TUS sınavı

Bu köşeyi takip edenler, kızımın bir zamanlar tıp öğrencisi olduğunu bilirler. Kızım tıbbı bitirdi. Şimdi ise TUS'a yani Tıpta Uzmanlık Sınavına hazırlanıyor. Tabii ki çok dertli. Benim kızım aslında sayısal zekaya sahip biri. Hatta ideali daha önce fizikçi olmaktı. Ama sonraları hatırı kırılamayacak büyüklerin tavsiyeleriyle doktorlukta karar kıldı. Onun dilinden devam ediyorum:

"Bir de şuna sinir oluyorum baba, çok acımasızca geliyor, yani öğrendiğin şeyden değil de isimden vuruyorlar. Diyelim ki sen bir hastalığın her şeyini öğrendin mantığıyla falan. Ve o hastalığın ismi "Diamond Blackfan Sendromu" olsun. Soruda sana diyor ki "konjenital hipoplastik anemi" hastalığıyla ilgili hangisi doğrudur? Meğersem bu hastalık diğeriyle aynı şeymiş. Yani bir hastalığın abidik gubidik 3-4 tane farklı göbek adı oluyor. Senin bir de o diğer isimlerini de ezberleyip o hastalığın diğer hastalıkla aynı şey olduğunu da aklında tutmanı bekliyorlar. Bilerek bilinen ismini değil de başka bir isimle soruyor ki, sen ben böyle bir şey bilmiyorum diye düşün ve soruyu boş bırak diye. Mesela çölyak hastalığında hangisi doğrudur demiyor da bilmemde 'tropikal sprue' hastalığı diyor, sen onun çölyakla aynı şey olduğunu bileceksin falan. Yani kuru ezberciliğe yönlendiriyorlar.

Mesela myeloblastik löseminin 7 tane tipi var. Her tipini ayrı ayrı ezberleyip verdiği bulgunun hangi tip olduğunu bilmeni istiyorlar. Aslında bunu bilmesi gereken kişi onkoloji uzmanı, üst ihtisas yapmış hematolog, onkolog gibi hocaların bilmesi gerekiyor. Niye pratisyen hekime yaptığın sınava bunu ezberleme şartı koyuyorsunuz mesela, ne alaka! Pratisyen hekim denen kişi her ayrıntıyı çok iyi bilmesi gereken değil, halk için toplum için en önemli ve en yaygın hastalıkları bilmesi gereken kişidir.

Aslında birinci basamak sağlık hizmeti dediğimiz toplum sağlığını koruma ve doğru yönlendirme kısmında yetiştirmeleri gerekirken, bizi daha en temel şeyleri bilmeyen yeni mezunlara böyle abidik gubidik uzmanlık soruları soruluyor. Topluma çok daha fayda sağlayabilecek diyabet hastalığıdır, tansiyondur, kalp hastalığıdır, böyle konulardan sorsalar şikayetim olmayacak. En azından halkta bir karşılığı olacak. Bütün kanser tiplerinin alt sınıflarının genetik mutasyonlarını ezberletiyorlar baba. Mesela 15. Kromozomun şu kolunun şu kısmında t(22,7) diye bir mutasyon olursa, hangi kanserin hangi alt tipidir diye soruyorlar. Yani kromozom analizini ezbere bilmenin hastaya ne faydası var. Ve bu aptal sayıları onkolog dışında kimsenin bilmemesi lazım, bilmek marifet de değil.

Baba, ah ah bu konuda çok dertliyim. Annem diyor ya sen çok zekisin kendine güven diye. Bu sınavın zekayla alakası yok. Ki genelde zeki olup her şeyi mantığına oturtmaya çalışıp, ezberden kaçanlar bu sınavda başarısız oluyor. Düşünmeden deli gibi ezberleme yeteneği olanlar yüksek alıyor.

Bir de mesela TUS, iki bölüme ayrılıyor. Temel bilimler ve klinik bilimler diye. Temel bilimlerin tamamı farmakolojisi mikrobiyolojisi embriyolojisi falan hepsi zaten tamamen ezber üzerine. Mantıksal yorum yapabileceğin biraz daha beynini kullanabileceğin alan klinik bilimler kısmı oluyor. Yani sınavın diğer yarısı. O kısım da işte dahiliye, kadın doğum, pediatri vs. Klinik branşlar. Onlar da zaten bu insanlara temel bilimlerde tamamen ezber soruldu, biraz biraz daha klinik bulgular vererek hastalığı bilmelerini isteyelim. Pratik hekimliklerini ölçelim demiyorlar. Zaten temel bilim full ezber değilmiş gibi klinik sorularını da böyle genetik mutasyonları, abidik gubidik yabancı şeyleri ezberleterek soruyorlar. Tutunacak dal kalmıyor. Şu kısımda kötüyüm ama şu kısma abanırsam oradan netlerimi artırırım gibi motive olabileceğin alan kalmıyor."

Başta kızım olmak üzere, TUS'a hazırlanan tüm pratisyen doktor evlatlarımıza başarılar diliyorum. "Giderlerse gitsinler" diyenlere inat bu ülke sizleri bekliyor. Zira ben de Ata'm gibi kendimi şu cümleyi kurmaktan alamıyorum: "Beni Türk hekimlerine emanet edin."