Uzatılan tatil ihracatı yere serdi
Türkiye'nin Haziran ayı ihracatı, 9 güne çıkarılan Kurban Bayramı tatili nedeniyle yüzde 10.6 düşüşle 18.6 milyar dolara indi. Düşüşte neredeyse 3 aydır sabit kalan döviz kuru dolayısıyla Türkiye'nin rekabet gücünü kaybetmesi de etkili oldu. Altın ithalatındaki düşüşün etkisiyle ithalat da geriledi.
04.07.2024 23:54:00
AHMET TURAN YİĞİT
AHMET TURAN YİĞİT
Türkiye'nin Haziran ayı ihracatı Haziran 2023'e göre yüzde 10.6 düşüşle 18.6 milyar dolara indi. Oysa ihracat bu yıl Mayıs ayında 24 milyar 75 milyon dolarla aylık bazda rekor kırmıştı. İhracatın bir ayda 5.3 milyar dolar gerilemesi 'alarm zili' olarak değerlendiriliyor. Buna karşılık 6 aylık ihracat yüzde 2 artışla 125.4 milyar dolara, 12 aylık ihracat ise yüzde 2.5 yükselişle 257.8 milyar dolara ulaştı.
İthalat daha az düştü
Haziran'da ithalat yüzde 4.1 düşüşle 25 milyar dolara, Ocak-Haziran döneminde ithalat yüzde 8.5 gerilemeyle 168 milyar 686 milyon dolara, son 12 aylık ithalat ise yüzde 6.7 düşüşle 346 milyara indi. Dış ticaret açığı ise Haziran'da yüzde 21.4 artarak, 6 milyar 435 milyon dolara yükseldi. Bu yılın 6 aylık bölümünde dış ticaret açığı yüzde 29.5 azalarak 43.2 milyar dolara, son 12 aylık dış ticaret açığı ise yüzde 26 düşüşle 88.2 milyar dolara indi.
Altın ithalatı düşüşte
Haziran ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı 5.4 puan azalarak yüzde 74.3 olarak gerçekleşti. Enerji verileri hariç tutulduğunda, ihracatın ithalatı karşılama oranı 4.7 puan azalarak yüzde 85.8 olarak gerçekleşti. Enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda ise, ihracatın ithalatı karşılama oranı 8.1 puan azalarak yüzde 89.9 olarak gerçekleşti. Verilerden hareketle Haziran ayında enerji ithalatı için 2 milyar 875 milyon dolar, altın ithalatı içinse 1 milyar 25 milyon dolar harcandığı ortaya çıkıyor.
Altın ithalatı kısıtlanmasaydı!
Türkiye bu yıl Mayıs ayında 1 milyar 101 milyon, Nisanda 1 milyar 50 milyon, Martta 1 milyar 775 milyon dolar, Şubatta 1 milyar 207 milyon, Ocakta ise 1 milyar 310 milyon dolarlık altın ithal etti. Bu yıl 6 ayda altın ithalatı 7 milyar 468 milyon dolara ulaştı. Türkiye, geçen yıl Haziran ayında 2 milyar 51 milyon, Mayısta 2 milyar 504 milyon, Nisanda 1 milyar 98 milyon, Martta 1 milyar 415 milyon, Şubatta 4 milyar 378 milyon, Ocakta 6 milyar 73 milyon dolarlık altın ithal etmişti. Böylece 6 aylık altın ithalatı 17 milyar 519 milyon dolarla rekor kırmıştı. Bu yıl 6 aylık dönemde geçen yılın aynı dönemine göre ithalatta yaşanan 15.7 milyar dolarlık gerilemenin 10 milyar dolarlık kısmı 'altın ithalatı'na yönelik kısıtlamalar sayesinde geldi.
İlk sırada otomotiv var
Haziranda otomotiv 2.6 milyar dolarla ilk sıradaki yerini korudu. Otomotivi 2.2 milyar dolarla kimya, 1.3 milyar dolarla çelik ve hazır giyim, 1.2 milyar dolarla elektrik-elektronik sektörü takip etti. En çok ihracat sırasıyla Almanya, ABD, Birleşik Krallık, İtalya ve Irak'a yapıldı. Romanya, Yunanistan ve Bulgaristan'a ihracatta dikkat çekici artışlar kaydedildi. Toplam ihracatta AB'nin payı Haziran'da yüzde 43.9 düzeyinde gerçekleşti.
'İhracatçılar muaf tutulsun'
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, 'yakın ve Türkiye için büyük potansiyel barındıran' pazarlarda rekabet gücünü korumanın ihracat açısından stratejik önemde olduğunu bildiklerini ifade etti. Gültepe açıklamasında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in vergi paketi konusunda reel sektör temsilcileriyle bir araya gelmesine de değinerek, toplantının son derece verimli olduğunu söyledi. Gültepe, Asgari Kurumlar Vergisi, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamındaki KDV istisnasının devamı, devreden KDV ve ihracatçıların yurt dışı çıkış harcından muaf tutulması başta olmak üzere talep, beklenti ve önerilerini Bakan Mehmet Şimşek'e ilettiklerini sözlerine ekledi.
