logo
11 MART 2026


BORÇ ALAN BUYRUK DA ALIR

22.04.2011 00:00:00
Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılışı savaşlar ile değil, alınan borçlar ve akabinde verilen imtiyazlarla sağlanmıştır.Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Anadolu'yu işgal eden devletler, hatırlarsanız alacaklarını gerekçe göstermişlerdi

"Sosyal Devlet-Milli Devlet" adlı eserinde Prof. Dr. Haydar Baş beyin; Osmanlı'nın borç alması ile sadece vergilerine el konulmadığı; borç veren sömürgeci güçlerin, Osmanlı'nın bütün idaresine karışıp, onun parçalanmasına zemin hazırlayan yasaları tek tek ona aldırdığı görüşlerine yer vermiştik. Devam edelim; Sn. Baş şu tespitlerde bulunuyor:

Süreç, "Islahat Fermanı"yla başlıyor"İlk borç alındıktan 2 yıl sonra Ali Paşa hükümeti döneminde, İngiliz ve Fransızlarla beraber hazırlanan 1856 Islahat Fermanı maddeleri, yakından incelendiğinde, günümüzün Avrupa Birliği İlerleme Raporları ve IMF talimatları ile olan benzerliği dikkatleri çekecektir.Bu fermana göre;* Yabancılar mülk edinme hakkı ediniyor,* Azınlık okullarının açılmasına ruhsat çıkıyor,* Patrikhanede alınan karaların Bâbîali tarafından onaylanması sağlanıyor* Azınlıklar için farklı mahkemeler oluşturuluyordu.***Azınlıklara verilen her türlü imtiyazla birlikte çok kısa süre içerisinde Osmanlı İmparatorluğu'nun ekonomisi azınlıkların kontrolüne geçmiştir. Genel anlamda, Osmanlı'nın yeraltı kaynaklarının talan edilmesi de 1854 yılında alınan ilk borçla birlikte başlamıştır.

Ecnebi maden şirketleri Osmanlı topraklarına üşüştüler1856 yılında yapımına başlanılan "Aydın Demiryolu Projesi" ile, demiryolunun 45 km. çevresinde bulunan bütün madenlerin işletim hakkı, çok cüzi ücretlerle İngiliz firmalarına devredilmiştir. Birçok ecnebi maden şirketi Osmanlı topraklarına üşüşmüşlerdir:a- Abotts Emmry Mines Ltd,b- Edward Hadkinson Maden Şirketi,c- P. G. Barf ve Şükerası Altın Şirketi,d- Peterson Ve Şürekası Krom Madeni,e- Edward Hadkinson Gümüş Madeni,f- Mr. Wilson Demir Madeni,g- J. Whittal Civa Madeni,h- Alfred Charnaud Mermer Ocağı,i- Whittal Ve Şürekası Kalemin ve Krom Madeni,j- Issigonis Demir İşletmesi,k- Rio Tinto Bor Madenleri?

Osmanlı'yı yıkan, faktör: Borçlanma ve imtiyazlar1882 yılından 1922 yılına kadar yabancılara sadece krom ile ilgili 35 adet imtiyaz verilmiştir. Bunlardan bazıları şöyledir: Jon Peterson, Chalton Venil, Dimitraki Meziki vb...Yine "Bağdat Demiryolu Projesinin" yapımını üstlenen Bağdat Demiryolu Şirketi'ne, demiryolunun etrafında 20 kilometrelik hat içerisindeki madenlerin imtiyaz hakkı verilmiştir.Bu örnekler çoğaltabilir; ancak temel gerçek olan şu: Osmanlı Devleti-'nin yıkılışı savaşlar ile değil, alınan borçlar ve akabinde verilen imtiyazlarla sağlanmıştır.

ABD,  küresel bir imparatorluk peşindeI. Dünya savaşından sonra Anadolu'yu işgal eden devletler, alacaklarını gerekçe göstermişlerdir. Dünün birçok sömürgeci devletinin yerini, bugün dünya krallığı hayali ile bütün dünyayı kana bulayan ABD almıştır. Yarın: "Bir EkonomikTetikçinin İtirafları"
 
Oğuz Köroğlu / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.