Yapılardaki 4. boyut dayanıklılığı artırıyor
İzmir’de yaşanan 6.6 büyüklüğündeki depremin ardından bina yapı güvenliği tartışılmaya başlanırken cisimlerin 4. boyutunu ortaya atan araştırmacı ve matematikçi Hüseyin Ergül yapılardaki taşıyıcı elemanlardaki 4. boyutun deprem zararlarının önlenmesinde çok büyük bir rol oynadığını iddia etti
07.11.2020 21:25:00
İzmir'de yaşanan 6.6 büyüklüğündeki depremin ardından bina yapı güvenliği tartışılmaya başlanırken cisimlerin 4. boyutunu ortaya atan araştırmacı ve matematikçi Hüseyin Ergül yapılardaki taşıyıcı elemanlardaki 4. boyutun deprem zararlarının önlenmesinde çok büyük bir rol oynadığını iddia etti. Mevcut birçok yapıda kolon ve kirişlerde 4. Boyut olarak nitelendirilecek bir yapının bulunmadığının altını çizen Ergül "4. boyut düzleminin bir özelliği, prizmanın en geniş yüzeyinden daha geniş bir yüzeye sahip olmasıdır, bu da fizikte bilinen 'küçüğün içinde büyük saklı' kavramının bir ispatıdır. Şimdi, 4. boyutun depremle ilgisini anlatabilmek için bu sözünü ettiğim prizmayı kiriş ve kolon olarak düşünüyorum. Genellikle kirişlerde ve kolonlarda, dikdörtgen prizması şeklinde bir yapı var. İçerisi de betonla doludur, ama betonun içini açtığımız zaman 4. boyutla ilgili herhangi bir demir yoktur" dedi. 4. boyutun oluşturduğu 45 derecelik açının yapıların kolon ve kirişlerinde dayanıklılığı artıracağını ifade eden Hüseyin Ergül, "4. boyuta göre güçlendirme yapılan kolon ve kirişlerin 8 kata kadar daha dayanıklı olacağını iddia etti. Ergül, "Benim birkaç örnek üzerinde yaptığım çalışmalara göre buradaki küçük kuvvetin 4 katı kadar daha güçlü oluyor. Eğer biz bunu ikinci veya D 4 boyutu diyorum ben ona, onun düzlemini yerleştirirsek bir 4 kat daha oradan gelirse 8 kat. Ama bütün kiriş ve kolonu tek bir parçaya böyle yapmak yerine kiriş ve kolonu parçalara ayırıp bundan 2, 3 ya da 4 tane yaptığımız zaman akıl almaz bir kuvvet elde ederiz. Bunun ben hem problemlerini çözdüm, hem şekil olarak basit bir şekil olarak gösterdim" dedi.
