YAZI DİZİSİ:Çanakkale içinde
21.12.2002 00:00:00
Bastığın yeri toprak diyerek geçme; tanı!
Kilitbahir köyünden sahil boyu günüye doğru seyrederken 1 km sonra Koca Seyit, yol kenarında karşıladı bizleri. Koca Seyit'in 276 kg.lık mermiyi kaldırışını temsil eden ve 1992 yılında yapılmış anıt önündeyiz.
Savaşın kaderini değiştiren Koca SeyitKoca Seyit, Balıkesir ili Havran kazası Koca Seyit köyündendir. 18 Mart 1915 deniz savaşları sırasında, Mecidiye tabyasındaki, bir mermisinin ağırlığı 276 kg olan ve mermisi bir vinç vasıtasıyla namluya sürülen, beş basamaklı olan topun bulunduğu bataryada görevlidir, Koca Seyit.
18 Mart günü düşman zırhlılarından gelen bir top mermisinin bataryaya isabet etmesi neticesinde 13 arkadaşını şehit verdikten sonra, tek başına o mermiyi kaldırıp namluya sürerek düşmanın OCEAN adlı zırhlısını dümeninden vuran kahramandır Koca Seyit. Koca Seyit'in bu isabetli mermisiyle savaşın kaderi değişmiştir. Koca Seyit, 13 arkadaşının şehit yattığı Mecidiye şehitliğinin batı yüzündedir. Binlerce Fatiha sana ey ulu, Koca Seyit...
Azmeyliyerek millet için canı fedaya,
Koşmuşlar o günlerde büyük borcu edaya,
Tazimleri takdime yetersiz kalır insan,
Bir Fatiha bin mihneti söyler şühedaya. ( N. Memik)
Seddülbahir köyü çevresindeki Tekke ve Hisarlık burunları, Ertuğrul, Morto, İkiz koyları, Alçıtepe, Kerevizdere, Zığındere ile kuzeydoğuda yer alan Arıburnu, Conkbayırı, Kocaçimen, Kanlısırt, Anafartalar ve Suvla koyları ile savaşın cereyan ettiği başlıca alanlara doğru ilerliyoruz. Çanakkale savaşları sırasında emsalsiz cesaret örnekleri göstererek şehit olan birlikler ve şahıslar adına bugün Gelibolu Yarımadasında çok sayıda şehitlik vardır. Her biri ayrı bir kahramanlık örneği sergileyen şehitlerle dolu bu şehitliklerin en önemlisi Morto koyundaki Hisarlık Tepe üzerindeki tüm şehitlerimiz adına dikilen "Çanakkale Şehitleri Abidesi"dir. Gelibolu Yarımadası üzerinde Çanakkale savaşlarında hayatlarını kaybeden yabancı askerler için de anıt ve mezarlıklar vardır.
Nusret Mayın Gemisi'nin rolü
Çanakkale Şehitleri Abidesi, bütün ihtişamı ve yalınlığıyla Türk askeri gücünü ve büyüklüğünü temsil etmekte. Gelibolu Yarımadasının güneyindeki Eski Hisarlık Tepedeki konumuyla kilometrelerce öteden, hatta karşıdan, Anadolu yakasının geniş bir bölümünden bile gözüken abide, her ziyaretçinin başlıca uğrak yerlerinden biri durumunda.
Çanakkale Şehitleri Abidesine varmadan Behramlı ve Alçıtepe köyleri uğrak yerlerimiz oldu. Alçıtepe köyünün hemen girişinde Salim Mutlu'ya ait çok zengin özel bir müze bulunmakta. Salim amcanın elini öptükten sonra beraberce müzeyi geziyoruz. Ve tarihin derinliklerine doğru dalıyor, dalıyoruz:
İngilizlerin deyimiyle "Çanakkale Seferi" 1914 yılının sonlarında fikri ortaya çıkan ve 1915 yılının Ocak ayından itibaren uygulamaya konulan bir askeri harekattı. Avrupa'da patlayan savaşın bir dünya savaşı eksenine doğru büyümesinin ardından o sıralar İngilizlerin Amirallik 1. Lordu ünlü Winston Churchil, parlak bir fikir ortaya attı: Kafkasya'da Türklerin Rusya üzerindeki baskısını azaltmak; İstanbul'u alarak Rusya'ya yardım sağlamak; Osmanlı İmparatorluğuna ağır bir darbe indirmek suretiyle Almanya'yı yalnız bırakmak. Winston Cuhrchill'in fikri buydu.
Bu fikir gereği İngilizlerin çok güvendikleri donanmaları, önce boğazdaki tabyaları susturacak, daha sonra da buradan geçerek İstanbul'u kontrol altına alacaktı. Önerilen plan sadece bir deniz harekatını kapsamıyordu. Müttefikler Avrupa'da kara savaşlarındaki müthiş can kayıplarını da dikkate alarak, daha stratejik ve taktik açıdan rasyonel buldukları bu planı onayladılar.
İngiliz ve Fransız gemilerinden oluşan büyük armadanın ana saldırısı 18 Mart 1915'te başladı. Çanakkale muharebelerinin en önemli bölümünde, Nusret mayın gemisinin döşediği ve müttefik mayın tarama gemilerinin fark edemediği mayınlar rol oynadı.
Müttefik armadasının Bovvet, Irresistible ve Ocean adlı gemileri battı. Gaulois, Suffren ve Infexible ile iflah olmayacak şekilde ağır hasar aldı. Müttefikler geri çekilmek zorunda kaldı.
Müttefik askerleri 25 Nisan 1915 tarihinde Gelibolu Yarımadasında, tam altı noktada çıkartma harekatı gerçekleştirdi.
Yarın: Düşman barınamaz, efsunludur bu toprak
Kilitbahir köyünden sahil boyu günüye doğru seyrederken 1 km sonra Koca Seyit, yol kenarında karşıladı bizleri. Koca Seyit'in 276 kg.lık mermiyi kaldırışını temsil eden ve 1992 yılında yapılmış anıt önündeyiz.
Savaşın kaderini değiştiren Koca SeyitKoca Seyit, Balıkesir ili Havran kazası Koca Seyit köyündendir. 18 Mart 1915 deniz savaşları sırasında, Mecidiye tabyasındaki, bir mermisinin ağırlığı 276 kg olan ve mermisi bir vinç vasıtasıyla namluya sürülen, beş basamaklı olan topun bulunduğu bataryada görevlidir, Koca Seyit.
18 Mart günü düşman zırhlılarından gelen bir top mermisinin bataryaya isabet etmesi neticesinde 13 arkadaşını şehit verdikten sonra, tek başına o mermiyi kaldırıp namluya sürerek düşmanın OCEAN adlı zırhlısını dümeninden vuran kahramandır Koca Seyit. Koca Seyit'in bu isabetli mermisiyle savaşın kaderi değişmiştir. Koca Seyit, 13 arkadaşının şehit yattığı Mecidiye şehitliğinin batı yüzündedir. Binlerce Fatiha sana ey ulu, Koca Seyit...
Azmeyliyerek millet için canı fedaya,
Koşmuşlar o günlerde büyük borcu edaya,
Tazimleri takdime yetersiz kalır insan,
Bir Fatiha bin mihneti söyler şühedaya. ( N. Memik)
Seddülbahir köyü çevresindeki Tekke ve Hisarlık burunları, Ertuğrul, Morto, İkiz koyları, Alçıtepe, Kerevizdere, Zığındere ile kuzeydoğuda yer alan Arıburnu, Conkbayırı, Kocaçimen, Kanlısırt, Anafartalar ve Suvla koyları ile savaşın cereyan ettiği başlıca alanlara doğru ilerliyoruz. Çanakkale savaşları sırasında emsalsiz cesaret örnekleri göstererek şehit olan birlikler ve şahıslar adına bugün Gelibolu Yarımadasında çok sayıda şehitlik vardır. Her biri ayrı bir kahramanlık örneği sergileyen şehitlerle dolu bu şehitliklerin en önemlisi Morto koyundaki Hisarlık Tepe üzerindeki tüm şehitlerimiz adına dikilen "Çanakkale Şehitleri Abidesi"dir. Gelibolu Yarımadası üzerinde Çanakkale savaşlarında hayatlarını kaybeden yabancı askerler için de anıt ve mezarlıklar vardır.
Nusret Mayın Gemisi'nin rolü
Çanakkale Şehitleri Abidesi, bütün ihtişamı ve yalınlığıyla Türk askeri gücünü ve büyüklüğünü temsil etmekte. Gelibolu Yarımadasının güneyindeki Eski Hisarlık Tepedeki konumuyla kilometrelerce öteden, hatta karşıdan, Anadolu yakasının geniş bir bölümünden bile gözüken abide, her ziyaretçinin başlıca uğrak yerlerinden biri durumunda.
Çanakkale Şehitleri Abidesine varmadan Behramlı ve Alçıtepe köyleri uğrak yerlerimiz oldu. Alçıtepe köyünün hemen girişinde Salim Mutlu'ya ait çok zengin özel bir müze bulunmakta. Salim amcanın elini öptükten sonra beraberce müzeyi geziyoruz. Ve tarihin derinliklerine doğru dalıyor, dalıyoruz:
İngilizlerin deyimiyle "Çanakkale Seferi" 1914 yılının sonlarında fikri ortaya çıkan ve 1915 yılının Ocak ayından itibaren uygulamaya konulan bir askeri harekattı. Avrupa'da patlayan savaşın bir dünya savaşı eksenine doğru büyümesinin ardından o sıralar İngilizlerin Amirallik 1. Lordu ünlü Winston Churchil, parlak bir fikir ortaya attı: Kafkasya'da Türklerin Rusya üzerindeki baskısını azaltmak; İstanbul'u alarak Rusya'ya yardım sağlamak; Osmanlı İmparatorluğuna ağır bir darbe indirmek suretiyle Almanya'yı yalnız bırakmak. Winston Cuhrchill'in fikri buydu.
Bu fikir gereği İngilizlerin çok güvendikleri donanmaları, önce boğazdaki tabyaları susturacak, daha sonra da buradan geçerek İstanbul'u kontrol altına alacaktı. Önerilen plan sadece bir deniz harekatını kapsamıyordu. Müttefikler Avrupa'da kara savaşlarındaki müthiş can kayıplarını da dikkate alarak, daha stratejik ve taktik açıdan rasyonel buldukları bu planı onayladılar.
İngiliz ve Fransız gemilerinden oluşan büyük armadanın ana saldırısı 18 Mart 1915'te başladı. Çanakkale muharebelerinin en önemli bölümünde, Nusret mayın gemisinin döşediği ve müttefik mayın tarama gemilerinin fark edemediği mayınlar rol oynadı.
Müttefik armadasının Bovvet, Irresistible ve Ocean adlı gemileri battı. Gaulois, Suffren ve Infexible ile iflah olmayacak şekilde ağır hasar aldı. Müttefikler geri çekilmek zorunda kaldı.
Müttefik askerleri 25 Nisan 1915 tarihinde Gelibolu Yarımadasında, tam altı noktada çıkartma harekatı gerçekleştirdi.
Yarın: Düşman barınamaz, efsunludur bu toprak
