Doğalgaz ve elektriğe her ay zam dönemi

1 Temmuz 2008 tarihinden itibaren doğalgaz fiyatları her ay otomatik zamlanacak. Elektrik fiyatlandırmasında da özelleştirme öncesi benzer bir durum söz konusu.

 

Doğalgaz fiyatları her ay yeniden belirlenecek. Uygulama, 1 Temmuz 2008'de başlayacak. Yeni dönemde kamuya ait enerji şirketleri, tarifelerini döviz kuru, petrol fiyatı, TEFE ve TÜFE gibi ekonomik göstergelerdeki değişimleri dikkate alarak belirleyecek. Hazine Müşteşarlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) öncülüğünde hazırlanan 'Enerji KİT'lerinin Uygulayacağı Maliyet Bazlı Fiyatlandırma Mekanizması Usul ve Esasları' çalışması tamamlandı. Çalışma, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, DPT, Hazine Müsteşarlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve ilgili kamu iktisadi teşebbüslerinden temsilcilerin katılımı ile hazırlandı. Konuyla ilgili Yüksek Planlama Kurulu kararı da  yayımlandı. Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ), Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ (TETAŞ), Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ), Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) ile bunlara bağlı şirketler Temmuz 2008 itibarıyla 'maliyet bazlı fiyatlandırma sistemi'ne geçecek. Uygulamadan en çok doğalgaz fiyatları etkilenecek. Yeni sistemde gaz fiyatları aylık belirlenecek. BOTAŞ, uluslararası piyasalardaki fiyat değişimlerini faturalara anında yansıtacak.

Özelleştirme öncesi zam otomatiğe bağlandıYeni sisteme göre, bu yıl özelleştirme kapsamında bulunan elektrik dağıtım şirketleri bundan sonra fiyatlarını gerçek maliyetler üzerinden belirleyecek. Aboneye yansıtılan birim satış fiyatları her yıl 1 Nisan, 1 Temmuz ve 1 Ekim'de yeniden belirlenecek. Sistem Temmuz 2008 itibarıyla yürürlüğe girecek ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun geçici 9. maddesinde belirtilen geçiş dönemi süresince yürürlükte kalacak. Bu süre içinde bütün KİT'ler alım-üretim maliyetlerindeki değişimleri belirlenen tarihler itibarıyla satış fiyatlarına yansıtacak. Fiyatlandırma Piyasa Mali Uzlaşma Merkezi'nin maliyetleri de elektrik satış fiyatlarına dahil edilecek.

Akaryakıtta otomatik fiyatlandırma olumsuz sonuçlar doğurduAkaryakıt piyasasında, büyük umutlarla beklenen rekabete dayalı 'serbestleştirme' ucuzluk yerine yeni zamlar getirdi. Fiyatların otomatikleştiği 2005 yılından bu yana benzinin litresi yüzde 50, motorininki de yüzde 60'a varan oranda yükseldi. Aralık 2003'te çıkan Petrol Piyasası Kanunu gereği 1 Ocak 2005 itibarıyla Türkiye'de satışa sunulan akaryakıt fiyatları serbest bırakıldı. Söz konusu düzenlemeyi hararetle savunanlar oluşacak 'rekabet' ortamı sayesinde tüketicilerin daha ucuza akaryakıt satın alma imkânına kavuşacağını dile getiriyordu. Ancak aradan geçen zaman, bu yöndeki beklentileri karşılamadığı gibi, üst üste gelen fiyat artışları araç sahiplerini bir hayli zor durumda bıraktı.