Vâkıfîlik ve İmam Rıza’nın onlarla mücadelesi -2-

İmam Rıza bu ortamda ilk olarak babasının öldüğü gerçeğini ispatlamaya önem verdi. Bunu yaparken de çeşitli yöntemler uyguladı.

Bu sırada hükümet de bu yıkıcı fikirlerin yayılması için teşvik edici bir hava içindeydi. Hükümetin maksadı, en büyük rakipleri olarak gördükleri Ehl-i Beyt taraftarlarının saflarının parçalanmasını sağlamak, aralarına nifak girmesini temin etmekti. Bütün bunların karşısında İmam Rıza, Vâkıfîye grubuna karşı olduğunu açıkça ilan etti. Ve onlara lanet okudu: "Allah onlara lanet etsin! Ne büyük bir yalan ortaya attılar." 

İmam, bunların fikirlerinin yok edilmesi, yayılma imkânı bul-maması için onlarla oturulup kalkılmasını yasakladı. Muhammed b. Âsım'a şöyle demiştir: "Duyduğuma göre sen Vakıfîlerle oturuyorsun?" Muhammed, "Evet, ben onlarla oturuyorum ama onların fikirlerine karşıyım" dedi. İmam Rıza buyurdu ki: "Onlarla oturma." 

İmam Rıza, Vâkıfîye hakkında kendisine soru soran bir kişiye ise şu cevabı verdi: "Vakıfîye düşüncesini benimseyen kimse, haktan sapmış ve kötülük kâim olmuştur. Eğer bu inanca sahip olarak ölürse, onun barınağı cehennemdir. Orası en kötü bir dönüş yeridir."

Bunlara zekât da verilmemesini emretmiştir. Yunus b. Yâkub'dan şöyle rivayet edilmiştir: "Ebu'l-Hasan er-Rıza'ya dedim ki: 'Senin babanın sağ olduğunu iddia eden şu adamlara zekâttan pay vereyim mi?' Buyurdu ki: Onlara zekâttan pay verme. Çünkü onlar kafir, müşrik, zındıktır." 

Tevhid konusunu da şu şekilde açıklığa kavuşturmuştur: "Allah'tan başka ilah olmadığına, O'nun tek ve Samed   olduğuna, eş ve çocuk edinmediğine, her şey üzerinde egemen, işiten, güçlü, kâim, bâki ve nur olduğuna tanıklık etmek, bilen olduğuna, cahil olmadığına, güçlü olduğuna, âciz olmadığına, gani olduğuna, muhtaç olmadığına, âdil olduğuna, zâlim olmadığına, her şeyi yarattığına, O'nun gibi hiçbir şey olmadığına, benzerinin, zıddının, eşinin ve denginin olmadığına inanmak bize yeter."

İmam Rıza, tevhide inananları da şu şekilde gruplara ayırır: "Tevhidle ilgili olarak, insanlar üç mezhebe ayrılır; nefiy, teşbih ve teşbihsiz ispat. Nefiy mezhebi câiz değildir. Teşbihi esas alan mezhep de câiz değildir. Çünkü, yüce Allah hiçbir şeye benzemez.

İzlenecek yol; teşbihsiz ispatı esas alan mezheptir."   İmam Rıza'ya, "Allah, güç yetirilmeyen yükümlülüğü emreder mi?" diye soruldu.

Buyurdu ki: "Allah, güç yetirilmeyen yükümlülüğü emretmeyecek kadar âdildir." Ona denildi ki: "Peki, insanlar istediklerini yapabilirler mi?" Buyurdu ki: "İnsanların buna gücü yetmez." 

Dönemin şartları gereği İmam'ın kendisiyle görüşmek zorlaşınca ve yetiştirdiği vasıflı insanların sayısı arttıkça, İmam Rıza Müslümanları dinlerini öğrenmeleri için bazı âlimlere yönlendirdi. Abdülaziz b. Muhtedî'den şöyle rivayet edilir: "Rıza'ya sordum ve dedim ki: 'Seninle her zaman buluşamıyoruz. Dinimi kimden öğreneyim?' Buyurdu ki: Yunus b. Abdurrahman'dan öğren." 

İmam Rıza'nın yetiştirdiği fakihler İslam ülkesinin her yanına dağılmış vaziyetteydi ve insanları bilgilendiriyorlardı. Bunlar arasında Ahmed b. Muhammed el-Bezantî, Muhammed b. Fazl el- Kûfî, Abdullah b. Cundeb el-Becelî ve Hüseyin b. Said el-Ahvazî'yi sayabiliriz.

İmam Rıza, kendisi ve ataları hakkında yalan sözler uydurup yayanları da takip etmekteydi. Mesela, Ali b. Yaktin'in azatlısı Yunus hakkında şöyle derdi: "Allah lanet etsin! Yalan söz uydurup babama isnat etti." (Prof. Dr. Haydar Baş İmam Ali Rıza eserinden)