ABD'den İran'a altın hamlesi

ABD'nin İran'a karşı almaya hazırlandığı
bir dizi yeni ticaret yaptırımlarının kıymetli madenleri de kapsayacağı
bildiriliyor. ABD'de adının açıklanmasını istemeyen üst düzey bir Senato
yetkilisi yeni yaptırımların "Türkiye'nin İran'la doğalgaza karşılık altın
oyununu bozacağını" söyledi. ABD'nin İran'ın global ticaretini kısmak için
enerji, deniz taşımacılığı ve maden alanlarındaki yaptırımları genişleten yeni
önlemlerinin, savunma politikası yasa taslağı içinde yakında Senato'ya gelmesi
bekleniyor.

 İran, ABD yaptırımları nedeniyle Türkiye'ye verdiği
gaz karşılığındaki alacaklarını döviz olarak transfer edemiyor. Tahran bu
nedenle Türkiye'nin TL olarak yatırdığı bedelleri Türkiye'de altına çevirerek
ülkesine götürüyor. Türkiye'nin altın ihracatının cari açığa 7 milyar dolarlık
katkı sağlayacak büyüklüğe ulaştığına dikkat çeken BGC Partners Başekonomisti
Özgür Altuğ, "ABD yönetiminin, Türkiye'nin İran'a altın ihracatını
azaltmak istediği görülüyor... Şu aşamada yöntem kesin değil; ama bu yaklaşım
bile Türkiye'nin altın ihracatını azaltmak zorunda kalacağını gösteriyor"
dedi.

Türkiye
'net altın' ihracatçısı

TÜİK verilerine göre Türkiye'nin 2011'in
ilk dokuz aylık döneminde 4.5 milyar dolar olan net altın ithalatı bu yıl aynı
dönemde net 4 milyar dolar ihracat olarak gerçekleşti. Öte yandan Türkiye'nin
İran'a yıl başından Eylül sonuna kadar doğrudan altın ihracatı 6.4 milyar
doları buldu. İran'a altın ihracatı Ağustos ayından itibaren dururken, bu
tarihten sonra Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) Ağustos ve Eylül aylarında 3
milyar dolar tutarında altın ihraç edildi. Sektör kaynakları, altının resmi
olarak BAE'ye gidiyor olsa da Dubai üzerinden tekrar İran'a yöneldiğini
söylüyorlar. Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan ise konuya ilişkin olarak,
"ABD'nin yaptığı kendisini bağlar; bizim bir çok uluslararası anlaşmamız
var" dedi.

Yıl boyunca sektör yetkilileri,
Türkiye'nin artan altın ihracatının doğalgaz ödemelerinde kullanılıyor
olabileceğini belirtirken, Başbakan Yardımcısı Ali Babacan kısa süre önce bunu
teyit eden ilk hükümet yetkilisi oldu.

İlk
olarak Babacan gündeme getirmişti

Türkiye'nin bu sene külçe altın
ihracatının artmasının en önemli sebebinin İran olduğunu söyleyen Babacan,
geçen hafta şöyle demişti: "Türkiye olarak İran'dan aldığımız gazın
parasını biz TL olarak İran'ın Türkiye'deki hesabına yatırıyoruz. Fakat İran'ın
o parayı dolar olarak kendi ülkesine götürmesi mümkün değil; uluslararası
kısıtlamalar, ABD'nin yaptırımları sebebiyle. Dolayısıyla İran, bunu döviz
olarak kendi ülkesine götüremeyince, o TL'yi kendi hesabından çekiyor ve altın
alıyor piyasadan. Altını kendi ülkesine götürüyor. Bunu nasıl götürüyor
bilmiyorum ama işin özü bu. Oraya altın ihracatı aslında bizim doğalgazı almak
için ödediğimiz karşılık gibi bir şey oluyor." HABER MERKEZİ