31 Mart seçimleri ve 31 Mart Vakası

Türkiye'de yapılan 31 Mart yerel yönetimler seçimlerini bazı kimseler, tarihte yaşanan 31 Mart Vakası'na benzetmek istediler!

İlk başta belirtmek isterim ki, 31 Mart Vakası Osmanlı İmparatorluğu'nun zamanında kullandığı Rumi takvime göre 31 Mart 1325 gününe denk geliyor iken, Miladi takvime göre 13 Nisan 1909 günü idi. 

Tarihte yaşanan 31 Mart Vakası, 1908 yılında yapılan seçimlerden üç dört ay sonrasında ortaya çıkan bir dizi karışıklardır. 31 Mart 2019 ise bir yerel yönetimler seçim günüdür. 

31 Mart Vakası'ndan önce neler yaşandığına bakabilirsek aradaki farkı çok daha iyi anlayabiliriz.

İlk başta 31 Mart Vakası'ndan yaklaşık 9.5 ay önce 3 Temmuz 1908'de bir kolağası (kıdemli yüzbaşı) olan Resneli Niyazi Bey, 400 asker ve sivilden oluşan bir çete ile dağa çıkarak, Jön Türk Devrimi'ni başlatmıştır.

Jön Türk devrimcileri olan Eyüp Sabri ve Niyazi Beyler, emirleri altındaki Ohri ve Resne taburları ile Manastır fevkalade Kumandanı Miralay (Albay) Fevzi Bey'i 22 Temmuz 1908 gecesi dağa kaldırmışlardır. 

İttihat ve Terakki Cemiyeti, 2. Abdülhamit'e rağmen, Manastır Vilayet yönetimini 23 Temmuz günü 21 pare top atışıyla Meşrutiyet olarak ilan etmişti.

24 Temmuz günü, 2. Abdülhamit, ikinci kez Kanun-i Esasiyi ilan edip, 2. Meşruiyet'i açıkladı. Osmanlı İmparatorluğu ikinci kez rejimi değiştirmeyi ilan etti. 

İttihatçılar aslında, Osmanlı İmparatorluğu'nun idari şeklini, mutlak monarşiden meşrutiyete döndürmeyi başardılar.

2. Abdülhamit, parlamenter sistemin olmazsa olmazı Meclis-i Mebusan'ı açarak, 1908 yılının, Kasım ve Aralık aylarında seçimleri yaptırmak zorunda kaldı. İttihat ve Terakki Fırkası ile Ahrar Fırkası arasında yapılan seçimlerin galibi İttihat ve Terakki Fırkası oldu.

31 Mart Vakası'ndan önce Osmanlı İmparatorluğu'nda bir devrim ve ayaklanma olmuş, siyasi idare monarşiden meşrutiyete döndürülerek, Meclis-i Mebusan (Parlamenterler Meclisi), Padişah'ın yetkilerine ortak edilmişti. 

31 Mart Vakası 13 Nisan 1909 günü ilk olarak Taksim Taşkışla'daki 4. Alay'a bağlı avcı taburlarının isyanı ile başladı. Alaylı çavuşlar liderliğinde Sultanahmet'teki meclisin önüne gelen askerler "şeriat isteriz" diye bağırmaya başladılar. İşin ilginç yanı muhaliflerin ve Ahrar Fırkası'nın fikir babası liberalist görüşleri ile bilinen Prens Sabahattin'in olması idi. İsyanı başlatan ve yönlendirenlerin başında Derviş Vahdeti ve Şeyh Said-i Kürdi gibi din bilginleri vardı. İsyana kısa bir süre sonra medrese talebeleri de katılmıştı.

Bu isyan neticesinde isyancıların istekleri kabul edilmiş, ittihatçılar tutuklanmış, bazıları sürgün edilmiş, bir bölümü ülkeden kaçmış hatta bazıları öldürülmüştü. 

22 Nisan'ı 23'üne bağlayan gece Hareket Ordusu İstanbul'a girerek bu isyanı bastırmış, 27 Nisan günü Padişah 2. Abdülhamit'i hal edip, kardeşi Şehzade Reşat Efendi'yi 5. Mehmet unvanı ile padişah ilan etmişti. 

31 Mart Vakası'nda isyancıların arkasında, İngilizlerin mi, İttihat ve Terakki'nin mi yoksa 2. Abdülhamit'in mi olduğu günümüze kadar hep araştırma konusu olmuştur! 

31 Mart'ın en önemli neticesi muhakkak ki 30 seneden beri tek başına iktidar ve muktedir olan 2. Abdülhamit'in, yapılan meclis seçimlerinden yaklaşık 5 ay sonra tahtan indirilmesidir. 

Tarihimizde nadir yaşanan isyanlardan biri 31 Mart Vakası'nın (13 Nisan 1909) 31 Mart seçimleri ile nasıl bağdaştırıldığını bir türlü algılayamadım. İstanbul'da 31 Mart seçimlerinin tekrarı olan 23 Haziran seçimlerinin de yapılarak her hangi bir karışıklığa sebep olmadan tamamlandığını çok şükür gördük. İdari rejim olarak, halk bilinci olarak farklı olan Rumi 31 Mart Vakası'nı Miladi 31 Mart seçimlerine benzetenlere Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün dilinden şöyle seslenmek isterim: "Benim naçiz vücudum, bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti, ilelebet payidar kalacaktır."