HOŞGELDİNİZ! BUGÜN 13 AĞUSTOS 2022, CUMARTESİ

Doğu Roma Patrikliği ve Osmanlılar

05.11.2018 00:00:00

Yüce Kitabımızda geçen surelerden birinin ismi Rum suresidir. Arapça "Rum" kelimesi Romalılar için kullanılıyordu. Yunanlılar için kullanılan ad her zaman "Yunan" ismi idi. Konstantinopolis'i (İstanbul) kuran Romalılardı, konuştukları resmi dil Latince idi. 7. yüzyılda Doğu Roma İmparatorluğunun resmi dili Yunancaya döndürülmüştür. Tarih boyunca Fener Rum diyerek yalnız Yunanlıları kastettiğimiz kelime aslen Roma'dır. 


Konstantinopolis (Fener) Patrikhanesi, Bulgarları, Sırpları, Rusları, Ermenileri, Süryanileri halklar olarak, Kudüs, Antakya, İskenderiye, Rodos, Kıbrıs ve Atina idare merkezleri olarak da büyük bir coğrafyaya, hükmediyordu. 


Konstantinopolis (Fener Rum) Patrikliğinin merkezi 537 yılında yapılan şaheser yapı Ayasofya idi, 1453 yılında İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethedilmesine kadar yaklaşık 900 yıl bu yapıda hayatına devam etmiştir. 


Yalnız 4. haçlı seferinde 1204 yılında Latin Katoliklerin, Konstantinopolis'e (İstanbul) kral tarafından davet edilmeleri, Ayasofya'da Katolik ayini yapmaları ve şehri işgal etmeleri neticesinde Konstantinopolis Patrikliği geçici olarak 1261 yılına kadar 57 yıl İznik'te misyonunu sürdürdü.


Ayasofya 6. yüzyılda İmparator Justinianos tarafından Kudüs'teki efsanevi "Süleyman Mabedin" den daha ihtişamlı olması için yapılan Vatikan'dan daha görkemli Patriklik merkezidir.


İnsanın aklına gelen soru şu; Ayasofya gibi Patriklik merkezi olan yapıyı, fethin sembolü olarak siyaseten camiye çeviren siyasi irade, neden Konstantinopolis (Fener Rum) Patrikliğinin siyasi nüfuzuna geniş bir coğrafyada müsaade etti?


Roma İmparatorluğunun siyasi gücünü dik tutabilmek için tesis ettiği Resmi dinin merkezi Patriklik, Osmanlı'nın İstanbul'u fethiyle başka bir siyasi iradenin hükmü altına girmişti.


Osmanlılar, Konstantinopolis'te (İstanbul) Ermenilere, sur içinde (Kumkapı) patrikhane kurdurmuş, Süryanileri, Kıptileri, Gürcüleri ve Habeşlileri liderleri ile birlikte Ermeni Patrikliğine bağlayarak Ermenilerin nüfuzlarını arttırmış, Konstantinopolis (Fener Rum veya Roma) Patrikhanesinin etkisini, siyasi gücünü azaltmıştır. 


Böylece Osmanlı coğrafyasında yaşayan Ortodoksların bir bölümü Konstantinopolis (Fener) Patrikliğinin siyasi tahakkümünden çıkartılmıştır. Patrikliğin Osmanlı sınırlarının dışındaki Yunanistan, Antakya, Kudüs ve İskenderiye gibi patriklik merkezlerindeki nüfuzundan dolayı siyasi olarak Konstantinopolis (Fener Rum) Patrikliği hayatını sürdürmüştür.


Osmanlılar büyük bir coğrafyada nüfuz sahibi olan Patrikliği, Roma İmparatorluğu gibi bazen arzu ve isteklerine göre kullanabilmiş, bazen de elindeki kılıcıyla kendi vücudunun uzuvlarını kesmiştir. 


Fatih devrinde Konstantinopolis (Fener) Patrikliğine tanınan ekümenlik hakları ile bazı bölgelerin fetihleri kolaylaşmıştır. Bunun yanında bazı Patriklerde siyasetin içerisine o kadar çok kafalarını sokmuşlar ki, bir daha dini konumlarına geri dönememişlerdir.


Bunlara verebileceğimiz ilk örnek, Rum Patriği III. Parthenios, IV. Mehmet devrinde, Eflak (Romanya) Voyvodası Costantin'i isyana teşvik ettiği ve İstanbul yangınlarında şehirde yağma ve kargaşalıklar çıkardığı için 1657'de asılarak idam edilmiştir.


İkinci örnek, Konstantinopolis (Fener) Rum Patriği 5. Gregorius'un, Mora isyanlarını başlattığı ve Rus Çarı Alexandra ile istihbarati konularda yazıştığı için 22 Nisan 1821 pazar günü Patrikhanede idam edilmesidir.  


İdam edilen ilk patrik ise Dördüncü Murad'ın saltanatı sırasında, 1638'de tamamen Avrupalı devletlerin, mezhepsel ihtilaflardan dolayı astırdığı Patrik I. Kiril olmuştur.


Roma İmparatorluğunda ismi "Konstantinopolis" Osmanlı imparatorluğu devrinde Ayasofya'dan çıkartılıp "Fener" semtine yerleştirildiği için (1602) ismi "Fener Ortodoks Rum (Roma) Patrikliğini" siyasetten soyutlayarak, yalnız dini konularda hizmet etmesini, Lozan Antlaşmasının 40. ve 42. maddeleriyle sağlayan, yüce önder Mustafa Kemal Atatürk olmuştur.


Böylece Patriklik ilk defa gerçek alanı din sahasına yönlendirilmiş, siyasetteki etkisinden kurtarılmıştır.

 
Ali Nezir / diğer yazıları
- Ne diyelim! KPSS / 11.08.2022
- Kerbela / 08.08.2022
- Irak Meclisi’ni niçin bastılar? / 02.08.2022
- Irak’ta idim / 01.08.2022
- Diyanetin fetvası ve ticaretimiz / 30.07.2022
- Hicri 1444 yıl! / 29.07.2022
- Kazanacakların belli olduğu imtihanlar / 22.07.2022
- Bayramı bayram olarak anlamak ve yaşamak / 16.07.2022
- Kelime-i şahadeti Cüneyt Arkın’dan öğrenmek / 08.07.2022
- Göçün yeni vatanı! / 02.07.2022
- Dini tebliğ / 25.06.2022
- Toprak kaybeden ama para kaybetmeyen Sultan! / 10.06.2022
- Mısır, Osmanlı’dan nasıl ve ne zaman ayrıldı? / 03.06.2022
- İstanbul’un fethi ve Hendek gazvesi / 27.05.2022
- Markalaşma zaferi / 13.05.2022
- Kaptan şoför, kaptan pilot / 01.05.2022
- Bahara geldik, baharla Ramazan’a geldik / 01.04.2022
- Beraat! / 17.03.2022
- Mısırlıların buğdayla imtihanı! / 11.03.2022
- Kazananın bu coğrafyadan olmayacağı bir savaş! / 04.03.2022
- İnanç problemleri ve Miraç! / 26.02.2022
- Beyin göçü ve kölelik / 21.01.2022
- Birlik ve beraberlik! / 14.01.2022
- Doğal kaynak sahibi ülkeler / 26.12.2021
- Sucuk ve kriz! / 24.12.2021
- Aman dolar canım dolar! / 19.12.2021
- Kriz mi, soygun mu? / 17.12.2021
- Ekonomik kriz! / 10.12.2021
- Mal, canın yongasıdır! / 03.12.2021
- Almanya’da 60. yıl! / 26.11.2021
- Göçler ve fatihler / 20.11.2021
- Taliban’ın ekonomik modeli, Firavun’un modeli / 05.11.2021
- Fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür! / 30.10.2021
- Arz-ı Mev’ud sekteye uğradı! / 06.10.2021
- 30 Ağustos çocuğu! / 01.09.2021
- Gadir-i Hum dertlere devadır / 28.07.2021
- İmtihan / 23.04.2021
- Devrim mi, lütuf mu? / 02.04.2021
- Beraatı alan kul olabilmek! / 26.03.2021
- Diyalog mu, lanetleşmek mi? / 15.03.2021
- Rantçılık ve rant / 26.02.2021
- Recep ayı ve Regaip Kandili hayırlı olsun / 18.02.2021
- Müslüman’ın ahlakı / 15.02.2021
- Hakk’la olun, haklı ile olun, haklı olun! / 29.01.2021
- Tebliğ ettim mi? Şahit ol Ya Rab! / 21.01.2021
- Kardeş kime denir? / 18.12.2020
- Mevla kimdir? / 11.12.2020
- Halife Kimdir? / 03.12.2020
- Vâris ne demek? / 26.11.2020
- Veli ne demek? / 20.11.2020
- Hayat standardı / 15.10.2020
- Alavere, dalavere, müdara / 08.10.2020
- İşgalin bittiği tarih / 06.10.2020
- Muaviye, Müellefetü'l-Kulûb / 17.09.2020
- Çırpınırdı Karadeniz bakıp Türk’ün bayrağına / 10.09.2020
- Kerbela ve Aşure / 03.09.2020
- Kaşıkçı Elması ve doğalgaz / 27.08.2020
- Hicri yılbaşı ve Hicret / 20.08.2020
- Maide ve Tevbe sureleri ile Gadir-i Hum’u anlamak / 08.08.2020
- Kibarların Haydar / 18.04.2020
- Kura ve Hac / 13.01.2020
- Kadeş veya Kardeşlik! / 09.12.2019
- Kadeş veya kardeşlik! / 08.12.2019
- Namazı niçin kılıyoruz! / 26.08.2019
- İçim ağlıyor / 25.08.2019
- Yüzyıl önce yüzyıl sonra! / 17.07.2019
- 31 Mart seçimleri ve 31 Mart Vakası / 10.07.2019
- Birlik ve beraberlik ama nasıl? / 01.07.2019
- Ticaretleri yüzünden helâk olanlar! / 24.06.2019
- Kapitalizm ve İslamcılık! / 17.06.2019
- Bu Ramazan ve Bayram bizlerden razı oldu mu? / 12.06.2019
- Cuma hutbesinde Türkçe / 08.05.2019
- Anzaklar Çanakkale’ye neden geldi? / 06.05.2019
- Cihat Müslüman’ı olmak / 29.04.2019
- İslam’ a göre milliyetçilik / 02.03.2019
- Osmanlılarda Türk milliyetçiliği! / 11.02.2019
- Hz. Ömer’in (r.a.) ölümü üzerindeki şüpheler! / 08.02.2019
- Tuzak kuranların sonu! / 23.01.2019
- Halifenin naspında Gadir-i Hum / 14.01.2019
- Para dediğin nedir ki? / 07.01.2019
- Tarihteki Emevi Sarayları / 03.12.2018
- Yunan’ın getirdiği şeriat(!) / 01.12.2018
- Yunan galip geldi! / 26.11.2018
- Doğu Roma Patrikliği ve Osmanlılar / 05.11.2018
- Roma İmparatorluğu’nun Pavlus’la tahrif ettiği din? / 30.10.2018
- Canı ve dini korumak için hicret / 15.10.2018
- 6 Ekim’in 45.yılı / 06.10.2018
- Muharrem, Kerbela ve Muharremiyeler / 17.09.2018
- Hicri takvimi kim kaldırdı? / 13.09.2018
- Ekonomi ve göç / 09.09.2018
- Gadir-i Hum (2) / 31.08.2018
- Gadir-i Hum / 29.08.2018
- Semadan gönderilen adamlar! / 26.08.2018
- Yunanlıların özgürleşmesinde Türkler! / 20.08.2018
- Eğitim / 30.07.2018
- Elin taşı ile elin kuşunu vurmak / 29.07.2018
- Deizm / 23.07.2018
- F 35 ve 20 Temmuz Kıbrıs Barış Harekâtı / 20.07.2018
- Bağdat'ta bir akşam / 01.05.2018
- Kurtuluş senedi Berat / 30.04.2018
- Hukuksuzluk / 23.04.2018
- Kimler Cennet'le müjdelendi? / 22.04.2018
- Mübarek geceler / 02.04.2018
- Gıybet ve gıybete ortak olmak / 19.03.2018
- Sahte para / 18.03.2018
- Tarih ve siyaset / 12.03.2018
- Şura / 11.02.2018
- Kudüs'e Yahudileri kim yerleştirdi? / 04.02.2018
- Sina yarımadası! / 04.12.2017
- Halifenin Hıristiyan komutanı / 03.12.2017
- Batılıların son haçlı seferi I. Dünya Savaşı / 26.11.2017
- Hangi İslam? / 20.11.2017
- Haçlı batının Kudüs rüyası / 19.11.2017
- Doğru olmak doğrularla beraber olmak! / 13.11.2017
- İngilizlerin Araplara attığı kazıklar! / 05.11.2017
- Vatan ve Bağımsızlık / 29.10.2017
- Peygamber'in evladını katledenler / 25.09.2017
- Kerbela'nın tarihinde gördüğü işgaller / 24.09.2017
- Ah Kerbelâ / 23.09.2017
- Muharremiyeler ve makteller / 22.09.2017
- Muharrem ayı / 21.09.2017
- Gadir-i Hum ve hilafet / 10.09.2017
- Yaşamak ve yaşatmak / 27.08.2017
- Peygambere yakınlıkta sahabe ve bizler! / 21.08.2017
- Münafıklar ashabın içindeydi / 20.08.2017
- Deprem / 17.08.2017
- Müslümana bahşedilen? / 14.08.2017
- Osmanlıların Yahudi siyaseti! / 07.08.2017
- Allah'a ihanet! Ama niçin? / 06.08.2017
- Muaviye mi Atatürk mü? / 31.07.2017
- Arap milliyetçiliği ve Emeviler / 30.07.2017
- Yaşamak, ama kim ile! / 24.07.2017
- Dostunuzun dostu / 23.07.2017
- Zalimler hidayete eremez / 17.07.2017
- Hz. Ömer'in şehadeti / 16.07.2017
- Gıybet! / 10.07.2017
- Ahlak ve Hucurat suresi / 09.07.2017
- Fethetmek / 03.07.2017
- Bayram / 02.07.2017
- Nasb / 24.06.2017
- Peygamber (s.a.a.) kimlerle beraber oldu? / 18.06.2017
- Yanlış algı Berlin / 11.06.2017
- Hilalin görülmesi, hicri takvim ve Atatürk / 05.06.2017
- Akan kardeş kanı / 04.06.2017
- Güzel! / 29.05.2017
- Ramazan, oruç nefisle mücadele / 26.05.2017
- Şeriat ve şeriatçılık / 24.05.2017
- Yap-İşlet-Devret veya devretme / 22.05.2017
- Münafık kim? / 15.05.2017
- Deli Dumrul / 14.05.2017
- Kurtuluş senedi Berat / 10.05.2017
- Parçalanan devletler / 08.05.2017
- Kur'an-ı Kerim'i anlamada Nash ve Mensuh'un bilinmesi / 27.03.2017
- Alış veriş / 26.03.2017
- İslam tarihinde mezheplerin ihtilafı / 02.01.2017
- İmam Hasan El- Askeri'nin Şehadeti / 12.12.2016
- Basra harap olduktan sonra / 11.12.2016
- Kerbela'nın işgali / 07.11.2016
- Lübnan'da Osmanlı'ya destek olan Şiiler / 06.11.2016
- Kerbela öncesi ve sonrası Kûfeliler ve Müslümanlar (III) / 31.10.2016
- Kerbelâ öncesi ve sonrası Kûfeliler ve Müslümanlar (II) / 24.10.2016
- Kerbelâ öncesi ve sonrası, Kûfeliler ve Müslümanlar (I) / 17.10.2016
- Yunan mezalimi / 16.10.2016
- Halife olmanın şartı ne? / 10.10.2016
- Nebiler ve veliler / 09.10.2016
- Halife nasıl seçilir? / 03.10.2016
- Tevil mi tefsir mi? / 26.09.2016
- Birlik, beraberlik kardeşlik / 19.09.2016
- İslam'da ilk kalkışma yapan kimdir? / 25.07.2016
- İftira / 18.07.2016
- Peygamber Efendimize (s.a.a) yapılan suikast-II / 12.07.2016
- Peygamber Efendimize (s.a.a.) yapılan suikast-I / 11.07.2016
- İslam'ın beş şartından biri zekât / 27.06.2016
- Başı rahmet, ortası mağfiret, sonu cehennemden kurtuluş / 20.06.2016
- Sana iki eşek komşuna bir eşek / 13.06.2016
- O adaleti kim tesis edecek? / 06.06.2016
- Ana vatan Baba devlet / 30.05.2016
- Tarihin tekrarı / 23.05.2016
- Mezhepler arası savaş / 16.05.2016
- Kırbaçlanan ve kolu çıkartılan İmam / 02.05.2016
- İdamla yargılanan İmam / 25.04.2016
- Kutü'l Amâre bir kardeşlik zaferi-2 / 18.04.2016
- Kutü'l Amâre bir kardeşlik zaferi -1 / 17.04.2016
- Hasan Basri'ye göre fasıklık / 11.04.2016
- Fasık / 04.04.2016
- İmam Hüseyin'in (a.s.) mübarek başları / 14.03.2016
- Cennetle müjdelenen sahabe / 07.03.2016
- 'Seslerinizi, Peygamber'in sesinin üstüne yükseltmeyin' / 22.02.2016
- Gelin Allah'ın Resulü sizin için bağışlama dilesin! / 08.02.2016
- Fitne çıktığında! / 25.01.2016
- Kevser suresi (II) / 18.01.2016
- Kevser Suresi (1) / 11.01.2016
- Halife ve halifetullah / 28.12.2015
- Hudeybiye / 14.12.2015
- İki rüya / 07.12.2015
- Peygamber'e (s.a.a) itaat / 30.11.2015
- Haram ayda savaş olsa ne olur? / 26.10.2015
- Veda Hutbesi ve Sünnilik / 19.10.2015
- Hicri yılbaşı / 18.10.2015
- Suriyeliler hicret mi ediyorlar yoksa tehcire mi tabi oluyorlar? / 21.09.2015
- Allah'ın velileri / 07.09.2015
- Türkler İsrail ajanı mı? (II) / 01.09.2015
- Türkler İsrail ajanı mı? (I) / 31.08.2015
- Cuma hutbesinde Türkçe hitabet / 10.08.2015
- Hz. Peygamber'in etrafındaki münafıklar / 03.08.2015
- Halife katleden padişah Yavuz / 27.07.2015
- 'Ashabım yıldızlar gibidir' sözü Resulullah'a ait değildir / 26.07.2015
- Osmanlı hilafeti gerçekten olabilir mi? / 06.07.2015
- Ebu Talip'in imanı ve Emevi hükümdarların maslahatı! / 22.06.2015
- Rum suresi ve Milli Ekonomi Modeli / 18.05.2015
- Hanımını boşayan halife ne yapar? / 11.05.2015
- Hakkımı istiyorum! / 03.05.2015
- İktidara karşı duran alimler / 27.04.2015
- Meşrutiyet ve sistemler! / 26.04.2015
- Hasan-ı Basri Ehl-i Beyt alimidir / 20.04.2015
- Yemen'in namı padişaha, dikeni halka! / 19.04.2015
- İmam-ı Azam Ehl-i Beyt alimidir / 13.04.2015
- Tarihte yanlış bilinen Yemen ve Yemenliler / 05.04.2015
- Kur'an-ı Kerim'i ilk yakan kimdir? / 30.03.2015
- Çanakkaleyi unutmayan ama unutulan kahraman! / 29.03.2015
- Tarihte yalancıların zararları / 23.03.2015
- Ayet-i kerimenin tecellisinin şahidiyiz / 22.03.2015
- Sahabeye sövene kafir Hz. Ali'ye sövene hazret! / 16.03.2015
- Münafık helak olacaktır! / 12.03.2015
- Allah ile Resulü'nün arasını açmak isteyenler! / 09.03.2015
- İslam'da zekatı kim kaldırdı? / 02.03.2015
- Kudüsü Osmanlı Yahudileştirdi / 01.03.2015
- Hazreti Osman'ın kanındaki Muaviye'nin eli / 23.02.2015
- Kudüste Osmanlıyla değişen Yahudi siyaseti / 22.02.2015
- Yahudilerin Osmanlıyla ilişkileri / 15.02.2015
- Muaviye'nin içtihadı değil isyanı / 09.02.2015
- Osmanlı hilafeti nasıl aldı? / 08.02.2015
- Muaviye hazret olabilir mi? / 02.02.2015
- Dedem Osmanlı mıydı, Türk müydü? / 25.01.2015
- İkinci Muaviye'nin hutbesi / 22.01.2015
- Muaviye vahiy katibi miydi? / 12.01.2015
- Osmanlıca mı İngilizce mi? / 28.12.2014
- Tuz / 08.12.2014
- Hüseyni duruş / 23.11.2014

Yeni Mesaj arşivinde 'tarihte bugün'

Yeni Mesaj Gazetesi arşivi 2001 yılına kadar eksiksiz içerikle erişime açık olup ayrıca tüm arşivde anahtar kelimelerle arama yapmak da mümkündür.

05.11.2017, 05.11.2016, 05.11.2015, 05.11.2014, 05.11.2013, 05.11.2012, 05.11.2011, 05.11.2010, 05.11.2009, 05.11.2008, 05.11.2007, 05.11.2006, 05.11.2005, 05.11.2004, 05.11.2003, 05.11.2002, 05.11.2001, 05.11.2000, 05.11.1999


logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 425 10 66
Faks: (212) 424 69 77
E-posta: [email protected] [email protected]


WhatsApp haber: (0542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2022

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez.