logo
23 NİSAN 2024

Söylemde istikrar fiiliyatta devalüasyon

20.11.2016 00:00:00
Dolar 3,40 TL'nin üzerine çıkınca piyasaları bir telaş almaya başladı.
Nasıl olsa düşer diye düşünenler, bırakın düşmeyi rekorlar kırmaya başlayınca tedirginlik had safhaya çıktı. TL dolar karşısında Ekim başından bu yana yüzde 13, son bir hafta içinde de yüzde 5 değer kaybetti. Fiili bir devalüasyon yaşanıyor.
Yapılan araştırmalarda, bundan 3 yıl önce hükümetin, hazırladığı 10. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda döviz kurunun 2018 yılında 1.97 olacağını öngördüğü hesaplandı.
Ama evdeki hesabın çarşıya uymadığı, karşılaşılan kur tablosunun hedeflenilenin neredeyse 2 katına yakın olduğu gözlemlendi.
Bu tablo karşısında hükümetin "Gereken tedbirler alınacaktır", "Ekonomi ile ilgili herhangi bir endişeye mahal yok" tarzındaki açıklamaları dikkat çekiyor.
Her ne kadar siyasilerimiz, ekonomi istikrarlı gözüksün diye doları, yıllardır baskılayıp, darbe girişimi, terörle mücadele, ABD ve AB ile yaşanan gerilimler gibi birçok bahanelere sığınarak kademeli ve kontrollü olarak normal seviyesine yükseltmeye çalışsalar da, kur artışının reel ekonomideki zararlarının üstünü örtemeyeceklerdir.
Dolardaki bu astronomik artış sadece söylemlerle gizlenmiyor elbette ki? Gündem değiştirme nevinden çıkartılan ve çok tartışılan yasalar da dikkat çekici?
Doların ateşinin bu derece yükselmesi ve piyasalarda yaşanan hareketlenme zincirleme bir reaksiyonun yaşanacağını net olarak gösteriyor. Daha önce yazdığım "Doların ateşi" başlıklı yazımda dolar artışının ne anlama geldiğini anlatmaya çalışmıştım.
Özetle ifade etmek gerekirse, dolar kurundaki artış; borçların artması, maliyetlerin artması, ürün ve hizmet fiyatlarının artması, şirketlerin zarar etmesi, fabrikaların kepenk kapatması, işsizliğin artması, ekonomik daralma, vatandaşın gelirinin daralması, elektrik, su, doğalgaz giderlerinin artması, vergi ve cezaların artması vs. anlamına gelmektedir.
Piyasalarda zam hazırlıkları daha şimdiden başlamış durumda?
Zam konusunda ilk sırada beyaz eşya ve televizyon gibi tüketici elektroniği ürünleri var. 
Şirketlerin yöneticileri 'acil durum' toplantısı yaparak, fiyatları yeniden belirliyor. Sektör yetkililerinin ortak görüşü ise Aralık ayı itibariyle tüketicilere zamlı fiyatların yansıyacağı yönünde?
Dolardaki artış stokçuluğu da zirveye çıkardı. İthal ürün pazarlayan şirketler, ürünlerini raflardan çekerek zamlı fiyattan satmak üzere depolarına kaldırdılar.
Yılbaşına kadar da piyasaya ürün vermeyecekleri ifade ediliyor. Yılbaşı itibarıyla fiyatlarda yüzde10-30 arasında bir zam öngörülüyor.
Sektörün nabzının attığı, Doğubank, Perpa ve Mecidiyeköy gibi noktalarda en basit elektronik ürünler bile yok. Dışarıdan ithal edilen ofis malzemeleri (kartuş, bilgisayar ürünleri vb) piyasada bulunamıyor.
Hazır giyimciler de en az yüzde 30'lar seviyesinde zamma hazırlanıyor. Çünkü üretim için ithal hammadde kullanıyorlar.
Vatandaşların hepsini ilgilendiren bir zam hazırlığı da şüphesiz ilaç sektöründe yaşanacak. Sektörde fiyatlar Euro kuruna göre belirleniyor ve kur artışından daha fazla zarar etmek istemeyen ilaç firmaları ürünlerini stokta bekletiyorlar. 
Otomotiv ve lastik sektörü ise daha yılbaşını beklemeden fiyatlarına zam yaptı. Lastik fiyatları yüzde 25 oranında zamlandı. 
İthal kömürcüler de fiyatlarına yüzde 20-25 oranında zam yaptı.
Elbette ki sadece ithal ürünlerde zam yaşanmayacak, her ürün ve hizmette olacak.
Çünkü Türkiye'de yapılan üretime "yerli" de desek, neticede bu üretim için gerekli olan finans borçlanmayla; hammadde ve enerji de ithalatla sağlanıyor. Tarımından sanayisine tamamen ithalata bağımlıyız ve döviz kurlarındaki rekor artış herkesi vuracak.
Ama maaşlar, masa başında hazırlanan ya da düşürülen, gerçekleri asla yansıtmayan enflasyona göre belirlendiğinden, vatandaşın alım gücü bu zamların karşısında eriyip gidecek.
Vatandaş karşılaştığı ve de karşılaşacağı bu acı tabloyu hiç yaşamayabilirdi.
Bağımsız Türkiye Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Haydar Baş, yıllarca "Biz finans problemini borçlanmayla değil, emek ve üretim karşılığı kendi milli paramızı devreye koyarak çözeceğiz" demişti. "Biz hammadde ve enerji ihtiyacımızı ithal ederek değil, 3 katrilyon dolarlık maden rezervlerimizi devlet-millet ortaklığıyla işleterek, yerli enerji kaynaklarını devreye koyarak karşılayacağız" demişti. "Biz sosyal devlet projeleriyle vatandaşımızın cebine para koyacağız, hiç kimseye muhtaç olmayacağı bir geliri baba devlet anlayışıyla her bir vatandaşımıza sunacağız" demişti.
Üstelik 2005 yılında bu çözümlerinin kitabını yazmıştı, Milli Ekonomi Modeli'ni ortaya koymuştu. Bugün BRICS kapsamında 4 milyar insanın karnını doyuran, sırtını giydiren bu eşsiz modeli, millet olarak duymazdan geldik, görmezden geldik. Ve hala da inat ediyoruz.
Sonuç; açlık, yoksulluk, zamlar, borçlar, icralar kaderimiz oldu.
Ne diyelim, kendi düşen ağlamaz. 
 
Murat Çabas / diğer yazıları
Yükselirse, işi zor
Biden'ın geleceği petrol fiyatlarına bağlı
Vergileri indirin
Çin'in Ankara Büyükelçisi'nden tuhaf istek
Şampiyonluk yarışında önemli kayıp
Fenerbahçe son dakika penaltısı ile yıkıldı
Bahçeli’nin Mehmet Şimşek çıkışının şifreleri
Mesaj Erdoğan'a mı verildi?
Irak'la yeni dönem başladı
24 anlaşma imzalandı
Şimşek'e 'yerel halk' tepkisi
'Müfsit zihniyet'
AKP'nin IMF'siz IMF programına tepki gösterdi
'Anlamadıkları şey şu...'
Görüşmede İlber Ortaylı da hazır bulundu
İmamoğlu, Steinmeier'i ağırladı
Sosyal medya boykotu karşısında pes etti
Tunaoğlu özür dileyip istifa etti
'Tarihe, ecdada, vatana ve millete namus borcudur'
DEM Parti'nin kapatılmasını istedi
51 kişi hayatını kaybetmişti, bilirkişi raporu çıktı
Ana taşıyıcı kolon kesilmiş!
ABD'nin 'Filistin' vetosu BM'yi tartışmaya açtı
"BM'nin ne anlamı var?"
Gıda ihracatında yeni hedef Asya
"Ürünlerimizin kalitesine çok güveniyoruz"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Irak'ta Sudani karşıladı
İki ülke arasında anlaşmalar imzalanacak
AKP'nin 21 yılını tek yazıda özetledi
Kimdir bu doymak bilmeyen soysuz?
Yükselirse, işi zor
Biden'ın geleceği petrol fiyatlarına bağlı
Vergileri indirin
Çin'in Ankara Büyükelçisi'nden tuhaf istek
Şampiyonluk yarışında önemli kayıp
Fenerbahçe son dakika penaltısı ile yıkıldı
Bahçeli’nin Mehmet Şimşek çıkışının şifreleri
Mesaj Erdoğan'a mı verildi?
Irak'la yeni dönem başladı
24 anlaşma imzalandı
Şimşek'e 'yerel halk' tepkisi
'Müfsit zihniyet'
AKP'nin IMF'siz IMF programına tepki gösterdi
'Anlamadıkları şey şu...'
Görüşmede İlber Ortaylı da hazır bulundu
İmamoğlu, Steinmeier'i ağırladı
Sosyal medya boykotu karşısında pes etti
Tunaoğlu özür dileyip istifa etti
'Tarihe, ecdada, vatana ve millete namus borcudur'
DEM Parti'nin kapatılmasını istedi
51 kişi hayatını kaybetmişti, bilirkişi raporu çıktı
Ana taşıyıcı kolon kesilmiş!
ABD'nin 'Filistin' vetosu BM'yi tartışmaya açtı
"BM'nin ne anlamı var?"
Gıda ihracatında yeni hedef Asya
"Ürünlerimizin kalitesine çok güveniyoruz"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Irak'ta Sudani karşıladı
İki ülke arasında anlaşmalar imzalanacak
AKP'nin 21 yılını tek yazıda özetledi
Kimdir bu doymak bilmeyen soysuz?
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2024

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.