YENİ MESAJ / DETAY HABER

Rusya'dan satın alınan S-400 Hava savunma sistemleri, Suriye krizinde terör örgütü PYD/YPG anlaşmazlığı, terör örgütü FETÖ'nün elebaşı Fetullah Gülen'in Türkiye'ye iade edilmemesi başta olmak üzere çok sayıda çetrefilli sorunla boğuşan Türkiye ile ABD arasındaki gerilimli ilişkilere, ABD'de Kongre'nin üst kanadı Senato'nun aldığı Ermeni yanlısı karar tuz biber ekti.

1915 Ermeni olaylarını "soykırım" olarak tanıyan karar tasarısını kabul eden ABD Senatosu, adeta Ermenistan Senatosu gibi davrandı.

Demokrat Partili New Jersey Senatörü Bob Menendez ve Cumhuriyetçi Texas Senatörü Ted Cruz tarafından sunulan söz konusu tasarıya ilişkin Senato Genel Kurulunda yapılan oturumda, kurulda hazır bulunan senatörlerden oylamaya karşı çıkan olmadı.

Senatonun bu konudaki görüşünü yansıtan bir düzenleme olan karar tasarısının, yasal olarak herhangi bir bağlayıcılığı bulunmuyor. Ermeni Soykırımı'nı resmi olarak tanıyan söz konusu yasa tasarısı daha önce 3 kez Cumhuriyetçi senatörlerin karşı oyuyla engellenmişti.

ABD Senatosunda yapılacak tasarı oylamalarında herhangi bir senatör, karşı görüş bildirerek oylamayı engelleyebiliyor. 29 Ekim'de Temsilciler Meclisi Genel Kurulunda yapılan oylamada da 11 "hayır" oyuna karşılık, 405 "evet" oyu ile 1915 olaylarını "soykırım" olarak tanıyan bir karar tasarısı kabul edilmişti.

Paşinyan minnettar oldu

ABD Senatosu'nun kararı Ermenistan'da sevinçle karşılandı. Skandal karardan dolayı ABD yönetimine teşekkür eden Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD Senatosu'nun 1915 Ermeni olaylarını 'soykırım' olarak tanıması kararını sözde 'adalet ve hakikatin zaferi' olarak nitelendirdi.

"Dünyanın dört bir yanındaki Ermeni halkı adına bu dönüm noktası niteliğindeki karar için Kongre'ye derin şükranlarımı sunuyorum"  diyen Paşinyan, kararın '20. yüzyıldaki ilk 'soykırımın' kurbanı 1.5 milyon kişinin anısına yönelik bir saygı ifadesi ve olanların tekrarlanmasını önlemek adına atılmış cesur bir adım' olduğunu iddia etti.

'Siyasi bir gösteri'

ABD Senatosunun söz konusu kararına Türkiye'den tepkiler büyük oldu. ABD'nin Ankara Büyükelçisi David Satterfield, skandal karara ilişkin Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal, ABD Senatosunda Ermeni tasarısı ile ilgili Bakanlığa çağrılan ABD Büyükelçisi Satterfield'e, Türkiye'nin karara karşı tepkisini iletti.

TBMM'de bulunan dört parti, AK Parti, CHP, MHP ve İYİ Parti ABD Kongresinin kararı kınadı. Karara Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, "siyasi bir gösteriden ibarettir.

Hukuki bağlayıcılığı ve geçerliliği yoktur" sözleriyle tepki gösterdi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun da ABD Senatosu'nun 'Ermeni soykırımı' tasarısını kabul etmesine sosyal medya üzerinden tepki gösterdi.

Altun, "Kabul edilen Ermeni yasa tasarısı ikili ilişkilerimizi tehlikeye atmaktadır. Yaptırımlar ve tehditler ulusal güvenlik çıkarlarımızı korumaktan vazgeçiremeyecek. Tarih, bu kararları ABD Kongresi'nden bazı üyelerinin Türkiye'ye karşı sorumsuz ve akılcı olmayan eylemleri olarak görecek. İki ülke arasında uzun süreli bir hasara neden olmaktan sorumlu taraf olarak tarihe geçecekler" ifadelerini kullandı.

Cumhuriyet Halk Partisi de ABD Senatosu'nun kararına tepki gösterdi. CHP Genel Başkan Yardımcısı Ünal Çeviköz konuya ilişkin yaptığı açıklamada tasarının kabulünün kınadı ve kararın endişe ve üzüntüyle karşılandığını dile getirdi.

Çeviköz açıklamasında "12 Aralık 2019 tarihinde, ABD Senatosu'nun 1915 olayları ile ilgili olarak hazırlanan karar tasarısını kabulü Türkiye ile ABD arasındaki ikili ilişkilerde onarılması güç izler bırakacak ve tarihsel bir kırılma yaratacak nitelikte olup tarafımızdan derin bir endişe ve üzüntüyle karşılanmıştır" ifadelerini kullandı.

Türkiye'den gelen üst düzey tepkilerden sonra bir açıklama yapma gereği duyan ABD'nin Ankara Büyükelçiliği, Washington'un Ermeni tasarısı konusunda pozisyonunun değişmediği ifade edildi.

ABD'nin Ankara Büyükelçiliğinden bir yetkili, ABD Senatosunun 1915 Ermeni olaylarını "soykırım" olarak tanıyan karar tasarısını kabul etmesi hakkında açıklamada bulundu. Açıklamada, "Yönetimin pozisyonu değişmemiştir.

Görüşlerimiz Başkan'ın geçen Nisan ayında yaptığı son açıklamasında yansıtılmıştır" ifadesi yer aldı. ABD Başkanı Donald Trump, 1915 olaylarına dair 24 Nisan'da yaptığı açıklamada "soykırım" ifadesini kullanmamış, bunun yerine Ermenice "Büyük Felaket" anlamına gelen "Meds Yeghern" ifadesine yer vermişti.

Şimdi ne olacak?

ABD'de Kongre'nin üst kanadı Senato'nun kararından önce Kongre'nin altı kanadı olan Temsilciler Meclisi de 1915'te yaşananları soykırımı olarak tanıyan bir yasayı onaylamıştı. Bu kararların yasal olarak herhangi bir bağlayıcılığı bulunmuyor.

Ancak bağlayıcı olması için tasarının bundan sonraki süreçleri de tamamlaması gerekiyor. Bundan sonra iki meclisten geçen metinlerin ortaklaştırılması ve ABD Başkanı Trump'a sunulması bekleniyor.  Trump'ın yasayı onaylaması durumunda ABD Ermeni Soykırımı'nı resmen tanımış olacak.

Veto etmesi halinde ise Kongre'nin iki kanadında da üçte iki çoğunluk sağlanması durumunda yasa tekrar Trump'a gönderilebiliyor.

Ermeni iddialarını hangi ülkeler tanıdı?

"Ermeni soykırımı" iddialarını resmen tanıyan ülke sayısı 31'e ulaşmış durumda. Bu ülkeler; Almanya, Arjantin, Avusturya, Belçika, Bolivya, Brezilya, Bulgaristan, Kanada, Şili, Kıbrıs Rum Yönetimi, Çekya, Ermenistan, Fransa, Yunanistan, İtalya, Libya, Litvanya, Lübnan, Lüksemburg, Hollanda, Paraguay, Polonya, Portekiz, Rusya, Slovakya, İsveç, İsviçre, Suriye, Vatikan, Venezuela ve Uruguay.

Bu 31 ülkenin dışında birçok ülke de farklı seviyelerde "Ermeni soykırımı" iddialarını tanıdı. ABD'de de 50 eyaletten 49'u 1915'te yaşananları "Ermeni soykırımı" olarak kabul etti.

AŞAĞIDAKİ VİDEOLAR İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: