7,9 TRİLYON LİRALIK FON BÜYÜKLÜĞÜ NASIL OLUŞTU?
Milyarlarca liralık fon piyasasında yaşanan gelişmeler, ekonomi yönetiminin denetim ve gözetim sorumluluğunu tartışmaya açtı
Haber Merkezi





ÖNCE GÜVENCE VERDİ, BUGÜN TEDBİRLERİ ANLATIYOR
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yaklaşık 10 ay önce yatırım fonlarının büyüklüğündeki artışı anlatırken şu ifadeleri kullanmıştı:
"Yatırım fonlarının portföy değerine bakarsak 326 milyardan 7.9 Trilyon liraya çıktığını görüyoruz, kesinlikle fonlara zarar verecek, olumsuz etkileyecek bir durum söz konusu değil, SPK iletişimi doğru yapmalı"
Yılmaz'ın bu açıklaması, fon piyasasının büyüklüğünü ve gelişimini öne çıkarırken yatırımcıların güvenini sarsacak bir durum bulunmadığı mesajını veriyordu.
Ancak bugün yapılan açıklamalar, fon piyasasının belirli bir bölümünde sorunlar yaşandığını, idari ve adli tedbirlerin devreye sokulduğunu ve olağanüstü tasfiye için yasal düzenleme gerektiğini ortaya koyuyor.
Yılmaz, son açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Başkanlığını yaptığım Fon Koordinasyon Kurulu yoğun bir şekilde çalışmaktadır. Fon piyasalarının belirli bir bölümünde yaşanan sorunlarla ilgili olarak idari ve adli tedbirler kararlılıkla ve eşgüdüm içinde hayata geçirilmektedir."
"Olağan tasfiyeler hızla yapılmaktadır, olağanüstü tasfiye için kanuni düzenlemeler Meclisimizin gündemindedir."
"Haksız ve fahiş kazançların sisteme dönmesi ve yatırımcılara ödenmesi için yoğun ve çok yönlü çaba sarf edilmektedir."
"Kim hukuka aykırı işlem yaptıysa veya yaparsa hiç şüphesiz sonuçlarına katlanmalıdır."
7,9 TRİLYON LİRALIK BÜYÜKLÜK NASIL OLUŞTU?
326 milyar liradan 7,9 trilyon liraya çıkan fon portföyü, yaklaşık 24 katlık bir büyümeye işaret ediyor. Bu ölçekteki büyüme, tek başına usulsüzlük anlamına gelmese de piyasanın nasıl denetlendiği ve risklerin nasıl yönetildiği sorularını daha önemli hâle getiriyor.
Fon piyasasının büyümesi hangi kaynaklardan beslendi? Yatırımcıların ne kadarı riskleri bilerek hareket etti? Fonların değerlemesi, işlemleri ve getirileri hangi mekanizmalarla kontrol edildi? Denetim kurumları, piyasanın büyümesiyle birlikte ortaya çıkabilecek riskleri yeterince izledi mi?
"FONLARA ZARAR GELMEZ" SÖZÜ NEDEN VERİLDİ?
Yılmaz'ın 10 ay önceki açıklaması bugün yeniden gündemde. O gün fonlara zarar verecek veya piyasayı olumsuz etkileyecek bir durum bulunmadığı söylenirken bugün haksız ve fahiş kazançların geri alınmasından, yatırımcılara ödeme yapılmasından ve olağanüstü tasfiye için yasal düzenlemeden söz ediliyor.
Peki, o gün bu güvence hangi verilere dayanılarak verildi? Fon piyasasında daha sonra müdahale gerektiren sorunlara dönüşen riskler o tarihte mevcut muydu? Mevcutsa ekonomi yönetimi ve denetleyici kurumlar bunları biliyor muydu? Bilmiyorsa, böylesine büyük bir piyasada riskler neden zamanında tespit edilemedi?
Bu sorulara yanıt verilmeden, yalnızca bugün alınan tedbirleri anlatmak kamuoyundaki güven sorununu gidermeye yetmez.
YATIRIMCI ZARAR EDERKEN DENETİM NEREDEYDİ?
Fon piyasasında hukuka aykırı işlemler tespit edilmişse sorumluların hesap vermesi elbette gerekir. Ancak mesele yalnızca suç işlediği ileri sürülen kişilerin cezalandırılması değildir. Asıl mesele, yatırımcıların birikimlerinin nasıl korunduğu ve olası usulsüzlüklerin neden daha erken önlenemediğidir.
SPK'nın denetim sorumluluğu, ekonomi yönetiminin gözetim görevi ve Fon Koordinasyon Kurulu'nun çalışmaları bütün yönleriyle açıklanmalıdır. Hangi tarihte hangi risk tespit edildi, hangi tedbir alındı, hangi işlemler incelendi ve yatırımcıların zararını önlemek için ne yapıldı?
BU TABLO GÖZ GÖRE GÖRE Mİ OLUŞTU?
Ortada yanıt bekleyen temel bir çelişki var: Bir yanda fon piyasasının büyüklüğünü anlatırken güven veren açıklamalar, diğer yanda bugün haksız kazançların geri alınması ve olağanüstü tasfiye ihtiyacına ilişkin mesajlar.
Şimdi yanıt bekleyen soru şu: Fon piyasasında yaşanan sorunlar neden daha önce önlenemedi? Yatırımcılar güven veren açıklamalarla baş başa bırakılırken denetim mekanizmaları görevini eksiksiz yerine getirdi mi?












































































