RECEP BAHAR/HABER ANALİZ

Resmi Gazete'de yayımlanan cumhurbaşkanlığı kararnameleri devlet yönetiminde geniş çaplı değişikleri beraberinde getirdi. Kararnamelere göre, Yüksek Askeri Şura (YAŞ) üyeleri Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Hazine ve Maliye Bakanı, Milli Eğitim Bakanı, Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı ile Kuvvet Komutanlarından oluştu. Bundan böyle Cumhurbaşkanı, YAŞ toplantılarına katılmayacak.

Cumhurbaşkanı gerekli gördüğü hallerde Yüksek Askeri Şura toplantılarına katılıp başkanlık edecek. Cumhurbaşkanının katılmadığında durumlarda toplantıya görevlendireceği yardımcısı başkanlık yapacak.

YAŞ'ın görev alanı değişti

YAŞ'ın görevleri, "Genelkurmay Başkanlığınca hazırlanan askeri stratejik ana fikrin (konseptin) tespiti ve gerektiğinde yeniden gözden geçirilmesi hususları ve Silahlı Kuvvetlerin ana program ve hedefleri ile ilgili konularda görüş bildirmek, Silahlı Kuvvetlerle ilgili olup önemli görülen mevzuat taslaklarını inceleyip görüş bildirmek, Cumhurbaşkanının lüzum gördüğü hallerde Silahlı Kuvvetlerle ilgili diğer konular hakkında görüş bildirmek ve mevzuatla verilen görevleri yapmak" olarak belirlendi.

YAŞ, Cumhurbaşkanının başkan olarak belirleyeceği Cumhurbaşkanı Yardımcısının çağrısı ile yılda en az bir kez toplanacak. Cumhurbaşkanı gerektiğinde Şura'yı toplayabilecek.

Şura, bütün üyelerin katılması ile toplanacak. Ancak özrü olanlar toplantıya katılamayacaklarını toplantı gününden önce Şura sekreteryasına bildirecek. Kararlar, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile alınacak.

Oylarda eşitlik olması halinde Başkanın katıldığı tarafın oyları geçerli sayılacak. Oylama işlemi aksine bir karar alınmadıkça açık olarak yapılacak. YAŞ kararları, Cumhurbaşkanının onayı ile tekemmül edecek. Toplantılar gizli yapılacak. YAŞ'ta terfi ve emekliliğe sevk işlemleri yapılmayacak!

İçişleri Bakanlığına bağlı AFAD kuruldu

'Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne göre, İçişleri Bakanlığına bağlı Afet ve Acil Durum (AFAD) Yönetimi Başkanlığı kuruldu.

Bir başka Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre ise Avrupa Birliği (AB) Başkanlığı, Dışişleri Bakanlığının bağlı kuruluşu oldu. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle ayrıca, AB Başkanlığı ile ilgili AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı da kuruldu.

Bu arada bir başka kararname ile de Kültür ve Turizm Bakanlığına üç yeni kuruluş bağlandı. Bu üç kuruluş şunlar: Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı... Her üç kuruluş da daha önce Başbakanlığa bağlı faaliyet göstermekteydi. 

TSK'da 'tarihi' değişiklik

Kararnameyle 10 Temmuz'da yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Kuvvet komutanlıklarının bağlılığı" başlıklı 338'inci maddesi, "Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları" başlığıyla yeniden düzenlendi.

Buna göre, Genelkurmay Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarının görev ve sorumluluklarında birtakım düzenlemeler yapıldı. Kuvvet komutanlıklarının Milli Savunma Bakanına bağlılığını düzenleyen maddede değişikliğe gidilerek maddeye Genelkurmay Başkanlığı da eklendi.

Buna göre, Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanına bağlandı. Söz konusu düzenleme sonrası ilgili madde, "Genelkurmay Başkanlığı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları Milli Savunma Bakanına bağlıdır. Cumhurbaşkanı gerekli gördüğünde genelkurmay başkanı ile kuvvet komutanları ve bağlılarından doğrudan bilgi alabilir, bunlara doğrudan emir verebilir. Verilen emir herhangi bir makamdan onay alınmaksızın derhal yerine getirilir" olarak düzenlendi.

Bu kapsamda, Genelkurmay Başkanı ile kuvvet komutanları Milli Savunma Bakanına ayrı ayrı bağlı ve sorumlu olacak. Genelkurmay Başkanlığı ile kuvvet komutanlıklarının teşkilatı Milli Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda gösterilecek.

MGK'nın yapısı yeniden düzenlendi

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, Cumhurbaşkanına bağlı Genel Sekreterliğin teşkilat, görev, yetki, çalışma usul ve esasları yeniden düzenlendi. İki ayda bir toplanacak MGK'nın üyeleri, gerektiğinde doğrudan Cumhurbaşkanının çağrısıyla da bir araya gelebilecek. 

Milletlerarası anlaşmaları Cumhurbaşkanı onaylayacak

Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle ve milletlerarası kuruluşlarla yapılacak anlaşmalar Cumhurbaşkanı kararıyla onaylanacak. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Milletlerarası Andlaşmaların Onaylanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"ne göre, milletlerarası anlaşmaların parafe edilmesi, imzalanması, nota teatisine konu teşkil etmesi veya bu anlaşmalara katılma bildirilerinin yapılması için atanacak Türkiye Cumhuriyeti temsilcileri ve bu temsilcilerin yetkileri Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.

Türk kanunlarına değişiklik getiren hükümler içeren her türlü milletlerarası anlaşmanın onaylanması veya bunlara katılım ise Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından onay veya katılımın uygun bulunmasına ilişkin bir kanun çıkarılmasına bağlı olacak.

TBMM tarafından onay ya da katılım konusunun uygun bulunması zorunlu olan milletlerarası anlaşmaların Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye gönderilmesi kapsamındaki hazırlık çalışmaları ise Dışişleri Bakanlığınca yürütülecek.

NATO ile ilgili anlaşmalar

NATO ile ilgili anlaşmalar söz konusu olduğunda ise 18 Şubat 1952 tarihli ve 5886 sayılı kanunla onaylanmış Kuzey Atlantik Anlaşması gereği olarak, bu anlaşmaya taraf olan devletler ve NATO ile yapılan ikili veya çok taraflı anlaşmalardan Türk kanunlarına değişiklik getirmeyenler Cumhurbaşkanınca doğrudan onaylanacak. 

Altı üniversiteye yeni rektör

YÖK üyeliğine ve altı üniversiteye atamalar yapılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı kararları, Resmi Gazete'de yer aldı. Buna göre, YÖK üyeliğine Aselsan Genel Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Çelik getirildi. Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Fatma Seniha Nükhet Hotar, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Akın Levent, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Rektörlüğüne Prof. Dr. Nuri Aydın, Marmara Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Erol Özvar, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Hüseyin Çiçek, Sakarya Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. Fatih Savaşan atandı. Yeni düzenlemeye göre rektör olmak için profesör olma şartı aranmıyordu ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın atadığı rektörlerin tamamının profesör olması dikkat çekiyor. 

Resmi Gazete dijitale geçti!

Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazete'sinin içeriği ile yayımlanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen "Resmi Gazete Hakkında 10 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi" yayımlandı.

Kararnameye göre Resmi Gazete, internet ortamında Cumhurbaşkanlığınca yayımlanacak. Gazete, gerek görüldüğü takdirde ihtiyaç duyulan sayıda basılı ortamda da yayımlanabilecek.

Resmi Gazete'de yayımlanmasına lüzum görülen hususlar Cumhurbaşkanlığınca belirlenecek. Kamu kurum ve kuruluşları, personel alımına ilişkin tüm ilanlarını (ihtiyacını okullara öğrenci almak suretiyle karşılayanlar dahil), Resmi Gazete ile Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesi ve kendi internet sitelerinde duyuracak.