"RUMELİ, gittiğimiz sürece bizimdir"

Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği tarafından düzenlenen Bâbıâli Sohbetleri’nde konuşan yazar Halil Delice, kâh türküler, kâh acılı hikâyeler, kâh yürek yakan hâtıraları ile Osmanlı’nın “Kızıl Elma”sı Balkanlar’ın hüzün, acı ve dehşet yüklü hikâyesini dinleyicilerle paylaştı. Balkan Harbi’nin tarihimizin utanç verici bir sayfası olduğunu kaydeden delice şunları söyledi: “Acılı ve ağlanası bir sayfadır üstelik. Ancak ağlamanın yanında ibret de almak lâzım. Bu harbi anlamak, bugün Güneydoğu’da yaşanan ayrışmaları da daha doğru değerlendirmek anlamına gelir. 1980’lerden bu yana Rumeli kültürü ile daha yakından ilgileniyorum. Buradan bir şeyi çok iyi anlıyorum ki, millet olarak göçü hep çok sevmişiz. Göç demek, bizim nazarımızda ‘vatan tutmak’ demekti. Tarihte çok kısa bir zaman içinde Doğu’dan Batı’ya bu kadar uzun mesafeler kat eden başka bir millet yoktur. Oğuz Kağan’ın öğüdü ile dünyanın tamamını Türk yurdu olarak görmüş, mesken edinmek ve ‘şenlendirmek’ üzere yerimizi belirlemişizdir.” Delice şöyle devam etti: “Rumeli’de elimizden çıkan ilk toprak Budin’dir. Kanunî Sultan Süleyman ‘Burası gaziler diyârıdır beyim burda gayrolmaz / Burda gayreylenin akıbeti hayrolmaz’ demiştir ve haklı çıkmıştır. 1829 yılında Rusya’nın Edirne’yi zapt etmesi ile olaylar devam etmiştir. Batı her alanda önümüze geçince Balkanlar’daki göçler hız kazandı. Oysaki biz insanlığın son adasıyız. Bizim insanlığa söyleyecek çok sözümüz var hâlâ. Biz gariplerin, mazlumların sığındığı liman olmuşuzdur ve olmaya devam ediyoruz. Günümüzde Balkanlar’da adacıklar halinde yaşayan soydaş ve dindaşlarımız her an göç için tetiktedir. Savaşlar Rumî 1293’te başladığından 93 Harbi olarak anılır. Türk ve Osmanlı’nın yaşadığı tarihindeki en büyük katliamdır. Abdülaziz Han’ın şehit edilmesiyle Rus orduları Tuna boylarına konuşlanmaya başladı. Çarın talimatı gereği, dehşet havasında ve taş üstünde taş bırakmayıncaya dek savaştılar. Geriden gelen Sırp ve Bulgar çeteler olunca göç yolları kıldan ince kılıçtan keskindi. Yaşlı erkekler, kadınlar, bacılar, yavrusunu kaybeden anneler, annesini kaybeden yavrular… Bugün bile ayrılıklar, kavuşmalar devam ediyor. Cumhuriyet tarihi boyunca göçler devam etti.” (KÜLTÜR SERVİSİ)