Doğu Akdeniz’deki kaynaklar ve Türkiye-I

Enerji Hukuku çok çeşitli hukuki disiplinleri bir arada barındırır. Bunlarla ilişki içerisindedir. Bu alan Ticaret Hukuku, ceza hukuku, uluslararası hukuk, Avrupa Birliği hukuku gibi alanlarla bağlantı içerisindedir. Deniz hukuku çerçevesinde Türkiye'nin doğu Akdeniz'deki hukuki hakları nelerdir? Doğu Akdeniz'de bulunan petrol ve doğalgaz kaynakları hangi ülkeye yetki vermektedir? Bütün bunlar uluslararası hukukun çözüm bekleyen sorunlarıdır. 

Bu yazı dizisinde; Doğu Akdeniz'deki petrol ve doğalgaz kaynaklarına batılı devletlerin yerleşme stratejileri üzerine bir giriş denemesi yapacağız. Doğu Akdeniz'de Türkiye'ye biçilen rol ve Almanya faktörüne vurgu yapacağız. Nihayetinde; Türkiye-Yunanistan neden sıcak savaşa giremez tezinin gerekçesini okumuş olacaksınız. 

Bilinen bir gerçeği tekrar vurgulayalım; esasında ülkelerin Doğu Akdeniz'e ilgileri, petrol ve doğalgaz kaynaklarının paylaşım savaşıdır. ABD'nin Büyük Ortadoğu Projesi de Doğu Akdeniz'deki petrol ve doğalgaz pastasından pay almak içindir. ABD ile birlikte bölgeye gelen batılı ülkelerin hedefi Doğu Akdeniz coğrafyasındaki kaynaklardır. Bu da Doğu Akdeniz'de, devletler arasında uluslararası hukuk açısından yetki sorununu ortaya çıkarmaktadır.

Devletlerin; münhasır ekonomik bölgeleri, kıta sahanlıkları ve karasularının sınırlarının anlaşmazlık konusu olması uluslararası genel hukuki olarak süreci de zorlaştırmaktadır. Bunun için devletler genel bir konsensüs yerine ikili anlaşmalarla Doğu Akdeniz'de hukuken yer edinmeye çalışmaktadırlar. 

Genel bir uluslararası konferans Doğu Akdeniz'deki çıkar çatışmalarından dolayı asla çözüme ulaşamayacaktır. Nitekim Doğu Akdeniz denilince, en stratejik konumda olan Kıbrıs 40 yıla yakın bir süredir devletler arasında anlaşmazlık konusudur. 

Doğu Akdeniz neden bu kadar önemli?

Petrol ve doğalgaz kaynakları, Mezopotamya'nın burada oluşu, Arap Yarımadası ve Basra Körfezi, Doğu Akdeniz'i stratejik bir konuma getirmektedir.

Doğu Akdeniz; Batı ile Doğu arasında ticari bir köprü niteliğindedir. Türkiye üzerinden Avrupa ticareti, Mısır üzerinden de Afrika ya bağlanan Süveyş Kanalı bu bölgenin ulaşımını sağlamakta bütün bu unsurlar Doğu Akdeniz'i merkez yapmaktadır. (devam edecek…)