradı.

Yaptırımlar, devlet büyüklerine, kamu görevi yürüten kurum ve temsilcilerine, hakimlere ve savcılara, emniyet güçleri ve kolluk kuvvetlerine hakaret edilmesi, halkın sokağa davet edilerek ayaklanma çağrılarında bulunulması, yerli markaların hedef gösterilmesi, soruşturmayla ilgili adli makamlara güvenin azaltılması ve bu makamların baskı altına alınmaya çalışılması gibi gerekçelerle verildi.

Küfür ve hakaretlerin canlı yayınlandığı tespit edildi

RTÜK izleme uzmanlarınca yapılan incelemelerde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ailesi ve merhume annesine yönelik küfür ve hakaretlerin canlı yayınlandığı, MHP lideri Devlet Bahçeli'nin sağlık durumuyla ilgili incitici ve alay edici yorumlar yapıldığı belirtildi.

Ayrıca, kamu görevi yapan kurumlara ve temsilcilerine, hakimlere ve savcılara, emniyet güçlerine ve kolluk kuvvetlerine yönelik hakaret içerikli ifadeler kullanıldığı kaydedildi.

İncelemelerde, program konuklarının halkı, özellikle de üniversite öğrencilerini sokağa davet ederek ayaklanma çağrılarında bulunduğu, demokrasilerin gereği seçimlerin itibarsızlaştırıldığı, canlı yayınlarda illegal örgütlerin sokak hareketlerini isteyen, küfür ve hakaret içerikli slogan ve pankartlarının sık sık gösterildiği tespitlerine yer verildi.

Devam eden soruşturmayla ilgili olarak yorumcuların, yargı makamları hakkında "Suç uydurmaya çalışıyorlar.", "Burnunu sürtelim bakalım nasıl oluyormuş." şeklinde sözler kullandıkları belirlendi. Bu ifadelerin, adli makamlara güveni azaltmaya ve bu makamları baskı altına almaya yönelik olduğu değerlendirildi.

Yerli markalara boykot çağrısı

RTÜK izleme uzmanlarınca hazırlanan raporda, CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in yerli markalara yönelik boykot çağrısının canlı yayınlarla verildiği, hedef gösterilen markaların itibarlarının, marka değerlerinin ve ekonomiye katkılarının olumsuz etkilendiği belirtildi.

Raporda, canlı yayınların izleyicilere anlık bilgiler sunmanın yanı sıra kullanılan dilin toplumsal algıyı şekillendirme açısından büyük sorumluluk taşıdığı vurgulandı.

Özellikle toplumu birleştiren, sosyal barışı pekiştiren bir dil kullanmanın medya kuruluşlarının görevleri arasında olduğu belirtilen raporda, yayıncıların toplumu bölücü veya kutuplaştırıcı ifadelerden ve nefret söylemlerinden uzak durmasının, sorumlu yayıncılık açısından önemli olduğu ifade edildi.

Lisans almazlarsa erişime kapatılacaklar

Üst Kurul toplantısında, YouTube kanalı üzerinden yayın yapanlara yönelik de karar alındı.

Kararda, Fatih Altaylı ve İlker Canikligil'in YouTube kanallarıyla ilgili 72 saat içerisinde lisans almaları gerektiği, alınmadığı takdirde kanallarına erişim engeli istenileceği bildirildi.

Üst Kurul tarafından izleme uzmanlarınca hazırlanan raporlar doğrultusunda, 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinde yer alan "Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz." hükmünün ihlali nedeniyle "H Halk" ve "Tele1" logolu yayıncılara üst sınırdan idari para cezası ile 5 program durdurma, "SZC" logolu yayıncıya ise 10 gün yayın durma cezası verildi. İhlallerin üçüncü kez tekrar etmesi durumunda lisans iptali cezası uygulanacağı kaydedildi.

Benzer şekilde "İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırlarını aşarak küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez.", "Hukukun üstünlüğü, adalet ve tarafsızlık esasına aykırı olamaz." hükümlerinin ihlali nedeniyle "NOW", "H Halk", "SZC" ve "Tele 1" logolu yayıncılara üst sınırdan idari para cezası kesildi.

Akıllı TV'ye ise bir yıl içerisinde ikinci kez sağlık beyanı ile ürün satışı yaptığı için 10 gün süreyle yayın durdurma müeyyidesi uygulandı.