Türkiye faizde dünyada 4'üncü, Avrupa'da birinci
Piyasadaki beklentiler yönünde bir karar alan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, politika faizini 5 puan artırarak yüzde 30'a çıkardı. Bugünkü kararla Merkez Bankası son dört toplantıda politika faizini toplamda 21.50 puan artırmış oldu. Yüzde 30 faizle Türkiye, dünyada en yüksek faizi veren dördüncü ülke olurken, Avrupa'da ise birinci sıraya yerleşti
21.09.2023 17:43:00 / Güncelleme: 21.09.2023 17:48:33
YENAL ARMAN
YENAL ARMAN
Eylül ayı olağan toplantısını bugün gerçekleştiren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), piyasaların merakla beklediği faiz kararını açıkladı. Kararla politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 500 baz puan artırarak yüzde 30'a çıkardı. Son artışla birlikte TCMB yeni yönetimi altında dördüncü faiz artışını gerçekleştirmiş oldu. Merkez Bankası, Hafize Gaye Erkan'ın göreve atanması sonrası faiz indirimi sürecine 27 ay sonra son vermiş, son 3 PPK toplantısında politika faizini 16.5 puan artırmıştı. Politika faizi, Haziran ayında 650 baz puan artışla yüzde 15'e, Temmuz ayında ise 250 baz puan artışla yüzde 17.50'ye yükseltmişti. 24 Ağustos'ta yapılan toplantıda ise politika faizi, piyasa beklentilerinin üzerinde 750 baz puanlık artışla yüzde 17.5'ten yüzde 25'e çıkartılmıştı. Böylece bugünkü kararla beraber son 4 toplantıda politika faizi 2150 baz puan artırılmış oldu. PPK karar metninde Kurulun, dezenflasyonun en kısa sürede tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması ve fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın kontrol altına alınması için parasal sıkılaştırma sürecinin devamına karar verdiği belirtildi.
Enflasyon temmuz ve ağustos aylarında öngörülenin üzerinde gerçekleştiği belirtilen açıklamada, "Yurt içi talepteki güçlü seyir ve hizmet fiyatlarındaki katılık devam ederken, petrol fiyatlarındaki artış ve enflasyon beklentilerinde süregelen bozulma enflasyonda ilave yukarı yönlü baskı oluşturmaktadır. Bu unsurlar, enflasyonun yıl sonunda Enflasyon Raporu'ndaki (Rapor) tahmin aralığının üst sınırına yakın seyredeceğine işaret etmektedir. Son dönemde etkili olan ücret ve kur kaynaklı maliyet yönlü baskılar ile vergi düzenlemelerinin ise enflasyona önemli ölçüde yansıdığı ve aylık enflasyonun ana eğiliminde düşüşün başlayacağı değerlendirilmiştir" ifadeleri yer aldı. Metinde doğrudan yabancı yatırımlar, dış finansman koşullarındaki iyileşme, rezervlerde süregelen artış, turizm gelirlerinin cari işlemler hesabına desteği ve Türk lirası varlıklara yurt içi ve yurt dışı talebin artmaya başlamasının fiyat istikrarına güçlü katkıda bulunacağı belirtildi.
"Politika faizi, enflasyonun ana eğilimini geriletecek ve enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirlenecektir" ifadelerine yer verilen açıklamda, "Enflasyon görünümünde belirgin iyileşme sağlanana kadar parasal sıkılaştırma gerektiği zamanda ve gerektiği ölçüde kademeli olarak güçlendirilecektir" denildi. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi: "Kurul, mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçeveyi, piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek şekilde sadeleştirmektedir. Sadeleşme süreci, etki analizleri dikkate alınarak kademeli olarak devam edecektir. Bu kapsamda, Türk lirası mevduat payının artırılmasına yönelik düzenlemeler parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmektedir. Kurul, faiz artırımının yanı sıra, parasal sıkılaştırma sürecini destekleyecek seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma kararları almayı sürdürecektir. Enflasyon ve enflasyonun ana eğilimine ilişkin göstergeler yakından takip edilecek ve Kurul, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir."
Merkez Bankası'nın bugünkü kararıyla yüzde 30'a yükselen faizle Türkiye, Zimbabve, Arjantin ve Venezuela'nın ardından dünya genelinde dördüncü sırayı Gana'yla paylaşıyor. Diğer ülkelerde Eylül ayı verileri henüz açıklanmadı. Ancak Ağustos verilerien göre Zimbabve'de faiz yüzde 150, Arjantin'de yüzde 118. Venezuela'da yüzde 56 (Temmuz), Gana'da ise yüzde 30 seviyesinde. Listede Türkiye'nin ardından yüzde 27.3 faiz oranıyla Sudan ve yüzde 25 faiz oranıyla Kongo sıralanıyor. Avrupa sıralamasında ise yüzde 30 faiz oranıyla rekortmen geçen ay olduğu gibi yine Türkiye oldu. Avrupa genelinde ülkemizi yüzde 20 faiz oranıyla Ukrayna, yüzde 14 ile Macaristan ve yüzde 13 ile Rusya izliyor.
Enflasyondaki artışa vurgu
Enflasyon temmuz ve ağustos aylarında öngörülenin üzerinde gerçekleştiği belirtilen açıklamada, "Yurt içi talepteki güçlü seyir ve hizmet fiyatlarındaki katılık devam ederken, petrol fiyatlarındaki artış ve enflasyon beklentilerinde süregelen bozulma enflasyonda ilave yukarı yönlü baskı oluşturmaktadır. Bu unsurlar, enflasyonun yıl sonunda Enflasyon Raporu'ndaki (Rapor) tahmin aralığının üst sınırına yakın seyredeceğine işaret etmektedir. Son dönemde etkili olan ücret ve kur kaynaklı maliyet yönlü baskılar ile vergi düzenlemelerinin ise enflasyona önemli ölçüde yansıdığı ve aylık enflasyonun ana eğiliminde düşüşün başlayacağı değerlendirilmiştir" ifadeleri yer aldı. Metinde doğrudan yabancı yatırımlar, dış finansman koşullarındaki iyileşme, rezervlerde süregelen artış, turizm gelirlerinin cari işlemler hesabına desteği ve Türk lirası varlıklara yurt içi ve yurt dışı talebin artmaya başlamasının fiyat istikrarına güçlü katkıda bulunacağı belirtildi.
Faiz artışına devam mesajı
"Politika faizi, enflasyonun ana eğilimini geriletecek ve enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirlenecektir" ifadelerine yer verilen açıklamda, "Enflasyon görünümünde belirgin iyileşme sağlanana kadar parasal sıkılaştırma gerektiği zamanda ve gerektiği ölçüde kademeli olarak güçlendirilecektir" denildi. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi: "Kurul, mevcut mikro- ve makroihtiyati çerçeveyi, piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek şekilde sadeleştirmektedir. Sadeleşme süreci, etki analizleri dikkate alınarak kademeli olarak devam edecektir. Bu kapsamda, Türk lirası mevduat payının artırılmasına yönelik düzenlemeler parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmektedir. Kurul, faiz artırımının yanı sıra, parasal sıkılaştırma sürecini destekleyecek seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma kararları almayı sürdürecektir. Enflasyon ve enflasyonun ana eğilimine ilişkin göstergeler yakından takip edilecek ve Kurul, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edecektir."
Türkiye faizde dünyada 4'üncü, Avrupa'da birinci
Merkez Bankası'nın bugünkü kararıyla yüzde 30'a yükselen faizle Türkiye, Zimbabve, Arjantin ve Venezuela'nın ardından dünya genelinde dördüncü sırayı Gana'yla paylaşıyor. Diğer ülkelerde Eylül ayı verileri henüz açıklanmadı. Ancak Ağustos verilerien göre Zimbabve'de faiz yüzde 150, Arjantin'de yüzde 118. Venezuela'da yüzde 56 (Temmuz), Gana'da ise yüzde 30 seviyesinde. Listede Türkiye'nin ardından yüzde 27.3 faiz oranıyla Sudan ve yüzde 25 faiz oranıyla Kongo sıralanıyor. Avrupa sıralamasında ise yüzde 30 faiz oranıyla rekortmen geçen ay olduğu gibi yine Türkiye oldu. Avrupa genelinde ülkemizi yüzde 20 faiz oranıyla Ukrayna, yüzde 14 ile Macaristan ve yüzde 13 ile Rusya izliyor.
