Trump'ın bir ayda söylemi değişti

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik geniş çaplı hava saldırılarını Truth Social platformu üzerinden yayınladığı yaklaşık 8 dakikalık video bildiriyle kamuoyuna açıklamıştı.

"Operation Epic Fury" (Destansı Öfke Operasyonu) olarak adlandırılan operasyon, İran'ın nükleer programı, füze kapasitesi ve rejimin bölgesel tehditlerine karşı "önleyici ve savunma amaçlı" bir adım olarak sunuldu. Saldırılar, nükleer müzakerelerin devam ettiği bir dönemde başladı ve uluslararası tartışmalara yol açtı.






Trump'ın video açıklamasında ana gerekçeler

Trump, videoda operasyonun gerekçelerini net hatlarla izah etti. Öncelikle İran'ın nükleer silah ve füze tehdidine vurgu yaptı.

Daha önce Haziran 2025'te İran'ın nükleer tesislerinin "tamamen yok edildiğini" iddia etmesine rağmen, rejimin programı yeniden inşa ettiğini ve uzun menzilli füzeler geliştirmeye devam ettiğini belirtti. Bu füzelerin Avrupa dahil ABD müttefiklerini, yurtdışındaki Amerikan askerlerini ve "yakında Amerikan anavatanını" tehdit edebileceğini öne sürdü.

"Tekrar tekrar anlaşma yapmaya çalıştık ama reddettiler, artık dayanamıyoruz" diyen Trump, İran rejimini "kötücül, radikal diktatörlük" ve "zalim, korkunç insanlar" olarak nitelendirdi. Rejimin tarihsel tehditlerini hatırlatarak 1979 Büyükelçilik Krizi, 1983 Beyrut ABD Deniz Piyadeleri Kışlası saldırısı ve vekil gruplar üzerinden devam eden eylemleri gerekçe gösterdi. Amaç, İran'ın füze, donanma ve askeri altyapısını yok etmek olarak açıklandı.






Rejim değişikliği iması ve İran halkına çağrı

Trump'ın açıklamasının dikkat çeken bir diğer yönü, rejim değişikliği vurgusuydu. Operasyonun nihai hedeflerinden birinin İran halkının özgürlüğü olduğunu belirten Trump, İranlılara doğrudan seslendi.

Trump, "Özgürlük saatiniz yaklaşıyor. Sığınaklarda kalın, evlerinizi terk etmeyin. İşimiz bittiğinde hükümetinizi devralın, bu sizin olacak" demişti.

"Uzun yıllardır Amerika'nın yardımını istediniz ama alamadınız... Şimdi kaderinizin kontrolünü ele geçirme zamanı" ifadeleriyle halkı rejime karşı harekete geçmeye teşvik etti. Trump, saldırıları "Amerikan halkını savunmak ve ulusal güvenlik çıkarlarımızı korumak" için "devam eden büyük bir operasyon" olarak çerçeveledi.

Uluslararası Tepkiler ve Tartışmalar

Operasyon, nükleer müzakerelerin sürdüğü bir zamanda başlaması nedeniyle eleştirilmişti. Destekçiler "önleyici savunma" olarak nitelendirirken, eleştirmenler Kongre onayı eksikliği, istihbarat delillerinin yetersizliği ve rejim değişikliği amacının uluslararası hukuka aykırılığını vurguladı. Gerekçeler zaman içinde nükleer tehditten rejim değişikliğine ve vekil gruplara doğru kaydı.






Trump'ın yeni açıklaması çelişkili

ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı yeni açıklamada ise, İran'da rejim değişikliğinin ABD'nin ana hedefi olmadığını vurguladı. Trump, "Rejim değişikliği bizim hedefimiz değildi, bunu hiç söylemedik" diyerek operasyonu nükleer tehdit, füze programı ve bölgesel güvenlik odaklı bir askeri eylem olarak çerçeveledi. Ancak bu açıklama, 28 Şubat 2026'daki Truth Social video bildirisinde yer alan ifadelerle karşılaştırıldığında önemli bir çelişki yaratıyor.






28 Şubat'ta 'rejim değişikliği' vurgusu yapmıştı

Trump'ın operasyonun ilk gününde yayınladığı yaklaşık 8 dakikalık videoda, İran halkına doğrudan seslenerek şu ifadeleri kullanmıştı:

"Özgürlük saatiniz yaklaşıyor... İşimiz bittiğinde hükümetinizi devralın, bu sizin olacak. Uzun yıllardır Amerika'nın yardımını istediniz ama alamadınız... Şimdi kaderinizin kontrolünü ele geçirme zamanı."

Bu çağrı, operasyonun askeri hedeflerinin ötesinde, rejimin zayıflatılması ve İran halkı tarafından değiştirilmesi yönünde güçlü bir siyasi boyut taşıyordu. Trump, rejimi "kötücül radikal diktatörlük" olarak nitelendirmiş ve halkı rejime karşı harekete geçmeye teşvik etmişti. Birçok yorumcu ve haber kaynağı, bu bölümü rejim değişikliği amacının ima edildiği şeklinde değerlendirmişti.






Yeni açıklamada "Rejim değişikliği hedef değildi" vurgusu

Trump'ın son açıklamalarında ise ton belirgin şekilde değişti. Başkan, "Rejim değişikliği bizim hedefimiz değildi" diyerek operasyonu sınırlı askeri amaçlarla savundu ve rejim değişikliğinin "otomatik olarak gerçekleştiğini" çünkü İran'ın orijinal lider kadrosunun büyük ölçüde ortadan kaldırıldığını belirtti. Trump, "Rejim değişikliği oldu ama biz bunu hedeflemedik" diyerek, liderlerin ölümü sonucu meydana gelen değişimi bir yan etki olarak sundu.






Ters düşme değerlendirmesi

Evet, iki açıklama arasında belirgin bir gerilim ve çelişki bulunuyor:

- 28 Şubat'taki video, rejim değişikliğini dolaylı yoldan teşvik eden bir çağrı içeriyordu ve operasyonun siyasi sonucunu halkın "hükümeti devralması" olarak işaret ediyordu. Bu, eleştirmenler tarafından "rejim değişikliği operasyonu" olarak yorumlandı.

- Yeni açıklamalar ise rejim değişikliğini resmi hedef olmaktan çıkarıyor ve "biz hedeflemedik, ama oldu" şeklinde bir revizyon getiriyor. Trump ve bazı yetkililer, bunu "İran halkının kendi iradesiyle gerçekleşen bir değişim" olarak tanımlamaya çalışıyor.

Bu durum, operasyonun gerekçelerinin zaman içinde kaydığını gösteren örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Başlangıçta nükleer/füze tehdidi ana gerekçe olarak öne çıkarken, kısa sürede rejim değişikliği ima edildi, ardından askeri hedeflere dönüş yapıldı ve şimdi "rejim değişikliği hedef değildi" vurgusu ön plana çıkıyor.






Eleştirmenler, bu değişken söylemi "hedef postlarını kaydırma" (moving the goalposts) olarak nitelendirirken, Trump yönetimi ise açıklamaların tutarlı olduğunu, asıl amacın tehditleri ortadan kaldırmak olduğunu savunuyor. Operasyonun seyri ve İran'daki iç dinamikler hızla değiştiği için, bu çelişki uluslararası kamuoyunda ve Kongre'de tartışmalara yol açtı.